İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2018/3028 K.2019/869

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA:Davacı vekili 04.12.2017 tarihli başvuru dilekçesinde ve ek beyan dilekçesinde ,müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında Geniş Kapsamlı Yangın Paket Sigorta Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirkete ait işyerinde 06.07.2017 tarihinde yangın meydana geldiğini, yangın raporunda yangının, viyol makinasındaki kurutma ünitesinde aşırı sıcaklık ve hararetle mamüllerin tutuşması sonrasında binadaki biyolojik gazların ve tozların parlamasıyla kolay yanıcı mamüllere ve hurda kağıtlara sirayet etmesi sonucu çıktığının tespit edildiğini, yangında fabrikanın tamamen yandığını,

müvekkilinin söz konusu fabrikada kiracı olduğu için yangın mali sorumluluk riskininde gerçekleştiğini, ekspertiz raporuna göre hasarın 1.660.900 TL olduğunu, müvekkili tarafından hazırlattırılan rapora göre, hasarın 1.757.477 TL olduğunu , davalı şirketin 18.07.2017 tarihinde 500.000 TL avans ödemesi yaptığını, müracaat tarihinden 4 ay geçmiş olmasına rağmen ancak 654.519,50 TL ödeme yaptığını, halen alacağının olduğunu, davalı şirketin 14 Kasım 2017 tarihli cevabı ihtarnamede, sigorta bedelinin KDV ‘li sigorta değerinin altında kalması halinde eksik sigorta uygulayacağı ve bu kloz kapsamında yapılacak değerlendirme için sigortalının,

sigortacının talep edeceği tüm mali kayıtlarını ibraz edeceğini peşinen kabul eder hükmüne istinaden, sigorta poliçesinde belirtilen teminat bedellerinin sigorta değerlerinin altında kaldığını, poliçede makine sigorta bedelinde ciddi oranlarda eksik sigorta tespit edildiği,

bunun yanı sıra hasar gören makinanın 2,5 yıldır kullanılmış olmasına binaen %25 oranında amortisman kesilmiş olduğunun bildirildiğini, davalı şirketin eksik sigorta hükümleri açısından ödeme yapmamasının hukuken mümkün olmadığını, söz konusu klozun sigortalı lehine getirilmiş olduğunu, ikinci olarak müvekkilinin bir KDV alacağı talebinin olmadığını, söz konusu klozun uygulanabilmesi için müvekkilinin KDV talebinin söz konusu olması gerektiğini, eksik sigorta hükümlerinin uygulanmasının da gerekmediğini, çünkü sigorta bedelinin korunan menfaatin altında olmadığını, TTK 1462.maddede,

sigorta bedelinin sigorta değerinden az olduğu takdirde sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde sigortacının, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder hükmünün yer aldığını, dava konusu olayda sigorta ile korunan menfaatin tamamının zayi olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13.03.2006 tarihli, 2005/2626 Esas, 2006/2562 Karar sayılı ilamında, eksik sigortanın olduğu halde sigorta menfaati değerinin tamamen kaybında bir sorun olmadığı, bu durumda sigortacının sigorta bedelini ödemek durumunda olduğunun belirtildiğini ifade ederek,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL ‘nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.Başvuran vekili, 24.04.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile, bilirkişi raporunda müvekkili alacağının 1.020.813,50 TL olarak tespit edildiğini, toplam 1.020.813,50 TL ‘nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, eksik ödeme gerekçesi ile fazladan tazminat talebinde bulunulduğunu, poliçe özel şartında sigorta bedelinin KDV’li sigorta değerinin altında kalması halinde eksik sigorta uygulanacağı ve bu kloz kapsamında yapılan değerlendirme için sigortalının, sigortacının talep edeceği tüm mali kayıtlarını ibraz edeceğini peşinen kabul edeceği ibaresine istinaden sigorta poliçesinde belirtilen teminat bedellerinin sigorta değerinin altında kaldığının tespit edildiğini, davacının poliçe kapsamında kalan bütün zararının ödendiğini, uyuşmazlığın sebebinin poliçede ki tam ziya olması klozunda ki,

sigorta bedelinin KDV’li sigorta değerinin altında kalması halinde eksik sigorta uygulanacağının sigortalı tarafından peşinen kabul eder hükmünün uygulanıp uygulanmayacağı hükmü olduğunu, iddianın ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM KARARI :Hakem heyeti 16.05.2018 tarih ve K-2018/31037 karar sayılı kararı ile, sigorta poliçesinde, sigorta bedelinin, mevcut KDV’li sigorta değerinin altında ise KDV ödemesinin yapılmayacağını, sigorta bedelinin KDV’li sigorta değerinin altında kalması halinde eksik sigorta uygulanacağı ve bu kloz kapsamında yapılacak değerlendirme için sigortalının sigortacının talep edeceği tüm tüm mali kayıtlarını ibraz edeceği hükmünü içerdiğini, bilirkişi raporunda, meydana gelen yangın olayı sebebi ile başvuran şirketin zararının 1.970.980,00 TL olduğu,

poliçe şartlarına göre uygulanan muafiyet ile başvuranın 1.673.333,00 TL tazminata hak kazandığı, sigorta şirketinin ödediği 654.519,50 TL ödeme sonrası bakiyenin 1.020.813,50 TL ( KDV dahil ) olduğunun tespit edildiği, davalı itirazları üzerine ek rapor alındığı, eksik sigortanın “ kısmi hasar” halinde dikkate alınacak ve uygulanacak kloz olmakla başvuru konusu olayda “ tam ziya” meydana geldiğinden İş bu hasar hesaplamasında uygulama olanağı bulunamayacağı, bina hasarının Yangın Mali Mesuliyet teminatından kiracının malike karşı sorumluluğu kapsamında hesaplandığı,

tam ziya çerçevesinde KDV dahil olmak üzere sigorta bedellerinin esas alınmış olduğu gözetilerek, davalı sigorta şirketinin itirazlarının reddiyle bilirkişi raporunun yargı denetimine uygun objektif olduğu, sigortacının TTK 1409. maddesi gereğince, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne ile, 1.020.813,50 TL’nin 18.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKEM KARARINA İTİRAZ

Sigorta şirketi vekili tarafından, sigorta tahkim komisyonu uyuşmazlık hakem kararına karşı itiraz edilmiştir.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI :29.08.2018 tarih, 2018/İHK -7178 sayılı karar ile bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada, bina hasarı mal sahibine ait olduğundan, hasarın poliçede mevcut yangın mali mesuliyet Sigortası teminatından karşılanması gerektiği, buna göre bina hasarının 769.952,40 TL olarak tespit edildiğinden ve poliçede verilen teminat limitinin üzerinde bir hasar söz konusu olduğundan poliçede yazılı yangın mali mesuliyet sigortasının teminat limitinin enflasyon korumalı hali olan 190.800,00 TL ile sınırlı olacağının tespit edildiği,

kiracının sorumluluğunda bulunan işyerinde çıkan yangın nedeniyle bina malikinin uğradığı zararın mali mesuliyet teminat limiti ile sınırlı olarak davalıdan tahsiline karar verilmiş olmasında hukuka aykırılığın görülmediği , davalının bir diğer İtirazının, poliçede açıkça tam zayi halinde eksik sigorta uygulanacağı şartı getirildiği, eksik sigorta uygulaması yapılması gerektiği yönünde olduğu,

ancak TTK 1462. maddesinde, sigorta bedelinin sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde sigortacının aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder hükmü ve gerekse de Yangın Sigortası Genel Şartlarının A.5 eksik sigortayı düzenleyen maddesine göre, menfaatin bir kısmının hasara uğraması halinde, sigortacının aksine sözleşme yoksa sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranı neden ibaretse zararın o kadarından sorumlu olmasına dair hükmü gereğince,

eksik sigorta uygulamasının ancak kısmi hasar halinde tazminatın hesabında uygulanabilecek bir yöntem olduğu, raporların hükme esas alınmasının uygun nitelikte olduğu gerekçesiyle İtirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf nedenleri olarak, poliçede ki özel şartların hukuki mesnedi olmadan geçersiz sayıldığını, davaya konu emvalin %50 eksik sigorta edildiği hususunda bir uyuşmazlık olmadığını, fazladan ek ödemeye mahkum edildiğini, İhtiyari sigorta sözleşmelerinin, kanunun emredici hükümlerine , ahlaka ve adaba aykırı hükümler içermemek kaydı İle iki taraflı sözleşme olduğunu, poliçeye tam hasar halinde de eksik sigorta uygulanacağı hükmü konulduğunu, TTK 1462 maddesinde ve genel şartların A.

5 maddesinin tam hasar halinde de eksik sigorta uygulanmasına engel bir hüküm bulunmadığını, eksik sigorta uygulanmasının münhasıran kısmi hasarlara İlişkin olduğunun belirtilmediğini, ayrıca aylık kira tutarının ise sınırlı olarak poliçede teminat altına alındığını belirterek, hakem kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, “ Geniş Kapsamlı Yangın Paket Sigorta Poliçesi ( Enflasyon Korumalı ) kapsamında hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Dosya kapsamından, sigortalı şirket ile sigorta şirketi arasında, başlama tarihi, 29.11.2016, bitiş tarihi, 29.11.2017 olan sigorta poliçesinin düzenlendiği, ...

Bankası A.Ş Konya Organize Sanayi Şubesinin daini mürtehin olduğu, dain mürtehin çıkarılması için zeyilname düzenlendiği, İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen 14.07.2017 tarihli yangın raporunda, yangının fabrika yangını olduğu, olayın 06.07.2017 tarihinde meydana geldiği, yangının tek katlı betonarme fabrikanın orta kısmında yer alan viyol makinasından başlamış olduğu,

viyol makinasındaki kurutma ünitesindeki aşırı sıcaklık ve hararetle mamüllerin tutuşması sonrasında binadaki biyolojik gazların ve tozların parlamasıyla, kolay yanıcı mamüllere ve hurda kağıtlara sirayet etmesi sonucu yangın çıktığının belirtildiği, 21.08.2017 tarihli ön ekspertiz raporunda, fabrikada, yumurta viyola ve viyol makinası imalatının , 2015 yılından beride şube olarak açılan İzmir Tire İlçesinde yumurta viyolü imalatı yapan, gıda sanayii kategorisinde hizmet veren şirket olduğu, yan yana 3ayrı tek katlı yüksek tavanlı fabrika tipi binadan oluşan fabrika binasının çatı tavan sandviç kaplamalarının yandığı,

yan duvarların karardığı, geri dönüşüm malzemesinden imal edilen sevkiyat için depolanan yumurta kartonlarının tamamen yandığı, işyerinin 1. bölümünde, yumurta kartonunun hammaddesi olan geri dönüşüm malzemesi kağıt türevi malzemelerin depolandığı, 2.bölümde, makinanın bulunduğu, imalatın yapıldığı, 3. Bölümde ise imal edilen kartonların depolandığı, poliçede sigortalı değerin tam ziya olması halinde, sigorta bedelinin KDV’li sigorta değerinin altında ise eksik sigorta uygulanacağı, toplam hasarın 2.752.261,00 TL olduğu, %42 eksik sigorta olduğu, eksik sigorta halinde toplam hasar tutarının 922.200,00 TL olduğunun belirtildiği,

sonuç olarak toplam 770.022,50 TL hasardan %15 muafiyet mahsubu halinde toplam hasar tazminat tutarının 654.519,50 TL olduğunun belirtildiği, davalı tarafın söz konusu bedelinin tamamını icra dairesine olmak üzere ödediği, başvuran tarafın ise eksik sigorta olmadığını iddia ederek bakiye tazminat için başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında, meydana gelen yangın, sigorta poliçesi, içeriği konusunda bir uyuşmazlık yoktur.

Uyuşmazlık, talep edilen bakiye hasarın eksik sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı ile aylık kira tutarına dair hesaplamanın poliçeye uygun olup olmadığıdır.Hakem heyeti tarafından alınan 03.04.2018 tarihli bilirkişi heyet raporunda, bina, dekorasyonlar, makinalar, emtiaların tamamen yandığının belirtildiği, kira sözleşmesine göre, 01.07.2017-30.06.2020 arası 3 yıl olmak üzere, aylık 12.100,00 TL yıllık 14.200,00 TL ile kiralandığı , hasar tarihinin kira sözleşmesinden 5 gün sonra olduğu, poliçede bina teminatının olmadığı,

7. sayfada, sigorta bedelinin KDV’li sigorta değerinin altında kalması halinde eksik sigorta uygulanacağının belirtildiği, bu durumun kısmi hasarlarda geçerli olduğu, söz konusu hasarın tam zayi hasar olduğu tam zayi hasarlarda hasar miktarının sigorta bedeli ile sınırlı olduğu, genel şartlarda B.5 tazmin kıymetlerin hesabı maddesi esas alınarak hesap edildiği,

hasar miktarının enflasyon İle hesap edilen sigorta bedelini aşmaması prensibi göz önüne alındığında toplam hasar miktarının ( bina, makina, demirbaş, emtia, kira kaybı, enkaz kaldırma ) 2.050.980,00 TL sovtaj 80.000,00 TL bakiye hasar 1.970.980,00 TL, %15 muafiyet sonucu bakiye hasarın 1.675.333,00 TL olduğu, ödenen 654.519,50 TL nin mahsubu sonucu 1.020.813,50 TL olduğu belirtilmiştir.Başvuran talebini ıslah dilekçesi İle artırmış , davalı vekili ise rapora itiraz etmiştir.20.04.2018 tarihli ek raporda, meydana gelen hasarın tam ziya olarak meydana geldiği,

poliçede belirtilen sigorta bedelleri dikkate alınarak hasar miktarının oluşturulduğu, bina hasarının sigortalının mal varlığında olmadığı için Yangın Mali Mesuliyet teminatından kiracının mal sahibine sorumluluğu olarak uygulandığını, hasar miktarının, teminatlara ait enflasyon uygulanan, sigorta bedellerini aşmayacak şekilde yapıldığını, meydana gelen hasarın pert total, tam zayi hasar olduğu,

bu tip hasarlarda zarar hesabının piyasa rayiç değerlere göre tespit edilerek veya yeni ikame değerlerinden kullanım tenzili ve sovtaj düşülerek bulunan değerin sigorta bedeli dikkate alınarak yapılacağı , kök raporda herhangi bir değişikliğe gidilmeyeceği belirtilmiştir.Sigorta poliçesinin düzenlendiği tarihte geçerli olan 6102 sayılı TTK ‘nun, 1462. maddede, eksik sigorta düzenlenmiş, maddede, sigorta bedelinin, sigorta değerinden az olduğu takdirde sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde, sigortacının aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat ödeneceği belirtilmiş,

Yangın Sigortası Genel Şartları A.5 de eksik sigortayı düzenleyen maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiştir.

TTK 1421. maddesinde, aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğunun primin veya ilk taksidin ödenmesi İle başlayacağı, kara ve eşya taşıma işlerine İlişkin sigortalarda , sigortacının sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olduğu, 1409. maddesinde ise, sigortanın kapsamı üst başlığı ile, sigortacının, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu,

sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükünün sigortacıya ait olduğu belirtilmiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun, hakem heyetinin hükme esas aldığı rapor ve ek raporun, dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olması ve ayrıca, kararın TTK ile Yangın Sigortası Genel Şartlarında düzenlenen eksik sigortaya ilişkin hükümlere uygun olduğundan ve özellikle hasarın kısmi değil tam hasar olması nedeniyle reddine dair karar verilmesi gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.