İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/468 K.2025/1392

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... isimli bir çok markanın sahibi olduğunu, ayrıca marka yanında bilim insanları şekil markasının da davacı adına tescilli olduğunu, bu markaların ilk defa davacı tarafından kullanılıp maruf hale getirildiğini, davalının davacı markası ile benzer şeklide ... okulları ve bilim adamı görselinin kullandığını, davalının bu kullanımının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet olduğunu, davacının ticaret ünvanı hakkını da ihlal ettiğini ileri sürerek, davalı tarafından yapılan tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi, meni ve kaldırılması ile davalının tanıtımının yapıldığı Sancaktepe ... Kurs isimli internet sitesine erişimin engellenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ...'nun ... ile marka lisans sözleşmesi imzaladığını bu kapsamda kullanımda bulunduğunu, hukuka aykırı bir eylemi bulunmadığını, ... ibaresinin tanımlayıcı bir ibare olduğunu. marka olarak tescilinin mümkün olmadığını. davalının aynı zamanda 2020/73718 numarası ile marka tescili başvurusunda da bulunduğunu, davacı Bilim Adamları görseli ile müvekkil Bilim Adamları görselinin benzemediğini, çok sayıda ... isminde marka olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; avacının ... isimli bir çok markanın sahibi olduğunu, ayrıca marka yanında bilim insanları şekil markasının da davacı adına tescilli olduğunu, bu markaların ilk defa davacı tarafından kullanılıp maruf hale getirildiğini, davalının davacı markası ile benzer şeklide ... okulları ve bilim adamı görselinin kullandığını, davalının bu kullanımının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet olduğunu ileri sürerek, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeni ile 15.000-TL maddi 15.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, asıl dava yönünden; davacının ... esas unsurlu çok sayıda markanın tescilli sahibi olduğu, yine ... esas unsurlu ticaret unvanı ile çok uzun süredir eğitim sektöründe faaliyette bulunduğu, davalıya ait işyerinde yaptırılan tespit neticesinde davalının işyerinde ...

Kurs Sancaktepe yazılarının ortasında bilim adamları görsellerinin bulunduğu, yine ... ibaresinin ayrı bir şekilde yazılı olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından işyerinde kullanılan görsellerin davacı ile aynı alanda eğitim sektöründe faaliyette bulunduğu da dikkate alındığında tespiti yapılan kullanımların davacıya ait 16 ve 41.sınıflarda tescilli 2016/56650, 2016/53091, 2016/53090 ve 2016/103882 numaralı ... + şekil markalarına hem ... ibaresi hemde şekil unsurları birlikte kullanılmak suretiyle oldukça benzer olduğu,

bu benzerliğin ortalama tüketici nezdinde davalıya ait işyerinin davacının bir şubesiymiş gibi algılanabileceği, bu şekilde karışıklığa sebebiyet vereceği, bunun da 6769 sayılı SMK nun 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz, TTK nun 55/1a 4 maddesi uyarınca da tarafların aynı sektörde faaliyet gösterdiği de dikkate alındığında davacının sektörde bilinir markalarından faydalanmaya yönelik haksız rekabet olduğunun anlaşıldığı, davacıya ait ... markasının tanımlayıcı olduğu fakat davacının bu ibareyi bilim adamları görselleri ile birlikte tescil ettirip kullanmak suretiyle markaya ayırt edicilik kazandırdığı,

davalı kullanımlarının da hem kelime hemde görsel bakımdan davacı markalarına benzer olduğu bu sebeple davacı markasının tanımlayıcı mahiyette olmadığının anlaşıldığı, birleşen dava yönünden; marka hakkına tecavüz iddiası sabit bulunduğundan davacının SMK 149.

Maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği davacı tarafından lisans bedeli üzerinden hesaplama talep edildiği, davacı tarafından dosyaya sunulan emsal lisans bedeli ve ticaret odası tarafından bildirilen cevabi yazıya göre bilirkişi tarafından ilk olarak 21/01/2023 tarihli raporda sunulan 5 yıllık lisans sözleşmesi kapsamında 5 yıl üzerinden hesaplama yapılmış ise de, ihlalin tespit edildiği tarihin 31/08/2020 tarihi olduğu, birleşen davanın ise 22/10/2022 tarihinde açıldığı,

bu sebeple bilirkişi heyetince günlük lisans bedeli 263,56-TL olarak hesaplandığından tespit tarihi olan 31/08/2020 tarihi ile dava tarihi olan 22/10/2020 tarihi arasında 53 gün olduğundan 53x263,56=13.968,68 TL yaptığından bu bedel üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği,

manevi tazminat talebi yönünden ise davacı markasının çok uzun süredir tescilli olması yine eğitim sektöründe dava konusu ...+şekil ibareli marka ve ticaret unvanı ile faaliyette bulunması sektöründe bilinir ve güvenilir kurumlardan olması davalının da davacı ile aynı sektörde markaların benzer şekilde kullanımının haksız olduğu kanaati de anlaşıldığından incelenen mali bilgiler de dikkate alınarak takdiren 15.000-TL manevi tazminatın davalıdan alınmasına karar verildiği gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile;davalı tarafından davacının markalarına yönelik tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, önlenmesine,

menine, davalı tarafından bilim adamları görselleri ile birlikte ... ibaresinin ve davacı markasına benzer şekilde tek başına ... ibaresinin her türlü fiziki ve internet ortamında kullanımının yasaklanmasına, bu şekilde kullanılan iş evrakları afiş broşür tabela vs.

Her türlü materyale el konulmasına, el konulan materyallerin hüküm kesinleştiğinde imhasına, davalı tarafça kullanılan sancaktepefenbilimlerikurs isimli instagram hesabına erişimin engellenmesine, birleşen fava yönünden; maddi tazminat yönünden 13.968,68-TL'nin, manevi tazminat yönünden 15.000- TL nin ihlalin tespit edildiği t 31/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin istemin reddine, hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, yargılama sırasındaki savunmalarını tekrar ederek; müvekkilinin bedelini ödeyerek kullanımını elde ettiği markanın logo ve unvanını lisans sözleşmesi çerçevesinde kullandığını, evrensel genel geçerliği olan ibare ve simgelerin davacı markası için ayırt edici işaret olmadığını, müvekkilinin kullandığı logoların bir çok açıdan birbirinden farklı olduğunu, bilim adamlarının fotoğrafının kullanılması gibi “...” ibaresinin kullanılmasının da davacının ayırt edici özelliği olmadığını, yerel mahkeme tarafından ... ibaresinin ayırt edicilik gücünün zayıf olması hususunun göz ardı edildiğini,

logolarda yer alan bilim adamlarının evrensel olduğunu, bu kişilerin fotoğraflarının kullanılmasının tekele alınmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından kullanılan ibarenin Türkiye de tanınmış olduğuna dair bir somut delil bulunmadığını, yerel mahkemenin kararında her ne kadar maddi ve manevi tazminat hesaplanmışsa da, davacı tarafından bu zararların ispat edilmediğini, yerel mahkeme tarafından dürüst kullanım ilkesine ilişkin herhangi bir inceleme yapılmadığını, yerel mahkeme kararında manevi tazminat talebinde herhangi bir indirim yapılmamış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, asıl dava markaya tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i, birlşen dava maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, asıl dava yönünden; tarafların eğitim sektöründe faaliyet gösterdiği,

davalı tarafından işyerinde kullanıldığı tespiti yapılan, hem ... ibaresi, hemde şekil unsurları birlikte kullanılan görsellerin, davacıya ait 16 ve 41.sınıflarda tescilli 2016/56650, 2016/53091, 2016/53090 ve 2016/103882 numaralı ... + ŞEKİL markalarına oldukça benzer olup, ortalama tüketici nezdinde davalıya ait işyerinin davacının bir şubesiymiş gibi algılanabileceği, "..." ibaresinin 41. sınıf hizmetler bakımından ayırt ediciliği zayıf ise de,

mahkemece alınan bilirkişi raporlarında açıklandığı üzere davacının anılan ibareyi eğitim ve öğretim hizmetlerinde kullanım sonucu ayırt edici hale getirdiğin belirtildiği,ayrıca davalının "Sancaktepe ...

Kurs" şeklindeki kullanımında yer alan "Sancaktepe" ibaresinin maruf bir yerleşim yerinin adı olup kimsenin tekeline bırakılamayacağı gözetildiğinde anılan ibarenin dava konusu marka başvurusunu davacının markalarından uzaklaştırmaya yetmediği, aksine tüketiciler nezdinde davacının "..." markasının "Sancaktepe" bölgesine özel olarak tasarlanmış ve oluşturulmuş, seri markalarından birisi olduğu algısını yaratacağı, (Emsal Yargıtay 11.HD'nin 2024/4266 E- 2025/2718 K.ve 2024/4128E- 2025/2555 K.sayılı onama kararları) dolayısıyla davacı markasının tanımlayıcı mahiyette olmadığı, birleşen dava yönünden;

asıl davada marka hakkına tecavüz iddiası sabit bulunduğundan davacının SMK 149. maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği, davacı tarafın talebi doğrultusunda lisans bedeli üzerinden yapılan hesaplama sonucu hükmedilen maddi tazminat ile hükmedilen manevi tazminatın yerinde olduğu anlaşılmakla, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.