İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2019/1125 K.2019/2110

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 3. Köprü ve çevre yollarının müvekkili şirket tarafından işletildiğini, davalı şirkete ait araçların geçiş bedeli ödemeksizin anılan yoldan geçiş yaptığını, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içinde geçiş bedelinin de ödenmediğini, bu nedenle 6001 Sayılı Yasa'nın 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk eden geçiş bedelinin ve 10 katı tutarındaki gecikme cezasının tahsili için davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, davalı borçlunun yetkiye ve borca itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davalının takibe itirazının iptali ile alacağın % 20'si tutarında icra tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında özetle; takipte ve davada müvekkilinin şirketin adresi olan Kozaklı icra daireleri ve Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, müvekkilinin geçiş ücretini ödemek istemesine rağmen davacı tarafın banka ve hesap numarasını bildirmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk derece mahkemesi; davalının takipte İstanbul İcra Dairesinin yetkisine de itiraz ederek yetkili icra dairesinin yerleşim yeri olan Kozaklı İcra Dairesi olduğunu belirttiğini, para borçlarında ifa yerine ilişkin kuralın karz sözleşmesinden doğan borçlarla sınırlı olduğunu, somut olayda alacağın otoyol geçiş bedeline dayandığı ve karz akdinden kaynaklı olmadığını, bu nedenle takipte davalının yerleşim yeri icra dairesi olan Kozaklı İcra Daireleri'nin yetkili olduğunu, yetkili icra dairesinde takip yapılmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Davacı vekili yasal süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; takip konusu alacağın sözleşmeden kaynaklandığını ve HMK'nın 10. maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edildiği yer olan İstanbul İcra Daireleri'nin de yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.Davalı vekili istinaf talebine cevabında; müvekkili şirketin yerleşim yerinin Kozaklı olduğundan takipte ve davada Kozaklı İcra Dairesi ile Kayseri Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek istinaf talebinin reddini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir. Dosya kapsamından davacı şirketin geçiş bedeli ile 10 katı ceza tutarı toplamı 64.863,15 TL'nin tahsili için davalı aleyhine İstanbul ...

İcra Dairesi'nde takip başlattığı, davalının, süresinde, yetkili icra dairesinin yerleşim yeri olan Kozaklı İcra Daireleri olduğu gerekçesiyle takipte yetki ile ayrıca borca itiraz ettiği, bunun üzerine 1 yıllık hak düşürücü süre içinde eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece, yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı taraf istinaf yoluna başvurmuştur.İİK'nın 50. maddesi uyarınca para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Bilindiği üzere tüm davalar için uygulanan yetki kuralı, genel yetki kuralı olup; buna göre genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. (6100 sayılı HMK'nın m. 6/1) Bazı davalarda ise genel yetkili mahkeme yanında başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır ki bu da özel yetki kuralıdır. Öte yandan davacının genel yetki ile özel yetki kuralı arasında seçimlik hakkı vardır.

HMK'nın 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için özel yetki kuralı öngörülmüş ve sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği belirtilmiştir. Somut olayda, davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında, hizmet sözleşmesi bulunmaktadır.

İİK'nın 50. maddesi yollamasıyla kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 10. maddesi uyarınca takipte akdin ifa edileceği yer icra müdürlüğü de yetkilidir, sözleşmeye göre akdin ifa yeri yani hizmetin yapıldığı yer İstanbul olduğundan, davalının takipte yetkiye itirazı yerinde değildir.

Nitekim Yargıtay 23. HD'nin 2015/9621 Esas, 2018/2711 Karar; 2014/558 Esas, 2014/3249 Karar; 2016/7014 Esas, 2019/2747 Karar ve 2016/1937 Esas, 2016/2554 Karar sayılı kararları HGK'nın 2013/11-630 Esas ve 2014/332 Karar sayılı kararları da aynı doğrultudadır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemenin işin esasına girerek bir karar vermesi gerekirken yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine kararı vermesi doğru kabul edilemeyeceğinden, HMK'nın 353/1.a.4 bendi uyarınca esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahal mahkemesine iadesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/906 esas, 2018/1269 karar ve 27.11.2018 tarihli kararının ...nın 353/1-a/4. bendi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere mahalli Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-İstinaf harçları peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden