İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/293 K.2024/635

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri hakkında İstanbul Anadolu 4. İcra Ceza Mahkemesinin 2022/104-214 E-K numaralı dosyasında, karşılıksız çek keşide etme suçuna konu edilen çek üstündeki imzaların müvekkillerine ait olmaması sebebiyle, müvekkillerinin bu çek sebebiyle sorumlu ve borçlu olmadıklarını, kendilerine ait olmayan çekteki imzalar neticesinde cezai ve hukuki sorumluluklarının oluştuğunu, çekten kaynaklı cezai sorumluluklarının yanı sıra maddi olarak çek bedellerini karşılamak gibi bir sorumluluklarının da doğduğu ileri sürerek,

... bank’ın Üsküdar Şubesi muhataplı, ... numaralı, 28/02/2021 keşide tarihli 258.000-TL bedelli çekteki imzaların ve dolayısıyla çekin sahteliğinin tespiti ile bu çek sebebiyle müvekkillerinin sorumluluğunun bulunmadığına ve borçlu olunmadığının tespitine, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davaya konu çekin müvekkili şirket ile davacıların ortağı ve yetkilisi olduğu dava dışı ... San. ve Tic.

AŞ arasındaki beton satışına istinaden verildiğini, kambiyo senedindeki imzaların davacılara olduğu ve aynı imzaları taşıyan kambiyo senetleri karşılığında bir dönem düzenli olarak ödeme yapıldığını, davacılar tarafından İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/123 E. 2023/505 K. sayılı dosyası ile menfi tespit davası açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiğini, dava konusu çeklerin karşılıksız çıkması sebebiyle davacılar aleyhine cezaya hükmedildiğini, savunarak,

davanın öncelikle usulden, bunun mümkün olmaması halinde esastan reddine, kötü niyetle hareket eden davacıların dava konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davaya konu edilen çeklerin dava dışı ... Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından keşide edildiği, davacıların keşideci şirketin keşide tarihinde yetkilisi oldukları, davacı asillerin çek keşidecisi olmadığı, çek üzerinde şahsi sorumluluklarını gerektirir bir imza, yazı vs olmadığı, davalı tarafından dava konusu çekler sebebiyle davacılar değil, dava dışı keşideci şirket borçlu olarak gösterilerek takip başlatıldığı, davacılar aleyhine takip de başlatılmadığı, İİK'nın 72. maddesi uyarınca menfi tespit davası açmak için davacıların davacı olma ehliyetinin mevcut olmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacılar vekili vekili istinaf dilekçesinde; müvekkillerinin menfi tespit davası ikame ederek davaya konu çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep etmekte hukuki yararları bulunduğu gibi, taraf sıfatına da haiz olduklarını, yapılacak inceleme ve değerlendirmeler neticesinde müvekkillerinin imzası olmayan çekten kaynaklı olarak cezai ve hukuki ve de mali sorumluluk altına girmesi sebebiyle, tehdit altında olduğunu ve dava konusu çekteki imzaların müvekkillere ait olmadığının tespit edileceğini, mali ve cezai sorumluluk altında bulunan müvekkillerinin dava konusu çekten kaynaklı borçlu olmadıklarının tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu çekin keşidecisinin dava dışı ...

Sanayi ve Ticaret AŞ olduğu, keşide tarihinde keşideci şirketin yetkilisi olan davacıların çekten dolayı borçlu sıfatlarının bulunmadığı, bu nedenlerle davacıların sıfat yokluğu (aktif husumet) nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.