İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/240 K.2025/1327

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... AŞ'ye ait binanın 08.02.2017 başlangıç tarihli ticari risk sigorta poliçesi ile müvekkili tarafından sigortalandığını, binanın davalı ...

Otelcilik ve Turistik İşletmeler AŞ tarafından otel olarak işletildiğini, 27.11.2017 tarihinde 7. katta bulunan iki adet yangına dayanaklı camın kırık olduğunun tespit edildiğini, hasar bedeli olarak sigortalıya 7.100,00 USD ödendiğini, ekspertiz incelemesinde, camın otel personeli veya müşterisi tarafından atılan ya da düşürülen cismin etkisiyle kırıldığı sonucuna varıldığını, TBK'nın 49. maddesi uyarınca, kusurlu ve hukuka aykırı bir fille başkasına zarar verenin bu zararı gidermesi gerektiğini, ancak davalı otel ile sigortacısı diğer davalının zararı karşılamadığını,

davadan önce arabulucuya başvurmuşlarsa da anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek 7.100,00 USD hasar bedelinin ödeme tarihi 23.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevabında; davalı otel ile müvekkili arasında Otel Paket Sigorta Poliçesi bulunduğunu, camların atılan ya da düşürülen taşla kırıldığına dair bir tespit bulunmadığını, camın kırılma nedeninin tespit edilemediğini, hasar nedeninin tespitinden sonra müvekkili şirketin teminatı kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davadan önce temerrüde düşmediğini, haksız fiilden kaynaklanan tazminat alacağı için avans faizine hükmedilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Otelcilik ve Turistik İşletmeler AŞ süresinde davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; hasarın davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ticari risk sigorta poliçesi teminatı altında olduğu, davacı sigorta şirketinin 23.02.2018 tarihinde 7.100,00 USD hasar bedelini dava dışı sigortalısına ödediği, hasarın meydana gelmesinde, oteli işleten ... Otelcilik ve Turistik İşl. A.Ş.'nin sorumlu olduğu, davalı ... Sigortanın davalı ... Otelcilik şirketinin sigorta şirketi olması ve meydana gelen hasarın teminatı altında olması nedeniyle hasardan davalı ...

Otelcilik şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu, davacının sigortalısına yabancı para üzerinden ödeme yapmasının sigortalısı ile aralarındaki sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı, eldeki dosyada sigortalının gerçek zararının tazmini gerektiği, bu nedenle yabancı para üzerinden hüküm verilemeyeceği, alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 40.541,00 TL'nin 23.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde taraf vekillerince istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; poliçede teminat bedellerinin USD olarak kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin de sigortalısına USD üzerinden ödeme yaptığını, TBK'nın 99 maddesinde tanınan seçimlik hak doğrultusunda yabancı para alacağına hükmedilmesi gerekirken, TL olarak alacağa hükmedilmesinin doğru olmadığını, ayrıca yabancı para alacağının karar tarihindeki kur karşılığı dikkate alınarak vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak 7.100,00 USD yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...

Otelcilik ve Turistik İşletmeler AŞ vekili istinaf nedenleri olarak; yapılan rutin kontroller sırasında camların kırık olduğunun tespit edildiğini, camı kıracak cisim düşmesi durumunda sesin duyulması ve otel yönetimi tarafından durumun tutanak altına alınması gerektiğini, bina 7 yıllık olup zemine oturma aşamasında olduğundan binada genleşme olabilmesinin mümkün olduğunu, nitekim fayanslarda 6-7 cmlik bir kabarma meydana geldiğini, camların da benzer nedenlerle hasarlanmış olabileceğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...

Sigorta AŞ vekili istinaf nedenleri olarak; cam kırığının nedenine yönelik dosyada bir delil bulunmadığını, otel personeli veya müşterisinin herhangi bir kusuru tespit edilemediği halde afaki olarak atılan veya düşürülen bir cismin hasara neden olduğunun belirtildiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatının zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalı otel ile sigortacısı davalı sigorta şirketinden rücuen tahsili istemine ilişkindir.Dosya kapsamından; davacı şirkete sigortalı binada yangın camının kırılması nedeniyle, davacı sigorta şirketinin sigortalıya hasar bedeli olarak 23.02.2018 tarihinde 7.100,00 USD sigorta tazminatı ödediği ve ödenen sigorta tazminatının davalılardan rücuen tahsili için bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece; cam kırığının sigortalı binayı otel olarak işleten davalı şirketin kusurundan kaynaklandığı,

bu nedenle davalı şirketi ile sigortacısı diğer davalının hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 40.541,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, taraflar hükmü istinaf etmiştir.Tarafların sıfatı, poliçenin niteliği, halefiyet ilkesinin özellikleri de göz önünde bulundurularak, öncelikle mahkemenin görevi ile ilgili dava şartının incelenmesi gerekmiştir.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.3.1944 Tarihli E.37, K.9 sayılı kararı, "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir.

Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklindedir.Dava tarihinde yürürlükte bulunan, 6102 sayılı TTK nun 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir.

Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya geçeceği belirtilmiştir.

Halefiyet ile açılan davanın, sigorta şirketinin hukuken yerine geçtiği, dava dışı sigortalı tarafından sorumlulara karşı hangi mahkemede dava açması gerekiyorsa o mahkemeye dava açması ve mahkemenin görevinin zarar sorumlusu ile dava dışı sigortalı arasındaki hukuki ilişkiye göre belirlenmesi gerekir.Davacı sigortacının, sigortalanan binada başka bir hasar nedeniyle sigortalı ... AŞ'ye yaptığı ödemenin hasar sorumlusu olduğu ileri sürülen ...

Otelcilik ve Turistik İşletmeler AŞ'den rücuen tahsili için İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/748 Esas sayılı dosyasında da açtığı davanın reddedildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2021/1673 Esas, 2025/806 Karar sayılı kararında istinaf başvurusu hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin anılan kararında davacının sigortalısı ... AŞ ile davalı ...

Otelcilik ve Turistik İşletmeler AŞ arasında kira sözleşmesi bulunduğu, bu nedenle davada görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın mahkemenin görevsizliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Buna göre Dairemizin anılan kesin kararına göre davacının sigortalısı ile davalı ... Otelcilik ve Turistik İşletmeler AŞ arasında kira sözleşmesi bulunmaktadır.

Kiracı ve kiraya veren arasındaki davada görevli mahkeme de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesidir. Mahkemelerin görevi yasanın 1. maddesinde belirtildiği gibi, ancak kanunla düzenlenir ve kamu düzenindendir. Dava şartları arasında yer aldığı için, mahkemece taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir ve taraflar yönünden usulü kazanılmış hak oluşturmaz.

Açıklanan nedenlerle, davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-c bendinde düzenlenen mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartı yokluğu nedeniyle, aynı yasanın 115. maddesi gereğince usülden reddine karar vermesi gerekirken, işin esası hakkında karar verilmiş olması doğru kabul edilemeyeceğinden, tarafların istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.