İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/2002 K.2020/1961

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından işletilen Avrasya tünelinden davalıya ait araçların 65 defa ihlalli geçiş yaptığını, bu sebeple davalı aleyhine icra takibi yaptıklarını, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin hesabında yeteri kadar bakiye bulunduğunu, ayrıca dava tarihinden önce dosya borcunun icra dosyasına yatırıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi; itirazın iptali davası açılmadan önce 25/09/2019 tarihinde icra dosya borcun ödendiğini, belirterek davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu sebebiyle HMK'nın 114 ve 115 maddeleri gereğince usulden reddine, davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmetmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İstinaf başvuru dilekçesinde; usulden ret kararının hukuka aykırı olduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını, davalı tarafından borcun ödendiğini yargılama aşamasında öğrendiklerini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

"Dava, davalı araçlarının davacının işlettiği Avrasya tünelinden ihlalli geçiş yaptığı iddiasına dayalı alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır.

Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.

Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır.

Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir. Henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmadığı bir evrede, borçlunun, itiraza konu borcu kısmen veya tamamen ödemesi mümkündür ve bunu engelleyen herhangi bir yasa hükmü yoktur.

Borçlu, itirazın iptali davası açılmamış iken, itirazına konu borcu tamamen öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacak ve böyle bir davayı açmakta hukuki yararı bulunmayacaktır. Zira, itirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktır.

Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili), borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacağına göre, gerçekleşmiş olan bu sonucu sağlamak üzere bir dava açılmasında hukuki yarar bulunmayacaktır. Bunun gibi, takibe konu borcun kısmen ödendiği durumlarda da, ödenmeyen borç tutarına yönelik itirazın iptali davasında, itirazdan sonra ödenmiş olan miktar bakımından itirazın iptalinin istenilmesinde hukuki yararın mevcut olmayacağı kuşkusuzdur.

İcra takibinden sonra ve itirazın iptali davası açılmadan önce borçlu tarafından ödeme yapılması halinde, yapılan bu ödeme düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden dava açılması gerekir. Dolayısıyla, takipten sonra, ancak dava açılmadan önce yapılmış olan ödeme yönünden dava açılmasında, davacı tarafın hukuki yararı bulunmamaktadır.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2015/4923 Esas, 2015/6215 Karar )" Somut uyuşmazlıkta; icra dosyasında takibe konu borç davalı tarafından 25/09/2019 tarihinde ödenmiş, dava ise 13/11/2019 tarihinde açılmıştır. Dava açıldığı tarihte; icra dosyasına borç ödendiğinden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.

İcra dosyasında reddiyat yapılmamış olması sonuca etkili olmamakla beraber davacının, dava açtığı tarihte, icra dosyasına borcun ödendiğinden haberi olmadığı yönündeki iddiası da hukuki olarak dinlenmesi mümkün değildir. Bu gerekçelerle ilk derece mahkemesince verilen usulden ret kararı isabetli olduğundan davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmesi gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Dosya kapsamı ve delil durumuna göre İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK' nın 353/1.b.1 Maddesi gereğince davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 83,50 TL başvuru harcı ile istinaf kanun yolu başvuru harcı 148,60 TL olmak üzere toplam 232,10 TL harçtan davacının peşin olarak yatırmış olduğu 203,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 29,10 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,