İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/953 K.2024/1339

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirkete devrolan ... Gıda İnş. San. Ve Tic. A.Ş. ile davalı borçlu ... San. Tic. A. Ş. arasında 29.06.2013 tarihinde imzalanan sözleşme gereği, müvekkili şirket tarafından davalıya yemek hizmeti sunulduğunu, söz konusu yemek hizmetine istinaden düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağın müvekkiline halen ödenmediğini, müvekkilince Kadıköy ...

Noterliğinin 07.07.2015 tarihli ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile 11.711,18-TL tutarındaki alacağın ödenmesi için ihtar gönderildiğini ancak ödeme yapılmadığını, bunun üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, borçlunun itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; 29.06.2013 tarihinde (... A.Ş devralan)... San. ve Tic. A.Ş. ile müvekkili şirketin çalışanlarına yemek hizmeti verilmesi konusunda sözleşme imzalandığını, ancak sözleşmedeki taraf değişiminden sonra hizmet kalitesinin daha da kötüye gitmesi sonucu, söz konusu sözleşmenin müvekkilince haklı nedenlerle Gebze ... Noterliğinin 11.12.2014 tarih ... yevmiye nolu fesih ihbarnamesi ile feshedildiğini, davacının sözlü anlaşma nedeniyle önceki dönemki fiyatlar üzerinden fatura kesmeye devam ettiğini ve fatura bedellerinin ödendiğini belirterek davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, taraflar arasında yapılan sözleşmede davacıya 2014 yılının 7. ayından itibaren sözleşmede belirtilen formülle arttırım yapma ve fazla fatura tanzim ederek bedelini talep etme hakkı verilmişse de, davacı tarafın bu hakkı kullanmadığı ve eski bedelden fatura tanzim etmeye devam etttiği, sözleşmenin davalı tarafından feshedildikten sonra geriye dönük olarak fark faturası tanzim ederek davalıdan tahsilini talep ettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme, tarafların defter ve kayıtları, Yargıtay İçtihatları,

MK. m. 2'de yer alan tarafların dürüst davranma yükümlülüğü ve hakkın kötüye kullanılması yasağı göz önünde bulundurulduğunda, her ne kadar sözleşmede arttırım yönünde düzenleme yapılmışsa da davacı tarafından arttırım yapılmadan sözleşmeye devam edildiği, sözleşmenin davacının fiili uygulaması ile aynı şartlarda devam ettirildiği,

davacının sözleşme feshedildikten sonra geriye dönük olarak fark faturası tanzim ederek davalıdan talepte bulunmasının MK. m. 2'ye aykırılık teşkil edeceği, davacının davalıdan talep edebileceği bir alacak bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, davacının icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğu yönünde kanaat oluşmadığı gerekçesi ile de davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; takibe konu tutarın sadece fiyat farkı faturası olmadığını, takibe konu tutarın sadece 11.187,50-TL'lik kısmının fiyat farkına istinaden düzenlenen faturadan kaynaklandığını, yemek hizmetine istinaden düzenlenen yemek faturalarından 524,28-TL'lik bakiye yemek bedeli de olmak üzere toplam 11.711,78-TL'lik alacağın müvekkiline ödenmediğini, Mahkemenin sadece fiyat farkı faturası takip konusuymuş gibi değerlendirme yapılarak davanın reddine karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, yerel Mahkeme gerekçesinde davalı yanın itirazları ile cevaplarının esas alınmadığını,

davalı tarafından ileri sürülmeyen bir hususun gerekçe olarak davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının ayıp iddialarının iş bu dava ile ilgisinin bulunmadığı, davalının ödememe yükümlülüğünü yerine getirmemesine gerekçe olarak gösterilemeyeceğini, davalının davanın reddine gerekçe gösterilen TMK 2.maddesi uyarınca dürüst davranma ilkesine aykırılık iddiasını, ne itiraz dilekçesinde, ne de davaya cevap dilekçesinde ileri sürdüğünü,

davalı tarafça ileri sürülmeyen bir iddiaya dayalı olarak Mahkemece karar verilmesinin hukuka ve içtihatlara aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan açık hesap alacağına dayalı başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacının sözleşmenin feshedildiği 11/12/2014 tarihinden sonra düzenlediği fiyat farkı faturası ve bakiye yemek hizmeti alacağının bulunup bulunmadığından kaynaklanmaktadır. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası incelendiğinde; davacının, cari hesap ekstresi gereği açıklamasına istinaden 11.711,78-TL asıl alacak, 235,70-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.947,48-TL alacağın tahsili için takip başlattığı, davalının yasal süresinde ödeme emrine itiraz ettiği, davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Somut olayda; taraflar arasında davalıya yemek hizmeti verilmesi konusunda 29/06/2013 tarihli sözleşme imzalandığı, alıcının yükümlülüğü başlıklı sözleşmenin 2. maddesinde, sözleşmenin uzaması halinde 01/07/2014 tarihinden itibaren geçerli olacak birim fiyatının sözleşmede belirlenen formülün uygulanması ile saptanacağı kararlaştırılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme, davalı tarafından Gebze ....Noterliğinin 11.12.2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ise feshedilmiştir. Davacı tarafça, davalının sözleşmeyi fesih ettiğini bildirdiği 11.12.2014 tarihinden sonra davalıya 21.12.2014 tarihinde 104102 nolu fatura ile 11.187,50-TL fiyat farkı faturası düzenlemiş ve 07.07.2015 tarihli Kadıköy ...Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faturanın ödenmesi talep edilmiştir.

Davalı tarafından davacıya gönderilen Gebze ...Noterliğinin 16.07.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacıya bir borcunun bulunmadığı, taraflarına gönderilen iade faturasının kargo ile iade edildiği ve davacı çalışanına teslim edildiği,

sözleşmede fiyat artışı öngörülmüş ise de sözleşmedeki edimlerin yerine getirilmemesi nedeniyle her iki şirketin yetkililerinin karşılıklı olarak görüşmesi neticesinde eksiklikler giderilinceye kadar eski fiyattan fatura kesileceği konusunda şifahi anlaştıklarını, bu nedenle söz konusu faturanın kabul edilmediğini bildirmiştir.Davacı taraf her ne kadar fiyat artışının sözleşme ile kararlaştırıldığını ileri sürmüş ise de, sözleşme süresi boyunca verilen hizmete ilişkin faturalandırmanın yapıldığı, faturaların bizzat davacı tarafça düzenlendiği ve ihtirazı kayıt sunulmadan ödemenin kabul edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, tacir olup basiretli davranma yükümlülüğü bulunan davacı şirket, sözleşmenin uzatıldığı döneme ilişkin fiyat farkının uygulanmasına ilişkin sözleşmede düzenleme bulunduğu halde, önceki dönemde kararlaştırılan birim fiyatı üzerinden faturalar düzenlemiş ve sözleşmenin davalı tarafça feshedilmesi üzerine fiyat farkı faturası düzenleyerek talepte bulunmuştur.

Oysa taraflar arasında uzatılmış döneme ilişkin fiyat farkının taraflarca uygulanmadığı, önceki dönemde kararlaştırılan birim fiyatı üzerinden hizmet ilişkisinin devam ettiği dosya kapsamı ile sabit olup, davacının fiyat farkı talebi yerinde olmadığından Mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı istinaf dilekçesinde, takibe konu tutarın sadece 11.187,50-TL'lik kısmının fiyat farkına istinaden düzenlenen faturadan kaynaklandığını, yemek hizmetine istinaden düzenlenen faturadan 524,28-TL'lik bakiye bedelin de müvekkiline ödenmediğini, Mahkemece sadece fiyat farkı faturası takip konusuymuş gibi değerlendirme yapılarak davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Mahkemece davacı ve davalının defterleri incelenerek bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporlarına göre her iki şirketin de ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve lehine delil sıfatına haiz olduğu anlaşılmıştır. İncelenen defterlere göre davalının davacıya 06.01.2015 tarihinde 524,28-TL iade faturası kestiği, söz konusu faturanın davacı kayıtlarına alınmayarak davalıya iade edildiği, iade faturasının izaha muhtaç olduğu bilirkişi raporunda belirtilmiştir.

Davalı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, bu miktara yönelik açıklamada bulunmuş ve 524,28-TL iade faturasının, 28.12.2014 tarihli zamlı faturanın gerçek borca ilişkin kısmının ödendiğini bakiye kısım olan 524,28-TL içinse yasal süre içinde iade faturası düzenlediğini belirtmiştir. Davalının savunmasına göre, iade faturası düzenlenen 524,28-TL'lik miktarın da aslında fiyat farkına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından düzenlenen ve dosya kapsamına sunulan 28.12.2014 tarihli 6.089,30-TL bedelli fatura incelendiğinde, önceki dönemde kararlaştırılan birim fiyatın üzerinde bir birim fiyat ile faturanın düzenlendiği görülmüştür.

Bu durumda, yukarıda da değinildiği üzere, taraflar arasında önceki dönemde kararlaştırılan birim fiyatı üzerinden hizmet ilişkisi devam ettiğinden, davacı 524,28-TL'lik bedelin bakiye yemek hizmeti bedeli alacağı olduğu yönündeki iddiasını ispat edememiştir. Bu nedenle davacının bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Bununla birlikte, davacı istinaf dilekçesinde, davalı tarafından ileri sürülmeyen TMK 2. maddesine aykırılık gerekçesi ile davanın reddedilmesinin taraflarca hazırlanması ilkesi ve taleple bağlılık ilkesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüş ise de, Mahkemenin davanın reddi gerekçesinin, davacının taraflarca hazırlanma ilkesi ve taleple bağlılık ilkesine aykırılık teşkil ettiği iddiası ile ilgisi bulunmamaktadır.

Kaldı ki HMK'nın 33. maddesi uyarınca, hakim, Türk hukukunu resen uygular düzenlemesi dikkate alındığında da davacının bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Belirtilen nedenlerle, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, hükme esas alınan bilirkişi raporunun ve diğer delillerin dosya kapsamına uygun olması, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/230 Esas, 2019/243 Karar sayılı ve 12/03/2019 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,