İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/749 K.2024/1146

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında tanzim edilen çekin müvekkili tarafından ödenmiş ise de davalının çeki iade etmediğini, çekte tahrifat yapılarak takibe konulduğunu, müvekkilinin pandeminin de etkisi ile ekonomik zorluk çektiğini, davalı ile tanıştığını, davalı ve kardeşleri babası ile tanıştıktan sonra borç aldığını, bir kısım çekler keşide ettiğini, bir kısım çekleri ise ciroladığını, bedeller ödenmiş olmasına rağmen borcun çok üstünde paralar talep edildiğini, taraflar arasındaki protokolle tüm alacak borç ilişkisinin sona erdiğini, ibra niteliğinde olduğunu, davalı hakkında şikayetçi olunduğunu,

temel alacak ifa nedeni ile sona erdiğinden çekin bedelsiz olduğunu, çekin önceki halinin görüntüsünün sunulduğunu, videoların sunulacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte çekin müvekkilinin müzayaka halinde olmasından yararlanılarak borç alınan bedelin çok üzerinde keşide edildiğinden TBK 28 md kapsamında bedelsiz olduğunu, çekte bedel ve keşide tarihleri oynanarak müvekkilinin borçlu hale getirilmeye çalışıldığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte çeke ilişkin borç ilişkisinin TBK 27 md kapsamında ahlaka aykırı olmakla geçersiz olduğunu, çekin basım yılının 07.09.2020 olduğunu,

2 sene sonra vadeli çek yazılmasının ticaret hayatında kabul edilemeyeceğini, taraflar arasında ticari ilişki olmadığını, bu derece yüklü miktarda para ödemesini gerektirecek ilişki de bulunmadığını, çekin tahrifat nedeni ile banka tarafından da ödenmediğini, icra hukuk mahkemesine de dava açtıklarını, davalının kötüniyetli olduğunu, tahrifat nedeni ile teminatsız tedbir kararı verilerek takibini durdurulmasını, çekin bedelsizlik ve hükümsüzlük nedeni ile borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline %20 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 19.01.2024 Tarihli ara kararı: "Dava dilekçesi içeriği, ve dava dilekçesine ekli 02.02.2022 tarihli protokolde farklı çeklerin miktarlarının takip dosyasındaki çek miktarı ile kıyaslanması Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/73833 sayılı soruşturma dosyası ile alınan bilirkişi raporu ile ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesinde ve takipten sonra tedbir talep edilmekle, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin teminatsız olarak verilmesi ve durdurulması talebinin reddine,

İİK 72/3 madde uyarınca icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi dava değerinin %15'i oranında yatırılacak teminat karşılığında kabulüne karar verilmiştir" gerekçesi ile. "1-Davacı vekilinin İİK 72/2 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE, İİK 72/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE, 2-İcra dosyası kapak hesabı ile %15'i oranında teminat yatırıldığında Bakırköy 8. İcra Dairesi...

Esas Sayılı dosyasına yatırılan/yatırılacak paranın alacaklısına ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, teminat yatırıldığında ilgili icra dairesine yazı yazılmasına," şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinafında özetle; takip dayanağı çek bedel ve keşide tarihinde tahrifat yapılması nedeni ile sahteciliğe dayalı menfi tespit davasında Yargıtay Büyük Genel Kurulu kararına göre teminatsız tedbir verilebileceğini, HMK 209/1 md dikkate alınmasını, çekte tahrifat yapılması ile sahteliğe dayalı açılan menfi tespit davasında Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 23.01.2020 Tarihli iş bölümü kararına göre 19.HD görevli olduğunu ve Y.19 HD kararlarında HMK 209/1 uyarınca teminatsız tedbir kararı verilmesi gerektiği görüşünde olduğunu, Y.19HD, 2012/3644, 2012/8311 SAYILI ilamının, Y.19HD 07.05.2012, 3197E, 7628K, 05.11.2013,

12247e 17229 K sayılı ilamlarının dikkate alınmasına, tahrifatın muhtelif dosyalardaki raporlara göre sabit olduğunu (Büyükçekmece CBS 2022/73833 sor, Bakırköy CBS 2024/7867 sor sayılı dosya) UZM DR ...'ın raporunda tahrifatın tespit edildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte çek suça konu olduğu için de hükümsüz olduğunu, protokole göre de müvekkilinin alacağı kalmadığını, çekte tahrifat yönünden Büyükçekmece CBS 2022/73833 sor sayılı dosyası ile şikayette bulunulduğunu, ilgili dosyada çek aslı ile inceleme yapılacağını, çekin hükümsüz olduğunu, takibin teminatsız durdurulmasını ,

aksi kanaat halinde çekin gerçek bedeli olan 100.000TL üzerinden teminat bedeli belirlenmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı vekili istinafında; çekin borç karşılığı tanzim edildiğini, çekin ibrazından sonra banka görevlisinin çekle birlikte bankadan çıkarıldığını, döndüğünde ise tahrifat şerhi işlendiğini, ilgili çalışan hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, takipten sonra açılan davada takibin durdurulamayacağını, davacının sunduğu kararların eski tarihli olup YHGK 2017/364E, 2021/384 K sayılı ilamında içtihat değişikliğine gidildiğine yer verilerek senet üzerinde bulunan yazıdaki sahtelik iddiasının borca itiraz mahiyetinde olduğu, bu konunun İİK 169/a maddesinde düzenlendiğinden HMK 209 maddesinin uygulama yeri olmadığı,

sahtelik nedeni ile cumhuriyet savcılığınca yapılan şikayet ve ceza mahkemesinde açılan davanın da kendiliğinden icra takibini durdurmayacağının açıklandığını, sunulan protokolün bu çeki kapsamadığını, protokolün çek tarihinden önceki tarihli olduğunu, davacının borcun ödendiğine dair banka dekontu sunmadığını, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini, 19.01.2024 Tarihli ara kararın kaldırılmasını, aksi halde ara karardaki miktar dosyaya yatırıldığı takdirde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı iddiasında senedin bedel ve tarih kısmında tahrifat yapıldığını, çekin gerçek bedelinin ise protokolle ödendiğini ileri sürmüştür. Dava, takipten sonra açılan menfi tespit davası olup dosyada mevcut delil durumuna göre bu aşamada teminatsız tedbir koşulları ve takibin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir koşulları oluşmadığından mahkemece İİK 72/2 maddesine dayalı ihtiyati tedbir isteminin reddi ve takdir edilen teminat oranı yerindedir.

Davacının iddiası, savunma ve toplanacak delillere göre ilk derece mahkemesince HMK 209.maddesine dayalı ihtiyati tedbir talebi yönünden yeniden değerlendirme yapılabileceği de dikkate alındığında davacı vekilinin istinaf isteminin bu aşamada esastan reddi gerekmiştir.