İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/750 K.2022/709

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil şirketin bilgi teknolojileri alanında faaliyette bulunduğunu, son yıllardaki dövizdeki artışın ithalat maliyetlerini arttırması, yurt içinde yaşanan siyasi ve ekonomik olumsuzluklar nedeniyle yurt içi taleplerin düştüğünü, kullanılan kredilerin yüksek maliyetlerinin şirketin mali sıkıntı içine girmesine neden olduğunu, mali sıkıntıların ödeme dengelerini bozduğunu ve sonuçta 08/11/2015 tarihi itibariyle borca batıklığa sebebiyet verdiğini, temel ve tali tedbirlerin uygulanması ile şirketin borca batıklıktan çıkabileceğini belirterek iflasın bir yıl süre ile ertelenmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk derece mahkemesi; istinaf mahkemesinin kaldırma kararından sonra şirket yetkilisine ulaşılamadığı, şirket defterlerinin ve güncel bilanço kayıtlarının incelenemediği ve şirketin aktiflerinin güncel değerinin belirlenemediği, 26/02/2020 tarihli kayyım raporuna göre şirketin ticari faaliyetinin olmadığı, şirketin alacağın tahsili ve borç ödeme faaliyetinin bulunmadığı ve mali verilerinde değişiklik olmadığı,

31/03/2018 tarihli verilere göre şirketin aktif toplamı 45.286.938,11 TL olup, bunun 29.353.277,39 TL'si ticari alacaklar, 1.024.408,50 TL'sinin ise diğer alacaklardan oluştuğu, bu alacakların tahsil kabiliyetinin olmaması nedeniyle aktiften düşülmesi gerektiği, mevcut borcun 42.110.601,05 TL olması karşısında şirketin borca batık bulunduğu gerekçesiyle şirketin iflas erteleme talebinin reddine ve şirketin iflasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; mahkemenin istinaf mahkemesinin kaldırma kararında belirttiği eksiklikleri tamamlamadan karar verdiğini, müvekkili şirket yetkilisinin defterlerin ve evrakların vergi dairesinden temin edilmesi gerektiğini ilettiğini, ayrıca Covid-19 tedbirleri kapsamında keşfin ertelenmesini talep ettiğini, mahkemenin bilirkişi heyetinden eksikliklerin giderilmesini istemeden ve istinafın kaldırma kararında belirtilen hususları araştırmadan karar verdiğini, müvekkili şirketin alacaklarının tahsili için yoğun çaba gösterdiğini, alacakların tahsili hususunda sürre verilmediğini,

müvekkili şirketin iflas erteleme sürecinde duraksız çalıştığını ve yüklü miktarda borç ödediğini, işletme giderlerini asgariye indirdiğini, 3. ek rapora göre borca batıklıktan çıktığını, iyileştirme projesinin gerçekleşebilecek bir proje olduğunu belirterek iflas kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Müdahil ...Ltd.

Şti vekili; davacı şirketin borca batık olup olmadığı tespit edilmeden ve istinaf mahkemesinin kaldırma kararında belirtilen araştırma yapılmadan davacı şirketin iflasına karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek davacı şirket hakkında verilen iflas kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava. İİK nun 179 ve devamı maddeleri ile 6102 sayılı TTK nun 376. ve 377. maddelerinde düzenlenen iflasın ertelenmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesinin 19/07/2018 tarihli kararı ile davacının iflas erteleme talebinin reddine ve şirketin borca batık olması nedeniyle iflasına karar verilmiş, hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2019/29 Esas, 2019/520 Karar sayılı kararı ile davacı şirketin aktif ve pasifini rayiç değerleriyle tereddüte yer vermeyecek şekilde belirleyen; gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alındıktan sonra karar verilmesi gerektiğine değinilerek karar kaldırılmıştır.

Kararın kaldırılmasından sonra mahkemece, davacı şirketin faaliyetinin bulunmadığı ve şirketin borca batık olduğu gerekçesiyle iflas erteleme talebinin reddine ve şirketin iflasına karar verilmiş, davacı ve müdahil ...Ltd. Şti vekili hükmü istinaf etmiştir.İstinaf konusu uyuşmazlık davacı şirketin borca batık olup olmadığı ve şirketin iflasına dair mahkeme kararının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bilirkişi heyeti 03/07/2018 tarihli üçüncü ek raporda; satış değerleri esas alınmak üzere rayiç değerlere göre düzenlenen ara bilanço sonuçlarına göre şirketin 31/03/2018 tarihi itibari ile öz kaynaklarının + 3.176.337,06 TL olduğu ve şirketin borca batık durumdan çıktığı, ancak bu konuda net bir değerlendirme yapılabilmesinin ticari alacaklar bakiyesinin tahsil kabiliyetine bağlı göründüğü,

kayyım raporunda belirtilen yaklaşık yirmi beş milyon TL tutarındaki alacakların tahsil kabiliyetinin bulunduğuna yönelik olarak davacı şirketçe somut dayanaklar sunulmadığı taktirde şirketin borca batık durumdan çıktığı gibi net bir sonuca ulaşılmasının mümkün görülmediği belirtilmiştir.Bilirkişi heyeti son raporlarında; davacı şirketin toplam aktiflerinin yaklaşık %65'ini oluşturan "ticari alacaklar" hesap grubuna ilişkin dosya içerisinde yeterli belge olmaması nedeniyle önceki raporlarında bir değişiklik olmadığı,

davacı şirket yetkilileri tarafından ticari defter ve dayanaklarının ibraz edilmediği ve gerekli incelemelerin yapılamadığı bildirilmiştir. 26/02/2020 tarihli kayyım raporunda; davacı şirketin 24/10/2019 tarihinden raporun sunulduğu tarihe kadar herhangi bir ticari faaliyetin olmadığı, mali verilerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, şirketin tahsilat ve borç ödeme faaliyeti içinde bulunmadığı belirtilmiştir.

İflas erteleme davalarında şirketin borca batık olup olmadığının belirlenmesi en önemli koşul olup, borca batıklık tespitinde kaydi değerler değil satış sırasında gerçekleşecek rayiç değerler esas alınmalı, borca batıklık kesin bir şekilde tespit edilmelidir. Bu durumda mahkemece hakkında iflas kararı verilen şirketin güncel durumu itibariyle rayiç değerlere göre borca batık olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Ancak mahkemece, şirketin borca batık olup olmadığı tespit edilmeden iflasına karar verilmiştir.

Açıklanan durum karşısında davacı şirketin mevcut kayıtları; mahkemece ulaşılabilecek tapu, trafik, banka, vergi daireleri, sanayi ve ticaret odaları, ticaret sicil kayıtları gibi hakkında bilgi alınabilecek belgeler ve müdahillerin sunacakları bilgi ve belgeler, varlık kalemlerinin rayiç değerlerine ilişkin uzman (teknik) bilirkişi görüşleri ve somut olay bakımından özellik arz edebilecek diğer veriler toplandıktan sonra,

konusunda uzman bir bilirkişi heyetinden alınacak teknik, detaylı ve denetime elverişli rapor sonucuna göre ve yine borçlu şirketin alacaklarını tahsil kabiliyeti üzerinde durularak borca batıklığın tespiti ile varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekir. Açıklanan nedenler ile davacı ve müdahil vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 bendi gereğince kararına kaldırılmasına karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı ve müdahil ... Ltd.

Şti. vekilinin istinaf başvurularının esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/188 Esas, 2021/693 Karar ve 30/06/2021 tarihli kararının HMK 353/1a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf yargılaması aşamasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak karşılanan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, alınması gereken 80,70 TL harçtan müdahil ... Ltd. Şti. tarafından peşin olarak karşılanan 59,30 TL harcın mahsubu bakiye 21,40 TL harcın müdahil ... Ltd. Şti.'den tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Davacı ve müdahil ... Ltd.