İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/217 K.2024/578

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ TALEBİ: İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin, borçlular tarafından keşide edilmiş muhatabı ... Bankası A.Ş Ağrı Şubesi'ne ait ... seri no'lu 15.000,00 TL'lik 28/02/2022 keşide tarihli çek için borçludan toplam 15.000,00 TL alacaklı bulunduğunu, söz konusu çekin ibraz müddeti içerisinde muhatap bankaya sunulduğunu, ancak karşılığının olmadığının anlaşıldığını, alacağın tahsili amacı ile İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile borçlular aleyhine icra takibine başlanmış ise de, borçluların kaçma teşebbüsü içerisinde bulunduğundan ve takip henüz kesinleşmediğinden 15.000,00 TL alacağın tahsili amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/409 D.İş, 2022/444 Karar sayılı, 15/03/2022 sayılı kararı ile "…Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan 15.000,00-TL alınmasının temini bakımından vaki isteği İcra İflas Kanununun 257. Maddesinin 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve ihtiyati haciz talebinin İİK'nun 259/1.

Maddesi uyarınca diğer taraflarla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat (%15) mukabilinde adı geçen borçlular: 1- ...2- ...3- ...4- ... LİMİTED ŞİRKETİ Yukarıda gösterilen borçluların malları ile alacaklarının. İcra ve İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde, İHTİYATEN HACZİNE, ileride haksız çıkacak tarafa tahmil edilmek üzere alacaklı lehine (1.140,00 -TL) vekalet ücreti tayinine, karar suretinin infazı için İstanbul ....

İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına tevdiine….” karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili dilekçesinde özetle; öncelikle hiçbir şekilde verilen ihtiyati haciz kararını kabul etmediklerini, müvekkilinin Ağrı'da ikamet etmekte olup, söz konusu çekin keşide yerinin de Ağrı olduğunu, bu nedenle ihtiyati haciz talep edilebilecek yetkili yerin de Ağrı mahkemeleri olduğundan mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini ve söz konusu ihtiyati haczin kaldırılmasını talep ettiklerini, ihtiyati haciz kararı verilen çekin çalıntı olduğunu, müvekkilinin, ... şirketi dışındaki hiçbir cirantayı da tanımadığını, ayrıca ... şirketine ait görünen cironun da sahte olduğunu,

aynı zamanda yine müvekkilleri olan ... şirketi adına 19.08.2021 tarihinde aralarında iş bu dosyaya konu çekin de olduğu birden çok çek hakkında, söz konusu çeklerin kargoda çalındığı/kaybolduğu gerekçesiyle Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2021/493 Esas ile çek zayi davası açıldığını ve müvekkil ...’ın da bilgilendirildiğini, ödeme emrine ek yapılan çek fotokopisi incelendiğinde (28.02.2022 Tarih, 15.00,00 TL ve ... sayılı Ağrı çeki) de bunun açıkça görüldüğünü, icra takibine dayanak yapılan çek incelendiğinde söz konusu çekin 23.08.2022 tarihinde bankaya ibraz edildiğini,

ancak Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/493 Esas sayılı dosyasında verilen karar gereğince çeke bunun şerh düşüldüğünün görüldüğünü, tüm bunlara rağmen, alacaklı görünen ... A.Ş.’nin kötüniyetli bir şekilde İstanbul ... İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi de açarak haksız ihtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkil şirketin banka hesapları üzerine haciz ve bloke koydurmuş olup, gerek müvekkili gerekse yetkili hamil olan ... şirketini mağdur ettiğini, müvekkili ... adına her ne kadar tedbir istemli menfi tespit davası açılmış ise de, tedbir kararı alınamadığı için müvekkilin haciz tehdidi altında 25.03.2022 tarihinde İstanbul .... İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyasına ödeme yapmak zorunda kaldığını ve söz konusu davanın istirdat davasına dönüştüğünü, dosyaya gelen rapordan da müvekkili şirketin Kahyaoğlu şirketi dışında ciranta görünen hiçbir kişi veya kurumla ticari ilişkisinin olmadığının anlaşıldığını, çekten dolayı hali hazırda devam etmekte olan bir dava mevcut olup (müvekkilin yeniden dava açmada hukuki yararı bulunmadığından) dosyada bulunan teminatın iadesine muvafakat etmediklerini belirterek, ihtiyati hacze itirazları ile bahse konu teminatın üzerine müvekkil lehine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İTİRAZA CEVAP

İhtiyati haciz talep eden vekili duruşma tarihine kadar herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış 13/07/2023 tarihli duruşmada ise; yetki itirazını kabul etmediklerini, taraflar arasındaki sözleşmede İstanbul mahkemelerinin yetkili gösterildiğini, karşı tarafın diğer itiraz sebeplerinin ise ihtiyati hacze itirazda incelenecek sebeplerden olmadığını savunarak, bu nedenle itirazın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İTİRAZIN REDDİ KARARI: İlk derece mahkemesince duruşmalı olarak yapılan yargılama sonucunda. "İİK'nun 265/1. maddesine göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen verilen ihtiyati haczin dayanağı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı....yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilir...". İhtiyati haciz kararının 15/03/2022 tarihinde verilmiş olması, icra takip dosyasında ödeme emrinin takip borçlusu itiraz eden ...

26/03/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olması, ayrıca mahkememizce teminatın iadesi talebi nedeniyle HMK'nın 392/2. maddesi uyarınca çıkarılan tebligatın ...

30/05/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olması ve tarafın 21/06/2023 tarihinde itiraz etmesi dikkate alınarak, ihtiyati hacze itirazın 7 günlük yasal süreden sonra yapılmış olması nedeniyle ihtiyati hacze itiraz için yasal koşulların oluşmadığı kanaatine varılarak ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde; her ne kadar ilk derece mahkemesince itirazın süresinde yapılmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmişse de, İİK’nun 264. maddesindeki koşulların gerçekleşmediğini, müvekkiline ihtiyati haciz kararı tebliğ edilmediği gibi, yerel mahkemece gönderilen 30/05/2023 tarihli çağrı kağıdında ihtiyati haciz kararının ek yapılmadığını, Aynı şekilde müvekkiline 26/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği ifade edilen ödeme emrinin ekinde de ihtiyati haciz kararının bulunmadığını, tebligatın da müvekkilinin eşine yapıldığını,

Dolayısıyla müvekkiline ihtiyati haciz kararının tebliğ edilmediğinin sabit olduğunu, müvekkilince tarafına söz konusu çağrı kağıdı bildirildiğinde, beyanla birlikte itirazda da bulunduklarını, ilk derece mahkemesince 21/06/2023 tarihinin öğrenme tarihi olarak kabul edilerek itirazın değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak, ihtiyati haciz kararına yaptıkları itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İhtiyati hacze konu edilen çek örneği incelendiğinde; keşidecisinin ..., keşide yeri Ağrı, ... Bankası A.Ş Ağrı Şubesi'ne ait ... seri no'lu 15.000,00 TL bedelli, 28/02/2022 keşide tarihli hamiline keşide edilen çek olduğu, arkasında sırasıyla ... Limited Şirketi, ... , ... Anonim Şirketi'nin cirolarının mevcut olduğu tespit edilmiştir. İstanbul ... İcra Dairesi'ne ait ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ihtiyati haciz talep eden ...

Anonim Şirketi olduğu, takip borçluları arasında ise aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ...’ın da bulunduğu, alacaklı tarafından takip borçluları aleyhine toplam 17.968,45 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine geçildiği, ödeme emrinin itiraz eden takip borçlusu ... 26/03/2022 tarihinde tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut tebligat evrakı incelendiğinde; ...’a ihtiyati haciz talep edenin Mahkemece verilen 2022/409 D.İş sayılı ihtiyati haciz kararı nedeniyle yatırılan teminatının iadesine muvafakat edip etmediğini bildirmesi için tebligat gönderildiği ve eşine 30/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir. Mahkemece ibraz edilen çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiş, aleyhine karar verilen ... vekilinin itirazı üzerine mahkemece duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda itirazın süresinde olmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. Hüküm, ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İcra ve İflas Kanunu’nun 265/1. hükmüne göre, "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir."Dosya incelendiğinde aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ...’a ihtiyati haciz kararının tebliğ edilmediği,

yüzüne karşı haciz yapıldığını gösteren bir haciz tutanağının bulunmadığı, haciz tutanağının tebliğ edildiğine dair bir tebliğ evrakının da mevcut olmadığı, kendisine gönderilen ve usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılan ödeme emri ile teminatın iadesine muvafakat edip etmediğine ilişkin beyanda bulunmasıyla ilgili tebligat evrakı incelendiğinde, ihtiyati haciz kararının veya haciz tutanağının da ekli olduğuna dair bir açıklamanın mevcut olmadığı tespit edilmiş, İİK’nun 265. maddesi ile belirlenen bir haftalık itiraz süresini başlatacak bir işlem yapılmadığından,

ihtiyati hacze itiraz tarihinin öğrenme tarihi olarak kabulü gerektiği halde, ilk derece mahkemesince itirazın süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, itiraz eden ... vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/409 D.İş, 2022/444 Karar sayılı, 13/07/2023 sayılı itirazın reddi kararının kaldırılmasına karar verilerek, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ...’ın itirazları incelenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; itiraz eden vekili dava konusu çekin keşide yerinin ve müvekkilin adresinin Ağrı olduğunu, bu nedenle yetkili Mahkemenin Ağrı mahkemeleri olduğunu beyanla ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğundan bahisle karara itiraz ettiği görülmüştür.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için TBK’nın 89/1. hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin ... Bankası A.Ş.

Ağrı Şubesi'ne ait olduğu, itiraz eden borçlu ...’ın adresinin Ağrı olduğu, diğer borçlu ... şirketinin adresinin Şehitkamil/ Gaziantep olduğu, borçlu ... yerleşim yerinin Bahçelievler/İstanbul, borçlu ... yerleşim yerinin ise Bağcılar/İstanbul olduğu görülmüştür.

Buna göre İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkisi bulunmadığından, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... vekilinin yetki itirazının kabulüyle ilk derece mahkemesinin itirazın reddine ve ihtiyati hacze dair kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-İhtiyati hacze itiraz eden ... vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2022/409 D.İş, 2022/444 K. sayılı dosyasında verilen 15/03/2022 tarihli ihtiyati haciz kararı ile 13/07/2023 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın, ihtiyati hacze itiraz eden ... yönünden KALDIRILMASINA,3-İlk derece yargılaması yönünden;a-İhtiyati hacze itiraz eden vekili için karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir edilen 5.900,00 TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep eden ...

Anonim Şirketi'nden alınarak itiraz eden ... verilmesine, b-İhtiyati hacze itiraz eden ... tarafından yapılan 150,00 TL posta giderinin ihtiyati haciz talep eden ...

Anonim Şirketi'nden alınarak ... verilmesine,4-İstinaf yargılaması yönünden; a-İstinaf peşin harcının talebi halinde İhtiyati hacze itiraz eden ... iadesine, b-İstinaf yargılaması sırasında ihtiyati hacze itiraz eden ... tarafından yapılan 738,00TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 183,50TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 921,50TL'nin ihtiyati haciz talep eden ...