İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2019/2751 K.2023/154

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Dava dışı sigortalı ... Dericilik San. Tic. Ltd.

Şti.'nin Bağcılar'da bulunan iş yerinin, ticari paket sigorta poliçesi ile müvekkili tarafından sigortalandığını, 27/12/2017 tarihinde yapılan ihbar sonucu ekspertiz incelemesi yapıldığını, sigortalı firmanın faaliyet gösterdiği binanın ön cephesine göre sağ ayrık nizamda bulunan davalı şirketin maliki olduğu binanın 4. katında faaliyet gösteren kiracısına ait yağ ile ısınan transfer baskı makinesinde oluşan arıza sonucu ısınan yağ basıncının etkisi ile patlama olduğunu, akabinde yanmaya başladığını, ayrıca binaların dış cephesinde yanma ve delinme meydana geldiğini,

dava dışı sigortalı işyerine bakan patlamanın olduğu binanın cephe duvarının bir kısmının blok halinde yerinden koparak kopan beton bloğun dava dışı sigortalı işyerinin otopark kısmında park halinde bulunan ... plaka sayılı aracın üzerine düşerek hasara neden olduğunu, ekspertiz raporundaki tespitlere göre dava dışı sigortalıya uğramış olduğu zarar sebebiyle 11/04/2018 tarihinde 47.749,40 TL ödendiğini, müvekkilinin, sigortalısının haklarına halef olarak, malik olması sebebiyle davalıya rücu hakkı kapsamında Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlattığı takibin itiraz üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerine karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkilinin maliki olduğu kiracısı ... Baskı San. Tic. Ltd.

Şti.'nin faaliyet gösterdiği adreste meydana gelen yangında müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, kusurun dava dışı kiracıdan kaynaklı olduğunu, yapı malikinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, müvekkilinin, bina maliki olması sebebiyle binanın elverişsizliğinden, iyi yapılmaması/korunmamasından kaynaklı herhangi bir hatasından kaynaklı hiçbir kusurunun bulunmadığını, müvekkiline rücu edilebileceğini belirten eksper raporunun tarafları için hukuken hiçbir bağlayıcılığı bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının kendi tanzim ettirdiği taraflı eksper raporuna göre hesaplanan miktara da ayrıca itiraz ettiklerin,

bu sebeple yeniden hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, müvekkili işyerinin, sigortacısı ... Sigorta AŞ'ye davanın ihbar edilmesini, konusu yargılamayı gerektiren ve likit olmayan bir bedel üzerinden icra inkar tazminatı talep edilebilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince.

6098 sayılı TBK'nın 69. maddesi uyarınca bir bina ve diğer yapı eserlerinin malikinin, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararları gidermekle yükümlü olduğu, bu maddedeki sorumluluğun, objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan ağırlaştırılmış bir kusursuz sorumluluk hali olduğu, buna göre malikin kurtuluş beyyinesi getirmesi mümkün olmayıp ancak illiyet bağını kesen, zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru veya mücbir sebep var ise bunları kanıtlayarak sorumluluktan kurtulabileceği, somut olayda kiralanan iş yerinin kiralama amacı dışında kullanıldığı ileri sürülüp kanıtlanmadığı,

sanayi bölgesinde bulunan iş yerinde amacına uygun faaliyette bulunulmak üzere davacı tarafından iş yerinin kiraya verildiği, hasar, kiracıya ait yağla ısınan transfer baskı makinesinde ki yağın aşırı ısınması sonucu meydana gelen patlamanın etkisiyle yapıya ait duvarın yıkılarak sokakta park halinde aracın üstüne düşmesi sonucu meydana geldiği, eylemin meydana geliş şekli itibari ile binanın yapım ve bakımında herhangi bir kusur bulunmadığı, eylemin üçüncü kişinin fiili ile meydana geldiği,

mücbir sebep bulunduğu ve davacının her türlü önlemi almasına rağmen zararın meydana gelmesini önleyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

Yerel mahkemenin red kararının taraflarınca kabul edilebilir olmadığını, ek rapor taleplerinin TBK md. 69'un değerlendirmesinin hakimin hukuk bilgisi ile çözülebileceğinden reddine karar verildiğini, kararda ise TBK 69'a göre 3. kişinin ağır kusuru neticesinde illiyet bağının kesildiğinin ve malikin sorumlu olmayacağının belirtildiğini, ancak Yargıtay'ın 4. Hukuk Dairesinin 24.02.1997, E.1996/11374 K.1997/1191 kararı göz önüne alındığında yerel mahkemenin kararının haksız olduğunu, söz konusu yargıtay kararında, yapı malikinin kusursuz sorumluluğunda illiyet bağını kesen nedenleri engelleyen,

yapı malikinin ek kusuru olup olmadığına bakılmadan, özen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği incelenmeden eksik hazırlanmış bir bilirkişi raporu ile ve ek rapor hazırlanması taleplerinin de reddi ile verilen bu kararun haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin olası bir yangın hasarına karşı gerekli önlemleri aldığını ve bu önlemleri alsa idi hasarın yine gerçekleşecek olduğunu hiçbir somut delille kanıtlayamadığını, bilirkişi raporunda da bu hususa yer verilmediğini, sanayi bölgesi gibi iş kazalarının olma ihtimali yüksek olan bir bölgede yangın hasarına ilişkin yapı malikinin herhangi bir bakım,

onarım ve önlem almayarak açıkça önlem alma hususunu savsakladığını, Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğu üzere yapı malikinin sorumluluğunun objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan ağırlaştırılmış bir kusursuz sorumluluk hali olduğunu, nedensellik bağının, mücbir sebep, mağdurun veya üçüncü kişinin ağır kusuru sonucu kesilmesi durumunda malikin sorumluluğundan sözedilemez ise de malikin ek kusuru varsa, nedensellik bağının kesilmesinin sorumluluğu ortadan kaldırmayacağını, söz konusu hasarda da davalı malikin özen yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması,

yerine getirdiğine dair herhangi bir emare bulunmaması nedeniyle sorumluluğunun kalkmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde, davacının istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, davacının, dava dışı sigortalısına ödediği hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacının, davalı ile dava dışı ... Baskı San. Tic. Ltd. Şti. hakkında Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 47.749,40 TL asıl alacak ve 718,20 TL faiz olmak üzere toplam 48.467,60 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, davacının ise İİK 67. maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.Uyuşmazlık, hasarın meydana gelmesinde davalının kusuru ve sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır.Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ...

Dericilik San. Tic. Ltd. Şti. arasında 05/11/2017-2018 tarihleri arasında geçerli riziko adresi "... Mah. ... Cad. No:...

Bağcılar/İstanbul" olan Ticari Paket Sigorta Poliçesi akdedildiği, sigortalının 27/03/2018 tarihli ibraname ile, tespit edilen 47.749,90 TL hasarın prim borçlarına karşılık mahsup edilmesini kabul ettiği, ayrıca 11/04/2018 tarihli sigortalı cari hesap alacak kaydını gösteren ödeme dekontunun da dosya kapsamında bulunduğu anlaşılmıştır.İtfaiye tarafından düzenlenen yangın raporunda, bodrum kat üzeri 4 katı bulunan, 4. katında faaliyette olan ... Baskı San. Tic. Ltd.

Şti.'ye ait iş yerinin girişe göre sol tarafta ortada bulunan yaklaşık 200 - 250 derece yağla ısınan çalışır vaziyetteki transfer baskı makinesinde oluşan arıza sonucu fazla ısınan yağın basıncı ile patlamanın olduğu, akabinde de yanmanın başladığı gelişerek etrafına sirayet ettiği belirtilmiştir.Meydana gelen olay sebebiyle düzenlenen 22/02/2018 tarihli hasar ekspertiz raporunda, sigortalı firmaya komşu olan ve tamamı davalı şirkete ait olan 4. katında kiracı olarak faaliyet gösteren ...

Baskı San. Tic. Ltd.

Şti.'nde bulunan yaklaşık 200 - 250 derece yağla ısınan çalışır vaziyetteki transfer baskı makinesinde oluşan arıza sonucu fazla ısınan yağın basıncı ile meydana gelen patlama neticesinde sigortalı firmaya ait binada ve muhteviyatında hasar meydana geldiği, sigortalı firmaya ait binada oluşan hasarların yangın sigortası teminatlarından infilak ve yangın klozu kapsamında teminat dahilinde olduğu, meydana gelen olay sebebiyle bina kıymetleri dışında işyerinde bulunan demirbaş ve dekorasyon kıymetlerinde de hasar meydana geldiği,

bina hasarı tazminat tutarının 46.642,46 TL ve demirbaş-dekorasyon hasarı tazminat tutarının 1.106,94 TL olmak üzere toplam tazminat tutarının 47.749,40 TL olduğu belirtilmiştir.Bilirkişiler tarafından sunulan 27/03/2019 tarihli raporda, ekspertiz raporunda belirtildiği gibi olay nedeniyle meydana gelen hasarın söz konusu taşınmaz binaya zarar vermesinin mümkün olduğu, meydana gelen bu hasarın giderilmesi için yapılan inceleme ve araştırma neticesinde serbest piyasa güncel rayiç fiyatlarına göre bina ve eşya hasarı olarak malzeme, işçilik, nakliye ve eskime payı dahil KDV hariç 47.749.40 TL'nin uygun olduğu,

meydana gelen olayın, davalının kiracısı olan ... Baskı San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin yaklaşık 200 - 250 derece yağla ısınan çalışır vaziyetteki transfer baskı makinesinde oluşan arıza sonucu fazla ısınan yağın basıncı ile patlamanın olduğu, akabinde de yanmanın başladığı, gelişerek etrafına sirayet ettiği, görsel metotla yerinde incelendiğinde, teknik olarak binanın bakım ve yapımı ile zarar arasında uygun illiyet bağının olmadığı, bu nedenle BK 69. madde kapsamında davalı yapı malikinin sorumluluğunun doğmadığı ve davacı sigorta şirketinin, davalı yapı malikine karşı rücu etmek hakkı bulunmadığı bildirilmiştir.6102 sayılı TTK'nın 1472 maddesinde halefiyet düzenlenmiştir.

Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur.

TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur.

Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. Somut davada, olayın meydana geldiği ... Mah. ... Cad. No:... Bağcılar/İstanbul adresinde bulunan 4 numaralı en üst katın davalı tarafından dava dışı ... Baskı San. Tic. Ltd.

Şti.'ne 21/07/2015 tarihinde imzalanan 01/08/2015 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiraya verildiği, olayın olduğu tarihte de kiracılık ilişkisinin devam ettiği ve hasara sebebiyet veren patlama ve yangın olayının da burada gerçekleştiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Çözülmesi gereken uyuşmazlık davalı şirketin, dava dışı kiracısının faaliyetinde olan işyerinde meydana gelen patlama ve yangın olayı sebebiyle davalı bina malikinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.Davacı işbu davayı, bina malikinin kusursuz sorumluluğuna dayanarak açmıştır.

Alınan bilirkişi raporunda, davalının kiracısına ait baskı makinesindeki arıza sonucu patlama meydana geldiği ve 3. kişinin kusuru nedeniyle illiyet bağının yapı maliki yönünden kesildiği, teknik olarak binanın bakım ve yapımı ile zarar arasında uygun illiyet bağının olmadığı, bu nedenle davalı yapı malikinin sorumluluğunun doğmadığı belirtilmiş olup Mahkemece de isabetli olarak bu doğrultuda karar verilmiştir.

Ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2019/11-603 Esas 2022/84 Karar sayılı kararına konu olay sebebiyle hakkında davanın açıldığı davalının maliki olduğu yer yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddelerin yoğun olarak bulunduğu, yapısının değiştirilmek suretiyle dükkan sayısının artırıldığı,

günlük insan trafiğinin yoğun olduğu bir iş merkezi olduğu dikkate alındığında söz konusu ilamın somut olayın özelliğine göre eldeki işbu davada uygulanma imkanı bulunmamaktadır.Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.