İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1653 K.2026/490

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1996 yılından bu yana mutfak ve mobilya aksesuarları sektöründe hizmet verdiğini, müvekkilinin, satışa sunduğu ürünler açısından ürünlerin tanıtımı ve pazarlanması amacı ile kendi ürünlerine 2018 yılının başında katalog çekimi yaptırdığını, çekimleri takiben 2018 Nisan ayında basımı tamamlanan 2018 yılı ürün kataloğunda ürün fotoğraflarına yer verdiğini, bu ürün görselleri kataloğa yerleştirilirken katalog üzerinde ayrıca görsel ve grafiksel çalışmalar yapıldığını,

müvekkilinin ... isimli fotoğraf sanatçısı ile anlaştığını ve tanıtım kataloglarında kullanılmak üzere kendisine ait ürünlerin fotoğraflanması üzerine anlaştığını, eser sahibinin işletme, çoğaltma, yayma ve umuma iletim hakkını müvekkiline devrettiğini, müvekkili tarafından bu ürün görsellerinin oluşturulmasında hem para hem de emek harcandığını,

müvekkili şirketin kendi ürünleri üzerinden fotoğraf çekimini yaptırdığı ve kataloğunda yer verdiği kaşıklık ürününe ilişkin tüm hakları müvekkiline ait olan ürün görsellerinin davalı tarafından kopyalandığını ve http://www.....com.tr/...pdf uzantılı internet sitesinde yer alan 2021 Haziran ayı bülteninin 63 sayfasında gerekse fiziki kataloglarda kullanıldığının tespit edildiğini, bu tespitin akabinde davalı ile iletişime geçildiğini, ... tarafından bu ürün görsellerinin kopyalandığının da yazılı bir şekilde ikrar edildiğini,

davalının internet sitesi ve katalog üzerinde Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/200 değişik iş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını, davalı kullanımlarının tüketiciler nezdinde, davalı ile müvekkilinin ticari olarak karıştırılmasına yol açtığını, müvekkili şirketin markasını ve sektördeki konumunu etkilediğini ve müvekkilini hem maddi hem de manevi zarara uğrattığını, davalı tarafça web sitesinden görsel kaldırılmış ise de, bunları ülke genelindeki bayileri ile paylaştığını, tecavüzün önlenmesi için davalıya ait kataloglardan müvekkili ürün görselini içeren tüm katalogların toplanması gerektiğini,

açıklanan nedenlerle, fikri mülkiyet hakkına tecavüz fiilleri ile haksız rekabet fiillerinin tespitine, fikri mülkiyet hakkına tecavüz fiillerinin ve haksız rekabet teşkil eden fiillerin men'ine, haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına,

maddi tazminat hesaplanmasına esas teşkil etmek üzere, davalının ürün görsellerini kullanmaya başladığı tarihin tespiti ile bunun mümkün olmaması halinde Ocak 2021 tarihinden itibaren ürün görsellerini kullanarak elde ettiği yararın TTK'nın 56.maddesi kapsamında bilirkişi tarafından hesaplanarak tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın haksız rekabete konu fiillerin başladığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 03/07/2023 tarihli dilekçesi ile; 1.000,00 TL talep edilen tazminat taleplerini 36.345,34 TL'ye artırdıklarını beyan etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dilekçesinde; davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu, davacının ne SMK ne FSEK ne de TTK bakımından korunmaya değer bir hakkı, meşru bir yararı bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davacı tarafından FSEK m.84'e atıf yapılarak eser niteliği olmayan fotoğrafların kullanımının haksız rekabetin özel görünümü şeklinde kabul edildiği beyanına yer verildiğini, bu beyanları da açıklıkla davaya konu kaşıklık görselinin FSEK kapsamında eser niteliğinde kabul edilemeyeceğini ikrar ettiklerini gösterdiğini,

TTK kapsamında haksız rekabet hükümlerine başvurulabilmesi için ortada korunmaya değer bir hakkın varlığı arandığını, somut uyuşmazlık kapsamında bu şartın oluşabilmesi için de ya kamuya arzın gerçekleşmesi ya da söz konusu görselin davacı markası ile bir özdeşlik ve aidiyet oluşturduğu algısının toplum tarafından kabul edildiğinin ispatının gerektiğini, müvekkilinin, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği görsellere ilişkin haksız kullanımı bulunmadığını, davacının taleplerinin dayanaktan yoksun olduğunu, kişinin bir görsel üzerinde hak iddia edebilmesi için hukuken korunan bir hakkın varlığının söz konusu olması gerektiğini,

davacının hak sahibi olduğunu iddia ettiği görselin davacıdan önce üçüncü kişiler tarafından satış görseli olarak kullanıldığını, davaya konu kaşıklık görselinin davacıdan çok daha önce kullanıldığını ve dolayısıyla kamuya sunulduğu karşı tarafın da kabulüyle açıkça ortaya çıktığını, davacı tarafça müvekkili ile iletişime geçilmesinin ardından tamamen iyiniyetle hareket edilerek işbu davaya konu görsellerin kaldırıldığını, ilgili görseller bakımından müvekkili tarafından gerçekleştirilen herhangi bir haksız kullanımın söz konusu olmadığını, huzurdaki davaya konu fotoğrafların FSEK'e göre koruma kapsamında görülemeyeceğini,

açıklanan nedenlerle, haksız davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

".. Davalının, davacıya ait olduğu, toplanan deliller ve bilirkişi raporu ile tespit olunan fotoğrafı usulüne uygun bir izin ve sözleşme olmaksızın kendisi yönetimindeki internet sitesinde ve kataloglarında yayınladığı, bu itibarla davacının FSEK 84.maddesi kapsamında haklarını ihlal ettiği ve tazminat koşullarının oluştuğu, bilirkişilerce belirlenen 36.345,34 TL tazminatın, davalı kullanımının boyut ve kapsamıyla uyumlu olduğu, 10.000,00 TL manevi tazminatın ise haksız fiilin kapsamı, kusurun ağırlığı ve davalı yanın ticari hacmi nazara alındığında yeterli ve taraf menfaatlerini dengeler mahiyette olduğu hukuki kanaatiyle;

-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;

-FSEK 84. Maddesi çerçevesinde davalının haksız rekabetinin tespiti ile bu haksız rekabetin ref'ine, 36.345,34 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminatın 01/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,

Hüküm özetinin masrafı davalı yandan karşılanmak suretiyle tirajı en yüksek ulusal çapta yayın yapan 3 gazeteden birinde ilanına," Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde özetle; Davacı tarafa ait kaşıklık görselinde yer alan kaşıklığın müvekkili şirket tarafından satılan kaşıklıklardan olmadığını, bilirkişinin bu hususu incelemediğini, satışı yapılmayan ürün yönünden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, Haziran 20211 bülteninin sunulduğunu, incelendiğinde müvekkilinin sattığı kaşıklıkların davacı görselindeki kaşıklık olmadığının görüleceğini, Kabul anlamına gelmemek üzere belirtilen kaşıklık satılmış olsaydı dahi müvekkili şirkete ait kaşıklık faturaları ile kaşıklık görseli arasında illiyet bağı olmadığından hesaplamanın hatalı sayılacağını,

Dava konusu kaşıklık görselinde yer alan kaşıklığın harcıalem nitelikte bir ürün olduğunu, piyasada birçok firma tarafından satılan kamuya mal olmuş bir ürün olduğunu,Dava konusu kaşıklığın eser niteliğinde haiz olmadığını, bu durumun rapor ile sabit olduğunu,Davacıya ait kaşıklık görselinin Haziran 2021 bülteninde yayınlandığını, Eylül 2021 bülteninde ise kullanılmadığını, hesaplamanın Haziran -Eylül 2021 periyodu için yapılabileceğini, Davacının zararını kaşıklığa ilişkin satış faturaları ile ispatlamasının mümkün olmadığını, fotoğrafa konu kaşıklığın satılmasında birbirinden farklı birçok değişken olduğunu,

Tüketicinin müvekkiline ait ürünleri seçerken kalite ve "..." markasının bilinirliği ve tanınırlığından etkilenmekte olduğunu, davaya konu fotoğraftaki kaşıklığın ... markasına ait standlar ile nihai tüketici arzına sunulduğunu, kaşıklık görselinin ise kaşıklık satışlarına doğrudan etkisi olmadığını, Müvekkilinin internet sitesinde ürün satışı yapılmamakta olduğunu, bültende ürünü gören alıcının ürünü satın almasının mümkün olmadığını, müvekkilinin davacı tarafa ait kaşıklık görselini kullanması akabininde ürün satışlarının düştüğünü, bu hususun defter incelemesinde dikkate alınmadığını,

bültende yer alan kaşıklık görselleri üzerinden detaylı inceleme yapılması için kaşık mutfak araç gereçleri alanında uzman bilirkişi atanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi, maddi, manevi tazminat istemlerinde ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; bilirkişi raporunda dava konusu fotoğrafın eser niteliğinde olmadığı ancak FSEK 84.maddesi gereğince haksız rekabet hükümlerine göre korunabileceği, davalının Haziran 2021 kataloğunda yer alan fotoğrafın ise davacı tarafın ilk kez 2018 yılında yayınlanan kataloğunda yer aldığının tespit edildiği,

davalı taraf aşamalarda ve istinafında ürün fotoğrafının üçüncü kişi tarafından daha önce yayınlandığını ileri sürmüş ise de, bilirkişi incelemesinde belirtilen linke erişim sağlanamadığı, aksi yönde delil de ibraz edilmediğinden bu yöndeki savunmaya itibar edilmemesinin yerinde olduğu, mahkemece davalının kullanımı, boyutu ve kapsamı dikkate alınarak hükmolunan maddi tazminat tutarının dosya kapsamına uygun olduğu,

davalı taraf Eylül 2021 kataloğunda dava konusu fotoğrafa yer vermemiş ve web sitesinde de görselin kaldırıldığını beyan etmiş ise de, Haziran 2021 Tarihli katalogda fotoğrafın yayınlandığı sabit olmakla mahkemenin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı dikkate alındığında davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.