İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/229 K.2024/523

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ TALEBİ: İhtiyati haciz talep eden ... A.Ş vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin, borçlular tarafından keşide edilmiş muhatabı ...

Necatibey/Ankara Şubesine ait ... seri nolu 50.000,00 TL'lik 24/09/2023 keşide tarihli çek yönünden borçludan alacaklı bulunduğunu, çekin muhatap bankaya sunulduğunu ancak karşılığının olmadığını, alacağın tahsili için İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile borçlular aleyhine icra takibine başlanmış ise de, borçluların kaçma teşebbüsü içerisinde bulunduğunu ve takibin henüz kesinleşmediğini belirterek,

İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu 50.000,00 TL'nin tahsili amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/10/2023 tarih ve 2023/1142 D.İş, 2023/1147 Karar sayılı kararıyla; "Talep dilekçesi ve belge asılları ile tüm dosya kapsamına göre; talebin İ.İ.K'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla, talebin kabulü ile, alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE, - Alacağın % 15 oranında 7.500-TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun alacaklı tarafından 10 gün içerisinde Mahkememiz veznesine teminat olarak yatırılmasına,yatırılmadığı takdirde ihtiyati haczin kalkmasına." karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... Ltd.Şti. vekili dilekçesinde; İhtiyati haciz kararına konu çekte iki adet borçlunun bulunduğunu, hem müvekkilinin hem de diğer borçlunun yerleşim yeri adresinin Ankara olduğunu, hacze konu çeke ilişkin olarak dava, takip ve ihtiyati haciz istemlerinde İstanbul mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, Ankara mahkemelerinin yetkili olduğunu, karşı tarafın ihtiyati hacze konu çeki tahsil etme hak ve yetkisi bulunmadığından, yaklaşık ispat koşulu gerçekleştiğinin kabulünün olanaksız olduğunu, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN KABULÜ KARARI

İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/11/2023 tarih ve 2023/1142 D.İş, 2023/1147 Karar sayılı kararıyla; "...Çekten doğan alacak aranacak nitelikte olduğundan ve 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesi uygulanamayacağından çekte yetkili mahkemenin muhatap bankanın bulunduğu yer, keşide yeri ve borçlunun yerleşim yerindeki mahkeme olduğu, ihtiyati hacze konu çekte ise muhatap bankanın bulunduğu yerin Ankara, çekin keşide yerinin ve borçluların yerleşim yerinin de Ankara olduğu, ihtiyati haciz talep eden ile itiraz eden arasında faktoring ilişkisinin de olmadığı, Mahkememizin yetkili olmadığı,

(benzer nitelikteki Mahkememizin 2022/1656 D.İş sayılı dosyasından verilen kararın istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin 11.04.2023 tarihli 2023/346 Esas ve 2023/621 Karar sayılı güncel kararının da bu yönde olduğu) anlaşılmakla, itiraz eden aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının İİK.nın 265. maddesi uyarınca kaldırılmasına" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati haciz talep eden ...A.Ş vekili istinaf dilekçesinde.

"Dava yetkili mahkemede açılmış olup faktoring sözleşmesinin 27. maddesi uyarınca, yetkili mahkemenin İstanbul adliyeleri olduğunu,Takip konusu çek götürülecek borç haline geldiğinden alacaklının yerleşim yeri olan İstanbul adliyelerinin yetkili olduğunu, çek bankaya ibraz edildikten sonra borcun götürülecek borç haline geldiğini, Yargıtay kararlarının da bu yönde olup, çekin bankaya ibrazından sonra alacaklının yerleşim yerinde takip başlatılabileceğinin kabul edildiğini,

işbu sebeplerle müvekkil adresinin Şişli/İstanbul olması sebebiyle İstanbul adliyelerinin yetkili olduğunu,Borçlunun mal kaçırma teşebbüsü şüphesi olduğundan mahkeme tarafından ihtiyati haciz kararı verildiğini, borçlunun yetkisizlik iddialarına ilişkin ihtiyati hacze itirazlarının son derece mesnetsiz olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir. Mahkemece ibraz edilen çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiş, aleyhine karar verilen ...Ltd.Şti. vekilinin itirazı üzerine mahkemece duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda itirazın kabulüne karar verilmiştir.Hüküm ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu’nun 265/1. hükmüne göre, “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.” Somut uyuşmazlıkta; itiraz eden vekilinin dava konusu çekin keşide yeri, muhatap yeri ve borçlu yerleşim yeri Ankara olduğundan ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisiz olduğundan bahisle ihtiyati haciz kararına itiraz ettiği, mahkemenin de itirazı yerinde bulduğu görülmüştür.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir.” şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK’nın 89/1. hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin ... bank Necatibey Ankara şubesine ait olduğu, itiraz eden borçlu ...

Ltd.Şti.'nin adresinin Ankara olduğu, diğer borçlu şirketin adresinin de Ankara olduğu anlaşıldığından, mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkisi bulunmadığı; her ne kadar ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından "Faktoring sözleşmesinde yetki şartının olduğunu ve yetkili mahkemenin Çağlayan İstanbul mahkemeleri olduğu" ileri sürülmüş ise de; itiraz eden...

Ltd.Şti.'nin sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle yetki şartının bu taraf için bağlayıcı olmadığı anlaşıldığından; mahkemece yetki itirazının kabulüne karar verilmesi isabetli olduğundan, ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.