İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/2233 K.2024/351

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkiline sigortalı işyerinde, davalı şirket tarafından yapılan havalandırma sisteminin arıza yapması sonucu, 24/06/2016 tarihinde yangın çıktığını, alınan tespit raporunda yangında davalının kusurlu olduğunun tespit edildiğini, hasar nedeniyle sigortalıya 28/10/2016 tarihinde 18.050,00 TL ödeyerek sigortalının haklarına halef olduklarını ileri sürerek 18.050,00 TL'nin 26/10/2016 tarihinden işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; müvekkilinin sadece havalandırma sisteminin bir parçası olan elektrostatik filtreyi sattığını, montaj ve kurulumun dava dışı firma tarafından yaptığını, filtrenin işlevinin havalandırma sistemindeki kötü kokuları süzmek, kirli havayı temizlemek ve kirli havanın oluşumunu engellemek olduğunu, filtrenin yangına sebep olabilecek bir parça olmadığını, tespit raporunda da, -yangının havalandırma sisteminin elektrik motorunda meydana gelen akım yükselmesi sonucu gerçekleştiği, elektrostatik filtre ile alakalı olmadığı- hususunun mütalaa edildiğini,

sigortalının cağ kebabı yapan işyerinin niteliği gereği havalandırma sisteminde düzenli bakım yapması gerekirken basiretli bir tacir gibi üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; yangının havalandırma sisteminin fon motorunun aşırı yüklenmesi ve motorun aşırı akım çekmesi sonucunda motorda başladığı, motor korunmasının doğru seçilmesi durumunda yangın olayının engellenmesinin mümkün olduğu, dolayısıyla yangının elektrik tesisatında fan motor korumasının hatalı yapılmasından kaynaklandığı, bu nedenle yangının başlamasında havalandırma sisteminin tasarımını ve montajını yapan dava dışı firmanın kusurunun olduğu, davalı firmanın ise yalnızca elektrostatik filtreyi sattığı, bu nedenle davalı şirkete dava konusu yangın nedeniyle kusur izafe edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; tespit raporunda yangının davalının sorumluluğunda olan filtrede bulunan motordan kaynaklandığının belirtildiğini, mahkemenin arızalı motoru ayrı bir parça olarak değerlendirdiğini, filtrenin motorun üzerinde olduğunu, hasarın doğrudan elektrostatik fitre ile ilgili olduğunu, fan motorunun set halinde olan elektrostatik filtre dahilinde olduğunu, montajı yapan firmanın bunu ilave etmesinin mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf talebinin reddini istemişir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, yangının davalı şirketin sigortalıya sattığı elektrostatik fitreden kaynaklanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf etmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir.

Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur.

TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur.

Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür.

Dosya kapsamından, dava dışı sigortalı ...'ın işlettiği lokantanın 28/02/2016 başlangıç, 28/02/2017 bitiş tarihli Restoranım Paket Sigorta poliçesi ile davacı sigortacı nezdinde sigortalı olduğu, sigortalı işyerinde 24/06/2016 tarihinde yangın çıktığı, davacının sigortalıya 18.050,00 TL sigorta tazminatı ödediği ve ödenen bedelin hasar sorumlusu olduğu ileri sürülen davalıdan tahsili için bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; sigortalı işyerinde hasara neden olan yangında davalı şirketin sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Delil tespiti dosyasında alınan raporda; yangının elektrik motorunun yanması nedeniyle başladığı, davalının motor korumasını gerektiği gibi yapmayıp oluşacak aşırı akıma karşı önlem almaması nedeniyle yangının meydana geldiği belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesinde makine ve elektronik mühendisi bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyeti raporunda; havalandırma sisteminin fan motorunun aşırı yüklenmesi nedeniyle, motorun aşırı akım çekmesi sonucu motorda yangının başladığını, ancak motor korumasının doğru seçilmesi durumunda yangın olayının engellenmesinin mümkün olduğunu, dolayısıyla yangının elektrik tesisatında fan motorunun hatalı yapılmasından kaynaklandığını, dava dosyasına sunulan davalı tarafından imzalanmış sözleşme ve faturanın sadece elektrostatik filtre ile ilgili olduğunu, bu nedenle davalı şirketin sorumlu olmadığını belirtmiştir.

İspat külfeti üzerinde olan davacı sigorta şirketinin, hasarın davalının kusurundan kaynaklandığını ispatlaması gerekir. Davacı sigortacı, yangına neden olan fan motorunun, set halinde olan elektrostatik filtre dahilinde olduğunu ileri sürmüşse de, dosyaya sunulan fatura ve sözleşme sadece elektrostatik filtre satışına ilişkindir. Alınan bilirkişi raporuna göre de yangın elektrostatik filtreden kaynaklanmış değildir.

Bu durumda bilirkişi incelemesi ve dosya kapsamına göre yangının davalının sattığı elektrostatik filtreden kaynaklanmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi yerindedir. Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkeme kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/138 Esas, 2019/264 Karar ve 02/04/2019 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,