İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/299 K.2025/1451

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; sigortalı ...'ın kiracı olarak bulunduğu Beyoğlu/İstanbul adresindeki işyerinin 26.02.2016 başlangıç tarihli işyeri sigorta poliçesi ile davacı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, 28.04.2016 tarihinde, işyerinin teras katında bulunan soğutucu dolabın elektrik tesisat kablolarında meydana gelen elektriksel arıza sonucu işyerinde yangın çıktığını, müvekkili sigorta şirketinin sigortalıya 16.874,82 TL hasar tazminatı ödediğini, yangın raporu ile ekspertiz raporuna göre;

yangının binanın iç tesisatından değil, davalının ariyet olarak verdiği soğutucu dolabın elektrik tesisatındaki arızadan kaynaklandığını, bu nedenle sigortalının ve bina malikinin olayda sorumluluğu bulunmadığını, davalının hasardan sorumlu olduğunu, sigortalının da poliçe kapsamı dışında kalan hasarların tazmini için davalı aleyhine İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/852 Esas sayılı dosyasında dava açtığını, sigortalıya ödenen hasar tazminatının işlemiş faizi ile birlikte rücuen tahsili için davalı hakkında İstanbul 3. İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında takip başlattıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının takibe itirazının haksız olduğunu, arabulucuya başvurmuşlarsa da anlaşma sağlanamadığını belirterek davalının takibe itirazının iptali ile takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket süresinde davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; alınan bilirkişi heyeti raporuna göre davalı şirketin yangında % 70, davacının sigortalının ise % 30 kusurlu olduğu, bu nedenle davalının kusur oranına isabet eden hasar tazminatı ile işlemiş faizinin davalıdan tahsili gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibin 14.151,52 TL alacak yönünden devamına, fazlaya dair istemin reddine, asıl alacağın % 20'si olan 2.830,30 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karar yasal süresinde taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, hüküm kurmaya elverişli olmayan rapora dayanılarak davanın kısmen kabul edildiğini, olayın üzerinden uzun süre geçtiğinden yerinde inceleme yapılmasının mümkün olmadığını, bu nedenle yangın raporu dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini, yangın raporu ile ekspertiz raporunda, yangının taşınmazdaki elektrik tesisatından değil, soğutucunun elektrik tesisatından kaynaklandığının tespit edildiğini,

davacının basiretli tacir gibi davranması ve ödünç olarak sigortalının kullanımına verdiği soğutucunun sorunsuz çalışması için her türlü tedbiri alması gerektiğini, davalı yararına davada reddedilen miktara göre vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, maktu vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak;

keşif yapılmadan ve yangına neden olduğu iddia edilen soğutucu incelenmeden karar verildiğini, hükme esas alınan raporda, soğutucunun elektrik tesisat kablolarında meydana gelen elektriksel arıza sonucu yangın çıktığı belirtilmişse de, elektriksel arızanın sebebinin araştırılmadığını, arızanın üretimden veya üçüncü kişilerce yapılan yanlış müdahaleden kaynaklanıp kaynaklanmadığının incelenmediğini, soğutucunun kullanım kılavuzundaki talimatlara uygun kullanıldığı ve konumlandırıldığının tespit edilmediğini, sigortalı işyerinde kaçak akım rölesinin olmadığı tespit edilmesine rağmen,

sigortalıya sadece % 30 kusur yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/852 Esas sayılı dosyasında alınan raporda, soğutucuda üretim hatası bulunmadığı tespit edilmesine ve bu rapor mahkemeye sunulmasına rağmen, hükme esas alınmayacak nitelikte rapora dayanılarak hüküm kurulduğunu, alacak likit olmamasına rağmen icra inkar tazminatına hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, işyeri sigorta sözleşmesi ile sigortalanan işyerinde yangın çıkması sonucu oluşan zarar nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatının, hasar sorumlusu olduğu ileri sürülen davalı şirketten rücuen tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.Dosya kapsamından; davacı sigorta şirketinin sigortalı işyerinde çıkan yangın nedeniyle sigortalısına 16.874,82 TL hasar tazminatı ödediği ve ödenen hasar tazminatı ile işlemiş faizinin tahsili için davalı hakkında İstanbul 3. İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında takip başlattığı, davalının yasal süresinde takibe itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edildiğine dair icra dosyasında bilgi ve belge bulunmadığı, takibe itirazın iptali ile takibin devamı için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece rapor doğrultusunda davalının kusur oranına isabet eden hasar tazminatı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraflar hükmü istinaf etmiştir.1-İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, eksik inceleme ile karar verilip verilmediği, yangında davalı şirketin kusurlu olup olmadığı,

icra inkar tazminatına hükmedilmesinin şartlarının bulunup bulunmadığı ve kısmen reddedilen davada davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesine dair kararın yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.1-Davacı, olayda davalının tamamen kusurlu olduğu, davalı ise eksik inceleme ile karar verildiğini ve olayda kusuru bulunmadığını belirterek hükmü istinaf etmiştir.

Yangın raporu ile ekspertiz raporunda, yangının soğutucunun elektrik tesisatından kaynaklandığı belirtilmiştir.İlk derece mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda; yangının soğutucu dolabın elektrik tesisat kablolarında meydana gelen elektriksel bir arıza sonucu oluştuğu, soğutucu dolabın davalıya ait olması nedeniyle meydana gelen zararda davalının %70 kusurlu olduğu, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği gereğince binalarda bulunması zorunlu olan kaçak akım rölesinin bulunmadığı dikkate alındığında işletme sahibi dava dışı sigortalı ...’ın %30 oranında kusuru bulunduğu belirtilmiştir.TBK'nın 114/2. fıkrası.

"Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır" hükmünü düzenlemektedir. Haksız fiillerden doğan borç ilişkilerinde sorumluluğu düzenleyen TBK'nın 49. maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Somut davada dosyaya sunulan yangın ve ekspertiz raporu ile bilirkişi raporuna göre; sigortalı işyerinde hasara neden olan yangın, davalının sigortalıya ariyet olarak verdiği anlaşılan soğutucu dolabın elektrik tesisat kablolarında meydana gelen elektriksel bir arıza sonucu çıkmıştır. Bu durumda yangının davalıya ait soğutucu dolabın elektrik tesisatında oluşan arızadan kaynaklanması karşısında, davalının olayda kusurlu bulunmadığı yönündeki savunması yerinde görülmemiştir.

Ancak Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği gereğince binalarda bulunması zorunlu olan kaçak akım rölesinin bulunmadığı dikkate alındığında, ilk derece mahkemesinin sigortalı ...’ın da yangında %30 oranında kusurlu olduğunu kabul etmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle tarafların yangında kusur oranlarına ilişkin istinaf nedeni reddedilmelidir.2-Ancak İİK'nın 67/2 maddesi gereğince inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşul olup, borçlunun itirazının kötü niyetle olması gerekmez. Bundan başka alacağın likit ve belli olması da gerekir.

Somut davada, sigortalı işyerinde oluşan hasar yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğine göre, alacak likit ve belirlenebilir değildir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin, icra inkar tazminatı talebini reddetmesi gerekirken, kabul etmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda 2. madde de belirtilen nedenle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

MUHALEFET ŞERHİ

Dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre dava dışı sigortalının aynı yangın olayı nedeniyle sigortacı tarafından karşılanmayan zararının tazmini için davalı aleyhine İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/852 Esas sayılı dosyasında dava açtığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda Mahkemece aynı olay nedeniyle farklı kararlar çıkmasının önlenmesi ve yargı birliğinin sağlanabilmesi için daha önce açılan davada dava dosyasının kesinleşip kesinleşmediğinin belirlenmesi, şayet kesinleşmiş ise maddi vakıaların da bu çerçevede değerlendirilmesi ve oluşacak sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekir.

Bu nedenle eksik inceleme ile verilen kararın kaldırılması gerektiğinden, ayrıca soğutucu dolabındaki elektrik arızasının kullanıcı hatası, bina içi elekrik tesisatı ya da elektrik hatlarından da kaynaklanması mümkün bulunup, sadece soğutucu dolaptaki elektrik arızasının davalının kusurlu olduğunu göstermeyeceği görüşünde olduğumdan karara muhalif kaldığımı bildiririm.