İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1116 K.2025/445

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalıya ait araçlar ile 09.06.2018 - 27.02.2019 tarihleri arasında müvekkili şirketin işletme hakkı sahibi olduğu Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Yolundan ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücreti, para cezası, KDV ve işlemiş faizin tahsili için ... sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davalının borca ve ferilerine itiraz ettiğini, ihlalli geçişi takiben 15 gün içinde ödeme yapılması halinde ceza tahakkuk ettirilmediğini, otoyoldan geçiş yapmadığı yönünde bir savunması olmayan davalının geçiş ücretini ödediğini ispat etmesi gerektiğini,

davadan önce arabulucuya başvurmuşlarsa da anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davalının takibe itirazının iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalıya ait araçlarla davacının işlettiği otoyol ve köprüden 531 defa ihlalli geçiş gerçekleştirildiği, geçişlerin tamamında davalının ...veya ... hesaplarında geçişi ücretini karşılayacak yeterli bakiye bulunmadığı, davacının geçiş ücreti ve dört katı ceza tutarı olarak toplam 75.322,75 TL alacağı bulunduğu, ancak davalının davadan önce temerrüte düşürülmediğinden takip öncesi işlemiş faiz ve faizin KDV'sinin istenemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibin geçiş ücreti ve ceza tutarı olmak üzere toplam 75.322,75 TL asıl alacak yönünden devamına, davacının işlemiş faiz ve KDV yönünden talebinin reddine, alacağın % 20'si oranında 15.064,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; geçiş ücretinin geçiş anında ödenmesi gerektiğini, ihlalli geçiş durumunda geçişi izleyen 15 günlük süre içinde geçiş ücreti ödenmezse, geçiş ücretinin ceza tutarı ile birlikte ödenmesi gerekeceğini ve 15 günün sonunda davalının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceğini, bu nedenle takipten önce davalının temerrüde düşürülmesi için ihtara gerek olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın tüm talepleri yönünden kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, ihlalli geçiş ve ceza ücreti ile takip öncesi işlemiş faiz ve KDV alacağını tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında.

75.322,75 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 5.808,41 TL işlemiş faiz ve 1.045,51 TL KDV olmak üzere üzere toplam 82.176,68 TL alacağın tahsili için davalı aleyhine takip başlatıldığı, davalının yasal süresinde takibe itiraz ettiği, davacının 75.322,75 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 5.803,22 TL işlemiş faiz ve 1.044,58 TL KDV olmak üzere toplam 82.103,15 TL dava değeri üzerinden davalının takibe itirazın iptali ve takibin devamını talep ettiği görülmektedir.Mahkemece;

geçiş ücreti, ceza tutarı yönünden davanın kabulü ile davalının toplam 75.322,75 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı yönünden takibe itirazının iptaline, işlemiş faiz ve KDV alacağı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, davacının takip öncesi işlemiş faiz ve KDV alacağı bulunup bulunmadığı hususunda toplanmaktadır.Dairemizce HMK'nın 356. maddesi uyarınca istinaf incelemesi için duruşma açılmış ve bilirkişiden takip öncesi işlemiş faiz ve KDV alacağı hususunda ek rapor alınmıştır.Bilirkişi ek raporunda; takip öncesi işlemiş faiz 5.747,41 TL, KDV alacağı ise 1.034,53 TL olarak hesaplanmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte,

bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.Somut olayda, davalıya ait araçlarla davacının işlettiği otoyol ve köprüden 531 defa geçiş gerçekleştirilmesine rağmen geçiş ücretinin ödenmediği,

geçiş ücretinin dört katı ceza tutarı ile birlikte ödenmesi gerektiği, davacının geçiş ücreti ve dört katı ceza tutarı olarak toplam 75.322,75 TL alacağı bulunduğu, geçişi izleyen 15 günün sonunda davalının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde “ Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler” matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan,

davacının faiz talebinin KDV'sini talep edebileceği anlaşıldığından mahkemece 5.747,41 TL takip öncesi işlemiş faiz, 1.034,53 TL KDV alacağı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, bu alacak kalemlerinin tamamen reddedilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 356/2 fıkrası gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.