İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1725 K.2022/63

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müflis ...

Bankası Kayseri Şubesi'nin ödenmeyen krediler için borçlular aleyhine takip başlattığını ve takiplerde toplam 48.212,80 TL tahsil harcı ödediğini, sonrasında bankanın kredi geri ödemelerine ilişkin işlemlerin harçtan muaf olduğunu belirterek icra dosyası için ödediği harçların iadesini istediğini, Kayseri Muhasebe Müdürlüğü'nün 31/07/2012 tarihinde 4.034,20 TL'yi, 21/01/2013 tarihinde 44.178,60 TL'yi bankaya iade ettiğini, ancak bankanın ödediği ve sonrasında kendisine iade edilen harçların muafiyet kapsamında olmadığını,

bankaya iade edilen harçların tahsili için Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/318 Esas sayılı dosyası ile dava açılmışsa da, 670 sayılı KHK'nın 5 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın reddedildiğini, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/41 Esas sayılı dosyası ile 16/11/2017 tarihinde ...

Bankası'nın iflasına karar verilmesi üzerine 48.212,80 TL alacaklarının iflas masasına kaydını talep ettiklerini, ancak iflas idaresinin taleplerini reddettiğini belirterek alacağın tamamının iflas masasına kaydını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı müflis banka iflas idaresi vekili cevabında; sıra cetvelinin ilanından itiberen 15 günlük hak düşürücü süre içinde dava açılmamışsa davanın reddi gerektiğini, davacının talebinin müflis banka tarafından yargıya taşındığını ve Kayseri Vergi Mahkemesi'nin banka lehine karar verdiğini, 5411 Sayılı Yasa'nın 140/9 fıkrası uyarınca tasfiyeleri fon eliyle yürütülen bankaların harçtan muaf tutulması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; kural olarak iflas idaresinin kamu alacaklarıyla ilgili kayıt taleplerini reddetme yetkisi bulunmadığı, sıra cetveline kaydettikten sonra ancak görevli ve yetkili yargı merciinde dava açabileceği, kaldı ki vergi yargı mercilerinde yapılan yargılama sonucunda davacının genel bütçe kamu alacağı niteliğindeki yargı harcı alacağını müflis bankadan talep etmesinin yasal ve yargısal dayanağının mevcut olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile alacağın iflas masasına kaydına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; davacı maliye hazinesinin vergi harcını tahsil yetkisi olmayıp bu yetkinin vergi dairesine ait olduğunu, iflas idaresinin kamu alacağını reddetme yetkisi bulunmadığına yönelik mahkeme gerekçesinin hatalı olduğunu, 5411 Sayılı Yasa'nın 140/9 fıkrası uyarınca tasfiyeleri fon eliyle yürütülen bankaların harçtan muaf tutulması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME Dava, İİK 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür.

Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. m).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Somut olayda, İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilgili vermiş olduğu 09.07.2018 tarihli cevabı yazıda, sıra cetvelinin 01.06.2018 tarihli ...

Gazetesinde ve 04.06.2018 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi İle ilan edildiği, red kararının 11.06.2016 tarihinde tebliğ edildiği, ancak alacaklının masraf yatırmadığı bildirilmiştir. Davanın, 18.06.2018 tarihinde yani son ilan tarihinden yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığının anlaşılması üzerine işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, müflis bankanın kullandırdığı kredilerin geri ödemelerine ilişkin işlemlerde yargı harçlarından muaf olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Amme alacaklarının sıra cetveline yazılması, bazı özellikler arz eder: İflasın açıldığı ve adi tasfiye yapılacağı, İİK'nın 166 ve 219. maddeleri uyarınca amme idarelerine bildirildiği ve ilan yapıldığı için, amme idareleri, (amme) alacaklarını, (diğer alacaklılar gibi) iflas masasına yazdırmalıdırlar.

Yani, iflas idaresi, bir amme alacağını, kendiliğinden (re'sen) nazara alarak, sıra cetveline yazmak zorunda değildir. İflas masasına yazdırılan bir amme alacağı o konudaki amme alacaklarının tahakkuku usulüne göre iflastan önce kesinleşmişse veya iflası açıldıktan sonra kesinleşirse, bu kesinleşme, iflas idaresi için de bağlayıcıdır; o (kesinleşmiş) amme alacağının sıra cetveline kabul edilmesi gerekir.

İflas idaresi, kesinleşmiş bir amme alacağını sıra cetveline kabul etmezse (reddederse), amme alacaklısı, sıra cetveline itiraz davası açabilir. İflas masasına yazdırılan bir amme alacağı o konudaki amme alacaklarının tahakkuku usulüne göre kesinleşmiş değilse, iflas idaresinin, o amme alacağının, hakkında hiçbir karar vermeden, sıra cetveline yazması gerekir.

Bu halde müflisin o amme alacağına karşı başvurabileceği idari yargı yoluna (idare veya vergi mahkemesinde itiraz yoluna), müflis yerine, iflas idaresi başvurur. Buna rağmen, iflas idaresi, kesinleşmiş bir amme alacağının sıra cetveline yazılmasını reddederse, amme idaresi, iflas idaresi aleyhine (m.235, II c.1 hükmüne göre) ticaret mahkemesinde sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davası açabilir.

Bu davada, ticaret mahkemesi, amme alacağının esası (mevcut olup olmadığı) hakkında bir inceleme yapamaz; iflas idaresinin amme alacağına karşı idari yargı yoluna başvurmak (idare veya vergi mahkemesinde dava açma) hakkı saklı kalmak üzere, amme alacağının sıra cetveline kaydına karar verir.

(İİK. m.235, II c.1) (Yargıtay 23. HD 2014/8950 E. 2014/6998 K. Sayılı ilamı) Somut olayda, davacının iflas masasına kaydını talep ettiği alacak amme alacağı olup, mahkemece iflas masasına kaydına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkeme kararında hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.