İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1784 K.2026/604

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin lehtarı gözüktüğü ...Bankasının 1. Sanayi Sitesi şubesi İzmir şubesine ait 30/04/2023 vade tarihli 162.400,00 TL bedelli düzenleme yeri İzmir olan ... nolu çekin düzenlendiğini, müvekkilinin imzasının taklit edilerek sahte ciro ile çekin tedavüle konulduğunu, müvekkilinin çekten haberinin olmadığını, herhangi bir imza atmadığını, ödeme süresinin geçmesi üzerine müvekkilinin aleyhine icra takibi yapıldığını, İstanbul 36. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ve ihtiyati haciz kararı ile Tire İcra Müdürlüğünün ...

Talimat sayılı dosyası ile müvekkili şirketin yasal adresinde fiili haciz ve muhafaza tedbiri uygulandığını, 4 adet şirket aracı hakkında yakalama kararı çıkarıldığını ve taşınmazı kayden haczedildiğini, haksız ödenen 223.767,63 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan istirdatı ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini haksız ödenen 223.767,63 TL'nin %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminatın davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket olan ... A.Ş. İle dava dışı borçlu ...

Limited Şirketi arasında faktoring sözleşmesi imzalandığını faktoring sözleşmesi gereği borçlu ... ... şirketinden faturalar ile tevsik edildiğini ve alacağın temlik alındığını ödeme aracı olarak ...Bankasının 1. Sanayi sitesi izmir şubesine ait olan ... seri no'lu 162.400,00 TL'lık 30.04.2023 keşide tarihli çekin müvekkili şirkete ciro edildiğini, müvekkili şirketin yasal süresi içerisindeki çeki bankaya ibraz ettiğini ancak çekin karşılığının bankada bulunmadığı için çek hakkında "karşılıksızdır" işlemi yapıldığını, müvekkili şirketin alacağına kavuşmak için davacı borçlu adına İstanbul 36. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile takibin başlatıldığını savunarak davasının reddini, dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine icra inkar tazminatına ve %10 oranında para cezasına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2023/380 Esas 2024/428 Karar 10/07/2024 Tarihli kararı:"...

İmza inkârı, çeki elinde bulunduran herkese karşı ileri sürülebilen mutlak def’i niteliğinde olup, hamilin iyiniyet savunması dinlenemeyeceğinden ve takibe konu çekteki ciranta imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı tespit edildiğinden; her ne kadar davalı tarafça, internet firma arama rehberinden elde edilen davacının e-posta adresi olan [email protected] adresine teyit maili gönderilip maile verilen cevapta davacının çekin kendisine ait olduğunu teyit ettiği, davacının çeke ilişkin suç duyurusunda bulunmadığı, davacının çekteki imzanın neden kendilerine ait olmadığı,

çekin nasıl ellerinden çıktığı hususlarını açıklamadığı ve buna ilişkin bilgi ve belge sunmadığı ileri sürülmüş ise de ileri sürülen itirazlarının mutlak defi karşısında sonuca bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmakla (aynı yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 2020/1924 esas, 2021/1424 karar sayılı 18/11/2021 tarihli kararı), davacı tarafından açılan davanın kabulü ile davacının İstanbul 36.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ve takibin dayanağı olan ...Bankası 1. Sanayi Sitesi Şubesi/İzmir'e ait ... numaralı 30/04/2023 vadeli 162.400,00 TL bedelli, çek kapsamında davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine,

davacının İstanbul 36. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası için yaptığı 2.500,00 TL ödemenin, ödeme tarihi olan 10/05/2023 tarihinden, 202.665,63 TL ödemenin, ödeme tarihi olan 12/05/2023 tarihinden, 18.602,00 TL ödemenin, ödeme tarihi olan 30/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, davalı yanın çeki ciro yoluyla aldığı, yüz yüzelik ilkesinin söz konusu olmadığı, çekteki keşideci imzasının sahte olduğunu bilmesinin mümkün olmadığı,

bu nedenle çeki takibe koymakta kötü niyetli veya ağır kusurlu kabul edilemeyeceği anlaşılmakla kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

Davanın KABULÜ İLE;

1-İstanbul 36.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ve takibin dayanağı olan ...Bankası 1. Sanayi Sitesi Şubesi/İzmir'e ait ... numaralı 30/04/2023 vadeli 162.400,00 TL bedelli, çek kapsamında davacının, davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,

2-Davacının İstanbul 36. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası için yaptığı 2.500,00 TL ödemenin, ödeme tarihi olan 10/05/2023 tarihinden, 202.665,63 TL ödemenin, ödeme tarihi olan 12/05/2023 tarihinden, 18.602,00 TL ödemenin, ödeme tarihi olan 30/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan İSTİRDATINA,

3-Davalının takipte kötüniyetli olduğu sabit olmadığından davacının kötüniyet tazminat isteminin reddine,..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Müvekkili faktoring şirketinin meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, dava konusu çek faktoring işlemine tabi tutulmadan önce keşideci şirketten teyit alındığını, Ayrıca dava konusu çek faturalar ile tevsik edilerek temlik alındığını, faktoring sözleşmesi imzalandığını, Faktoring sözleşmesi gereği borçlu ... ...

Şirketi'nden faturalar ile tevsik edildiğini, alacak temlik alındığını, ödeme aracı olarak; ...BANKASI 1.SANAYİ SİTESİ / İZMİR Şubesine ait ... seri no'lu 162.400,00 TL'lık 30.04.2023 keşide tarihli çekin müvekkili şirkete ciro edildiğini, yasal süresi içerisinde çekin bankaya ibraz edildiğini, ancak çekin karşılığı bankada bulunmadığı için çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapıldığını, davacı borçlu adına İstanbul 36. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosya ile takip başlatıldığını, çekin temlik cirosuyla teslim alınmadan önce davacı şirkete mail yoluyla ulaşıldığını ve çek hakkında teyit alındığını, davacı şirketin [email protected] mail adresine. "Kurumunuz tarafından ... LİMİTED ŞİRKETİ firmasına kullanılan çek/çeklerin tamamlanan ticarete karşılık yapılan ödeme olduğunun, faturanın tarafınıza ulaştığının imzaların imza sirkülerinizde yer alan yetkilinize ait olduğunun teyidini rica ederiz.

Kurumunuz için sakıncası yoksa imza sirkünüzü de rica ediyoruz. Uygun görmez iseniz imzanın kime ait olduğunu isminle teyit etmeniz yeterlidir." şeklinde mail atıldığını, cevap mailinde görüleceği üzere. "Çekler bize aittir.

(EK-1) cevabı ile çeklerin kendisine ait olduğunu ve imzanın şirket yetkilisi tarafından atıldığını İKRAR edildiğini, davacı yanın dürüstlük ilkesine aykırı davrandığını ve basiretli tacir yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Müvekkil şirket çalışanları, faktoring işlemi esnasında [email protected] adresi üzerinden ... ve ... (...'ın birinci derece akrabası olabileceği düşünülmektedir) ile ayrı ayrı iletişim kurduğunu ve incelemeye konu teyitnamelerin görüntüleri bu mail adresi üzerinden müvekkili şirkete ulaştırıldığını, davacı şirket yetkilisi ile birinci derece yakını olan ...'ın,

eylem ve fikir birliği içinde hareket ederek faktoring şirketlerini yanıltmak suretiyle 'tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla' rapora konu teyitnameleri tanzim ederek ve gerek müvekkil şirkete gerekse diğer kurumlara gönderdiklerini, Bu hususun aydınlatılması için davacı şirket yetkilisinin isticvabı taraflarınca talep edildiğini, Ancak yerel mahkemenin talebi göz önünde bulundurmadan karar verdiğini, davacı çekin nasıl elinden çıktığını ve çek üzerindeki imzanın neden kendilerine ait olmadığını somut bir şekilde açıklayamadığını,

sahtecilik hakkında şikayet dosyanın bulunmamasının hayatın olağanına aykırı olduğunu, 09.04.2024 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde imza incelemesi için mukayese edilen örneklerden 2,3,8 ve14 nolu imza örneklerinin tarihi davaya konu çekin keşide tarihinden sonra olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı ve birçok Yargıtay kararlarında imza örneklerin çekin keşide tarihinden önce olması gerektiği içtihatlarca da sabit olduğunu beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava. Menfi Tespit ve istirdat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda menfi tespit ve istirdata konu bedeller yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İmza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır.

Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa daha sonraki tarihli belgeler, karşılaştırmaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise borçlunun duruşmada alınan medarı tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır.

Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkâr edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.(YHGK2017/12-328E-2019/387K)Uyuşmazlığa konu çek suretinin incelenmesinden.

30.04.2023-İzmir keşide yer ve tarihli, ... seri numaralı 162.400,00-TL bedelli çekin dava dışı ... şirketi tarafından davacı lehine keşide edildiği, davalı tarafından bankaya ibraz edildiği ve ibraz tarihi itibariyle çek karşılığının bulunmadığının çek arkasına yazıldığı görülmüştür.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından icra takibine konu çek üzerindeki "imza inkarı" ve çek tazminatı/komisyonları gibi giderler yönünden davacının sorumlu bulunmadığı iddiası ile dava açıldığı,

iddianın ileri sürülüş şekline göre öncelikle mutlak def'i niteliğindeki imza inkarı iddiasının incelenmesi gerektiği, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporu ile çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olmadığının tespit edildiği, keşide tarihine yakın tarihli mukayese belgelerin celp edildiği ve imza incelemesinde dikkate alındığı, sunulu raporun denetime elverişli olduğu görülmekle hükme esas alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı,

mutlak def'i niteliğindeki sahtelik iddiasının iyi niyetli olsun ya da olmasın herkese karşı ileri sürülebileceği nazara alındığında esasa etkili olmayan davalı savunması dinlemeyeceğinden davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddi gerekmiştir.