İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/817 K.2025/1587

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkilinin eser işletme belgesi'ne haiz bulunduğu 17 adet eserin davalı tarafından izinsiz kullanılarak davalının sahibi bulunduğu ... TV platformundan yayımladığını, davalı ile dava dışı ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında 01/06/2017 tarihinde akdedilen Eser İşletme Haklarına ilişkin muvazaalı devir sözleşmesiyle müvekkilinin Eser İşletme Belgesi'ne haiz hakları haksız ve hukuka aykırı olarak devredilmiş olduğunu, müvekkilinin hakları zedelendiğini maddi ve manevi zararı doğduğunu ileri sürerek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik müvekkil'in uğramış olduğu zarara karşılık olmak üzere 100.000-TL maddi ve 20.000-TL manevi tazminatın işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

FSEK 70/3 uyarınca mevzubahis sinema eserlerinden temin edilen kârın müvekkile verilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, davacının hukuki yararının olduğuna dair iddialarının gerçeği yansıtmadığını, sunulan Eser İşletme Belgeleri incelendiğinde yalnızca "..." isimli eserin eser işletme belgesinde davacının adı yer aldığını, diğer eser işletme belgelerinin hiç birinde davacının adı/ünvanı hiç bir şekilde geçmediğini, davacı hak sahibi olduğunu iddia ettiği eserlere ilişkin dava dosyası ekinde eser işletme belgelerinin fotokopisi sunduğunu,

Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından sunulan belgeler ile davacı tarafından sunulan belgelerin birbirinden farklılık gösterdiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında akdedilen sözleşme bulunduğunu, izinsiz yayın söz konusu olmadığını, davacının haksız ve dayanaksız davasının öncelikle usulden reddine, aksi halde esastan reddine, vekalet ücreti ve tüm yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 10/01/2024 Tarih 2023/43 Esas, 2024/18 Kararında; "...Bu eserler üzerinde davacı tarafça hak sahipliği iddiasında bulunulduğu ve hakkın ihlalinin oluşması bakımından eserler üzerinde davacının hak sahipliğinin ispatı gerektiğinden Kültür Bakanlığı kayıtları ve sunulan deliller dikkate alınarak alınan bilirkişi raporunda dava konusu eserlerden ... isimli filmlerin Sinema Eseri İşletme belgelerinde ve alenileşmiş film afişlerinde yapımcı olarak belirtilen ...

FİLM — ... olduğu, ... isimli filmin yapımcısının dosyada mübrez 04/03/1987 tarihli eser işletme belgesinde ... VİDEO LTD. ŞTİ. olduğu, 24/02/1987 tarihli eser işletme belgesinde ... FİLM Olduğu ancak ...” ile “...” ... B..dikkate alındığından bu film için hak sahipliğinin başkaca bilgi ve belgelerle tevsik edilmesi gerektiği eserlerden ... isimli filmlerin yapımcısı olarak belirtilen ...

FİLM — ...'in eser sahibi olduğu; ... isimli sinema filminin eser sahibinin dosya kapsamından anlaşılamadığı, davacı tarafın kendisinin lisans alan taraf olduğu iddiası karşısında davacının bu yapımların lisans haklarını eserin sahibi olan yapımcı ya da mirasçılarından usulüne uygun olarak devir ve temlik aldığını ispat etmesi gerektiği, yine FSEK 52. Maddesine göre "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." hükmü çerçevesinde sözleşme ile hem devirlerin hem de devir konusu hakların ayrı ayrı ve açıkça yazılmasının gerektiği,

Buna mukabil ... isimli filmin yapımcısının dosyada mübrez 04/03/1987 tarihli eser işletme belgesinde ... VİDEO LTD. ŞTİ. olduğu, 24/02/1987 tarihli eser işletme belgesinde ...

FİLM Olduğu ancak ...” ile “...” ... ...dikkate alındığından bu film için hak sahipliğinin başkaca bilgi ve belgelerle tevsik edilmesi gerektiğinden davacının anılan filme ilişkin mali hakkının bulunmadığı, Kültür ve Turizm Bakanlığının müzekkere cevap yazısı ekinde dosyaya sunulmuş kayıt tescil belgelerinde Beyoğlu 36.Noterliğinin - 09/02/2000 tarih ve 6091 sayılı noter devir sözleşmesinde yazılı şartlar dahilinde ...

FİLM adına Kayıt Tescil edilen ... isimli filmlerin kullanım hakları 09/02/2000 tarihinden geçerli olmak üzere ... ... ve ... SAN. TiC. A.Ş'ne devredilmiştir şeklinde ifade ve ibarenin bulunduğu; ancak bu sözleşmenin dosyaya sunulmamış olduğu, Yine Beyoğlu 9. Noterliği'nin 24/12/2007 tarih ve ... yevmiye numaralı Sinema Eseri Telif Hakkı Devri Sözleşmesi ile ... isimli filmlerin eser sahibi ...

FİLM- ...'ın FSEK md. 21 işleme, md. 22 çoğaltma, md. 23 yayma, md. 24 temsil ve md. 25 umuma iletim haklarının tarafından sınırsız ve süresiz şekilde ... ... VE ...TİC. LTD. ŞTİ. firmasına devretmiş olduğu, Beyoğlu 9. Noterliği'nin 14/03/2008 tarih ve 6736 yevmiye numaralı Sinema Eseri Telif Hakkı Devri Sözleşmesi md. 1 “Satıcı (... ... Ve ...Tic. Ltd. Şti.) ... Film ...'dan devir aldığı 62 adet yerli filmin eser sahibidir.

Filmlere ait muhtelif haklar 3. şahıs kuruluşa devredilmiş ise de 4110 ve 4630 Sayılı Kanunlarla FSEK'nda yapılan değişiklikler ve kabuller sonucunda FILMLER'in her türlü mali hakları SATICI'ya dönmüş ve ait olmuştur.

Tarafların özgür ve karşılıklı kanaatleri böyledir,” ifade edilmediği anılan sözleşmenin 2. Maddesinde “... listesindeki 62 adet şeklinde olduğu görülmüş ve hangi filmlerin hangi 3. Şahıs kuruluşa devredildiğini yerli sinema eserinin kendilerinde bulunan tüm mali haklarını işbu sözleşme ile münhasır olarak tam ruhsat şeklinde ve gayrı kabili rücu olarak ALICI'ya satmış ve devretmiştir.” denildiği görülmüş ise de sözleşmeye konu 62 adet filmi içerdiği ifade edilen EK A listesinin dosyaya sunulmamış olduğu,

bu haliyle sözleşmenin davaya konu filmleri içerip içermediğinin tespit edilmesinin dosyadaki sözleşmeden tespit edilemeyeceği dikkate alındığında dava konusu birden fazla yapımcının ifade edildiği görülmüş olduğundan davacının sunduğu ..., ... sinema filmlerine ilişkin vaki devirlerin yetkisiz kişilerle yapılmış hukuken geçersiz ve yetersiz sözleşmeler olduğu,

bu haliyle FSEK 52. Maddede belirtilen şekliyle bir devirden söz edilemeyeceği, usulüne uygun devirler suretiyle davacının hak sahibi olduğunu ispat edemediği kabul edilmiş, FSEK beşinci bölümde düzenlenen korumadan yararlanmak için eser üzerinde hak sahibi olunması gerektiği dikkate alındığında davacının anılan eserler üzerinde hak sahipliğini ispat edemediği kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;Davanın REDDİNE, ..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle;

Davaya konu 17 adet eserin eser işletme belgesinin müvekkili şirkete ait olduğunu, mali hakları barındıran müvekkilinin hakları, davalı şirket tarafından sözleşmesel ve kanun hükümleri kapsamında haklarının ihlale uğradığını, eser işletme belgesi ile beraber ilk devir tarihi olan 26/12/1986 tarihinden bu yana tüm silsileyi gösterir sözleşme ve türlü evrakları sunulduğunu, "..." filmi özelinde hak sahipliğinin ispatlanamadığı belirtilmişse de Bakanlığın cevap yazısında sunmuş olduğu 21/03/2007 tarihli Sinema Eseri Kayıt Tescil Belgesinden müvekkili şirketin mevzu bahis film üzerinde hak sahibi olduğu açıkça anlaşıldığını,

Bir diğer ret sebebi olarak eser işletme belgelerinde adı geçen 09/02/2000 tarihli sözleşmelerin sunulmadığından bahsedilmiş ise de yine aynı eser işletme belgelerinde de görülebileceği üzere açıkça ...şirketine devir işleminin gerçekleştirildiğinin ortada olduğunu, dosyaya sunulan belgeler uyarınca hak sahipliği silsilesinin açıkça kanıtlandığını, FSEK kanun hükümleri ile mali hakların devrinin sonucu olarak mali haklar sahibi olan kişinin, yani eser sahibinden veyahut mirasçılarından devralan kimsenin, bu haklardan şahsen yararlanabileceğini ve bu hakları bizzat kullanabileceğinin düzenlendiğini,

Kanuni ve sözleşmesel haklar karşısında müvekkilinin mali hakları iktisap ettiğinin açık olduğunu, Mahkemeye sunulan 08.11.2023 tarihli dilekçe ekinde sunmuş oldukları; ... ... ve ...A.Ş. İle ... ... ve ...Tic. Ltd. Şti. Arasında düzenlenen 24 Aralık 2007 tarihli Sinema Eserleri Telif Hakkı Devri Sözleşmesi, ... ... ve ...Ltd. Şti. İle ... ... ve ...Tic. Ltd. Şti. Arasında düzenlenen 14 Mart 2008 tarihli Sinema Eserleri Telif Hakkı Devri Sözleşmesi, ... ... ve ...Tic. Ltd.

Şti. Ve ...Film Müzik Bilgisayar Elektronik ve Dış Ticaret San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında düzenlenen 20 Mart 2008 tarihli Sinema Eserleri Telif Hakkı Devri Sözleşmesi, ...Film Müzik Bilgisayar Elektronik ve Dış Ticaret San. Ve Tic. Ltd. Şti. Den ... Medya San ve Tic. A.Ş. Ne devredildiğine dair Üsküdar 6. Noterliğinin 10 Aralık 2014 tarih 09894 yevmiye numaralı Sinema Eserleri Telif Hakkı Devri Sözleşmesi, ... Medya San ve Tic. A.Ş. Den de davacı müvekkil ... ... ...

ŞİRKETİ ne devrine ilişkin 01.01.2015 Sinema Eserleri Telif Hakkı Devri Sözleşmesinin 27.04.2023 tarihli delil dilekçe ekinde mahkemeye ibraz edildiğini, müvekkilinin hak sahipliğinin silsile olarak ispat edildiğini ve karar gerekçesinden soyut ve genel bir şekilde gerekçelendirme yapılarak, delillerin tamamı değerlendirilmeden karara varılmış olmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin mali açıdan uğradığı tecavüzle birlikte ticari itibarın zedelenmesi nedeniyle manevi zararı da bulunduğunu beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, FSEK'ten kaynaklanan hakların ihlali iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanunyoluna başvurulmuştur.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, uyuşmazlığa konu filmlerin FSEK m.5 anlamında sinema eseri oldukları, sinema filmlerin tamamının 1971-1985 yılında yapılmış olduğundan filmi imal ettiren yapımcının eser sahibi sayılacağı, davacının hak sahipliği iddiasını FSEK 52. Madde çerçevesinde yazılı delille ispatlaması gerektiği, sunulu deliller ve alınan bilirkişi raporu ile hak sahipliği iddiasının ispat edilemediğinin anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.