İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2018/2916 K.2019/233

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

BAŞVURU

Başvuran taraf vekili 03/01/2018 tarihinde. Başvuru sahiplerinin Murisi...in ...Bankası A.Ş Kurtköy şubesinden aldığı kredi nedeniyle aleyhine başvuruda bulunulan ...

A.Ş.ile... numaralı 09/02/2017 başlangıç tarihli "Kredili Hayat Grup Sigortası Katılım Sertifikası" düzenlendiğini, murisin 28.07.2017 tarihinde vefat ettiğini, vefat nedeniyle poliçede belirlenen riskin gerçekleşmiş olduğunu, bu durum dolayısıyla poliçede yazılı teminat bedelinin poliçe kapsamından karşılanmasını istediğini ancak sigorta şirketince, murisin mide ca hastalığının poliçe başlangıç tarihinden önce mevcut olduğunu, beyan yükümlülüğünün kasıtlı olarak ihlal edildiği gerekçesiyle tazminatın ödenmediğini, oysa Özel Hospitalist Hastanesi Epikriz formunda hastalığın başlangıç tarihinin 22/02/2017 olduğunu,

beyan yükümlülüğüne aykırı davranılmadığını belirterek 92.266,00.-TL tazminatın temerrüt tarihinden geçerli avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Sigortacı vekili cevabında; Başvuru sahiplerinin ... in...Bankası A.Ş Kurtköy şubesinden aldığı kredi nedeniyle imzalanan ... numaralı 09/02/2017 başlangıç tarihli "Kredili Hayat Grup Sigortası Katılım Sertifikası"nın lehdarının ... Bankası A.Ş.olduğunu, bu sigortanın amacının, kredi kullanan sigortalının vefatı halinde lehdarın alacağının garanti altına alınması olduğunu, davalıların tazminat isteme haklarının bulunmadığını, dolayısıyla aktif husumet ehliyetlerinin bulunmadığını, esas yönünden ise beyan yükümlülüğüne uyulmadığını belirterek talebin reddine karar verilmesini istemiştir.

HAKEM HEYETİ KARARI

Başvuru sahiplerinin murisi müteveffa ...'in ...Bankası Kurtköy Şubesinden kullanmış olduğu kredi kapsamında, ... Emeklilik A.Ş den 76070646 numaralı 09.02.2017 başlangıç 09.02.2018 bitiş tarihli, 92.266,00.-TL teminatlı "Kredili Hayat Grup Sigortası Katılım Sertifikası" yapıldığı,.... Bankası A.Ş.nin dain-i mürtehin sıfatı ile birinci derece hak sahibi olarak tayin edildiği, 05.03.2018 tarihli ara kararla, dain-i mürtehin ve Lehdar olarak gösterilen ...

Bankası A.Ş (Kredi kullandıran Kurtköy Şubesi)'ne...numaralı "Kredili Hayat Grup Sigortası Katılım Sertifikası"nda belirtilen vefat tazminatı bedeline istinaden veya vefat tarihi itibari ile ödenmemiş kredi borç tutarına ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonundan çıkabilecek tazminat bedelinin başvuru sahiplerine kayıtsız, şartsız, ödenmesine muvafakat edilip edilmediğinin sorulduğu, cevabi yazıda talep haklarının devam ettiği, kayıtsız şartsız muvafakatlerinin olmadığı, bankalarına riskin ödenmesi, bakiye bir tutar kalırsa başvuru sahiplerine ödenmesi şartıyla muvafakatlerinin bulunduğunun bildirildiği,

Yargıtay 11. HD.nin 27/02/2003 Tarih ve 2001/560 E. 2003/163 K., 17.HD.nin 04/06/2012 tarih ve 2012-6218 E. 2012-7220 K.sayılı vb.kararları da örnek gösterilerek muvafakat şarta bağlı olamayacağı gibi, sigorta tazminatının davacıya ödenmesine açıkça muvafakati sağlanmadığından, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

Başvuru sahibi, ...Bankasına 13/12/2017 tarihinde ihtarname gönderdiklerini, davaya açık ve koşulsuz olarak muvafakat ettiklerini bildirdiklerini, yargılama aşamasında ise muvafakat etmediklerini, TMK.nun 2.maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı hareket edildiğini, bildirim yükümlülüğüne de aykırı davranılmadığını belirterek itiraz hakem heyetine başvurmuş, İtiraz hakem heyeti; hakem heyetinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile itirazın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf taleplerinde;Başvuru sahibi, itiraz hakem heyetindeki itirazlarını genel olarak tekrarlayarak,...

Bankasına 13/12/2017 tarihinde ihtarname gönderdiklerini, davaya açık ve koşulsuz olarak muvafakat ettiklerini bildirdiklerini, yargılama aşamasında ise muvafakat etmediklerini, TMK.nun 2.maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı hareket edildiğini, bildirim yükümlülüğüne de aykırı davranılmadığını belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının İstinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiş;İstinaf Dilekçesi Davalı ....

Vekiline 07/09/2018 Tarihinde Tebliğ Edilmiş, İstinaf Talebine 20/09/2018 Tarihli Dilekçesi İle Cevap Verilerek;Hakem heyetine verdikleri cevap dilekçesi genel hatlarıyla tekrarlanarak, müvekkili şirket ile sigorta ettiren arasında imzalanan ... numaralı Kredi Koruma Teminatlı Hayat Sigortası incelendiğinde sigortalısının muris..., lehtarın ise... Bankası olduğunu, yani vefat halinde sigorta tazminatını isteyecek olanın lehtar konumunda olan ..

Bankası olduğunu, başvuru sahibinin kendi adlarına bu davayı hatalı olarak açtıklarını, söz konusu sigorta poliçesinin, adından da anlaşılacağı üzere “Kredi Koruma Teminatlı Hayat Sigortası” na ilişkin olduğunu, somut olayda lehdar banka tarafından başvuruya muvafakat verilmediğini, belirterek istinaf talebinin reddine karar verilmesi istenmiş, HMK.nun 348.maddesine göre katılma yoluyla istinaf talebinde bulunulmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

İlk derece mahkemesinin gerekçeli kararının başvuru sahipleri vekili tarafından yasal süre içinde istinaf edildiği anlaşılmakla;Uyuşmazlık, ...'in, dava dışı...Bankası A.Ş Kurtköy şubesinden kullanmış olduğu konut kredi nedeniyle "Kredili Hayat Grup Sigortası Katılım Sertifikası" adı altında düzenlenen sigorta sözleşmesi kapsamında rizikonun gerçekleşmiş olması nedeniyle sözleşme gereğince poliçede yazılı teminat bedelinin mirasçılara ödenmesi taleplerine ilişkin olup, sorun; dain-i mürtehin şartının yerine getirilip getirilmediği,

dolayısıyla davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.Hakem heyetince, sigorta sözleşmesinde sigorta ettiren, lehdar ve dain-i mürtehin olarak görülen ...Bankası A.Ş.ne uyuşmazlığa konu "Kredili Hayat Grup Sigortası Katılım Sertifikası"nda belirtilen vefat tazminatı bedeline istinaden veya vefat tarihi itibari ile ödenmemiş kredi borç tutarına ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonundan çıkabilecek tazminat bedelinin başvuru sahiplerine kayıtsız, şartsız, ödenmesine muvafakat edilip edilmediğinin sorulduğu, cevabi yazıya olumsuz cevap verildiği,

hakem heyetince de talebin bu nedenle reddedilerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Bu kez başvuru sahipleri vekili, hakem heyetine başvurmadan önce...

Bankasına 13/12/2017 tarihinde ihtarname gönderdiklerini, davaya açık ve koşulsuz olarak muvafakat ettiklerini, uyuşmazlığın hakem heyetine intikal etmesinden sonra olumsuz cevap vererek TMK.nun 2.maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı hareket edildiğini belirterek itirazda bulunduğu ancak muvafakata ilişkin belgeyi itiraz başvurularına eklemediği, itirazın da reddedildiği, bu kez söz konusu belge eklenmek suretiyle istinaf kanun yoluna aynı itirazlarla başvurulduğu anlaşılmaktadır.İstinaf dilekçesine ekli belgenin incelenmesinde; dava dışı ...

Bankası Kurtköy Şubesinin tarih ve numara içermeyen, "13/12/2017 tarihli ihtarnameniz" denilmek suretiyle ilgi tutulan yazıda, "İlgili dava açıldığında, bankamızca ekli şekilde muvafakat metni verilebilecektir" denilmek suretiyle ve yazının sonunda da "mevcut davaya açık ve koşulsuz olarak muvafakatımızın bulunduğunu ve sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağın davacılara ödenmesine muvafakat ettiğimizi saygılarımızla bildiririz" şeklinde cevap verildiği anlaşılmaktadır.

Bu metinden, uyuşmazlığın hakem heyetine intikalinden önce peşin olarak, açılacak davaya muvafakat verildiği sonucu çıkarılamaz. Zira yazının başlangıcında "...ekli şekilde muvafakat metni verilebilecektir..." denilmek suretiyle bir ihtimalden bahsedilmiştir. Yazının sonunda da "...mevcut davaya ..." denilmek suretiyle ne şekilde muvafakat verilebileceği gösterilmiştir. Çünkü o tarihte ortada ne bir dava ne de hakem heyetine yapılmış bir başvuru bulunmamaktadır.

Yargıtay'ın süreklilik kazanmış pek çok içtihadında da açıklandığı üzere. TTK'nun 1456/1. maddesinde "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" düzenlemesine.

1456/2. maddesinde ise "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 879. maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatının alınması gereklidir.Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatını almak suretiyle sigortadan, şayet kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.

Öncelikle talep hakkının rehin hakkı sahibinde olması, yani sigorta bedelinin rehin hakkı sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin hakkı sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedeli ödenebilir.

Bu durumda dava açma hakkı da öncelikle rehin hakkı sahibinde olduğundan bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğu, buna karşın daini mürtehinin muvafakati halinde bu şart yerine getirilmiş sayılır.Somut olayda, başvuru sahiplerinin talebiyle ilgili olarak hakem heyetince yapılan araştırmada ilgili bankanın 12/03/2018 tarihli cevabi yazısında "banka olarak talep haklarımızın devam ediyor, bu sebeple mevcut başvuruya göre, kayıtsız şartsız muvafakatımız bulunmamaktadır.

Yapılacak değerlendirme sonucuna göre bankamıza riskinin ödenmesi, bakiye bir tutar kalırsa başvuru sahiplerine ödenmesi şartıyla muvafakatımızın bulunduğunu bildiririz" denilmiştir. Bankanın bu beyanının muvafakat olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Zira banka, muvafat etmediği gibi şartlı bir şekilde muvafakat beyanında da bulunmuştur.

Hal böyleyken dain-i mürtehinin muvafakat vermiş olduğu kabul edilemeyeceğinden yukarıda açıklanan sebeplerle başvuru sahiplerinin aktif dava ehliyetinin bulunmadığının kabulü ile itiraz hakem heyetinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf taleplerinin HMK'nun 353/1b.1 maddesi gereğince reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Dosya kapsamı ve delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK' nın 353/1.b.1 Maddesi gereğince davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 68,20 TL başvuru harcının, peşin olarak yatırılan 35,90 TL harçtan mahsubuna, bakiye 32,30 TL harç ile, yine istinaf kanun yolu başvuru harcı olarak alınması gereken 121,30 TL harçtan peşin olarak yatırılan 98,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,20 TL olmak üzere toplam 55,50 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadığından istinaf vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,