İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/787 K.2026/276

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ... Köprüsü ve ... Çevre Otoyolu'nun işletme hakkı sahibi, davalının ise işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi olduğunu, köprü ve otoyollardan geçişlerin 6001 sayılı Kanun kapsamında ücretlendirildiğini, davalının maliki bulunduğu araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan alacağın Küçükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini, yasal süresi içinde borçlu tarafından takibe itiraz edildiği, geçiş bedellerinin ödendiğinin ispat yükünün davalıya ait olduğunu, davalının geçiş ücretlerini ödemediğinin sabit olduğunu, otoyoldan geçiş yapmadığı savunmasında da bulunmadığını, davalı tarafından icra dosyasına yapılan itirazın haksız olduğu, bu sebeplerle davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde iddia edilenin aksine müvekkili şirketin geçiş ihlali kapsamında davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkili adına kayıtlı araçların HGS hesaplarında yetersiz bakiye olması halinde ...

Köprüsü'nde araç sürücülerine EK-1'de sunulan fişler verildiğini ve fişlerde yazan miktarlar araçların HGS hesabına yatırıldığını, ancak davacı şirket tarafından araçların HGS hesaplarından çekim yapılmadığını, müvekkili aleyhine hukuka aykırı bir şekilde idari para cezası kesildiğini, müvekkili adına kayıtlı araçlarda HGS hesaplarında yetersiz bakiye olması halinde ...

Köprüsü'nde araç sürücülerine sunulmakta olan fişler verildiğini ve güncel borç detaylarına https://www.....com.tr internet sitesi ile mobil uygulama üzerinden plaka bazlı sorgulama yaparak ulaşabileceği bildirildiğini, ancak EK-4’de sunulmakta olan fiş 25.08.2017 tarihinde kesilmiş olmasına rağmen bugün itibariyle davacı şirkete ait resmi internet sitesindeki sorgulamada herhangi bir borç veyahut ihlalli geçiş gözükmediğini, müvekkilinin davacı şirkete köprü ve otoyol geçişlerine ait tüm ücretleri günü gününe ve eksiksiz bir şekilde ödediğini, bu durumun davacı şirkete ait resmi internet sitesi kayıtları ile de sabit olduğunu,

müvekkilinin davacı şirkete karşı herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmişti

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; davalıya ait HGS ve OGS bilgilerinin dosyada bulunduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre de davalı adına kayıtlı ... plaka nolu araçların belirtilen tarih ve saatlerde davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan geçtiği sistem kayıtları ve görüntüleri ile sabit olduğu, ödemesiz geçiş tarihinden itibaren davalının HGS bankasına provizyon istekleri gönderildiği ve geçiş ücretlerinin tahsil edilmeye çalışıldığı, fakat davalı tarafça ücretli geçiş noktasından yapılan geçişlere ait ücretler ödenmediği için davacı şirketçe gönderilen provizyon sorgularının yetersiz bakiye ve diğer gerekçelerle reddedildiği,

geçiş ücretinin provizyon isteği doğrultusunda tahakkuk ettirilememesinde davacı şirket sisteminden kaynaklanan herhangi bir hata veya aksaklık bulunmadığı, banka tarafından gönderilen HGS kayıtları incelendiğinde; ilgili hesaba ait para yükleme ve geçiş işlemlerinin bulunduğu, davacı tarafın takibe konu ettiği ihlalli geçişlerin ödeme kayıtlarının ilgili ekstre içinde yer almadığı,

davalı tarafın takibe konu olan ihlalli geçiş ücretlerini ödediğini ispat etmesi gerektiği, davacı tarafın takip tarihi itibari ile 42.626,75 TL alacağını talep edebileceği, davalı tarafın takip tarihinden önce ihtar veya tevsik edici bir belge ile temerrüde düşürülmediği, KDV tutarının 631,09 TL olabileceği belirtilmiş olup bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verildiği, takip öncesi temerrüt olgusu ispatlanamadığından işlemiş faiz talebinin reddine karar verildiği,

likit bir alacaktan söz edilemeyeceğinden ve alacak miktarı bilirkişi raporuyla tespit edildiğinden icra inkar tazminatı talebinin de reddine karar verildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; davalının Küçükçekmece 1.İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 42.626,75-TL asıl alacak ve 631,09TL KDV olmak üzere toplam 43.257,84TL üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, icra inkar tazminatı şartları oluşmadığından buna ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; asıl alacağın taleplerinden düşük hesaplanmasının hesap hatasından kaynaklandığını, Mahkemece, davalı tarafın temerrüde düşürüldüğünü tevsik eden herhangi bir belge sunulmadığından bahisle işlemiş faize hükmedilmediğini, oysa yasa gereği müvekkilinin bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığını, işlemiş faizin de hesaplanarak alacak kalemlerine dahil edilmesi gerekir iken, açık ve emredici kanun hükmüne rağmen yanılgıya düşülerek faiz talebinin reddedildiğini, yine gerekçeli kararda Mahkemece alacağın likit olmadığından bahisle icra inkar tazminatının reddine karar verildiğini,

oysa dosya kapsamındaki ihlalli geçiş tarihlerinde müvekkili Şirkete ödeme yapılabilecek ve ihlalli geçişlerin olup olmadığı hakkında bilgi edinilebilecek kanalların açık olduğunu, geçiş tarihini takip eden 15 günlük takvim süresinin geçirilmesi ile uygulanacak ceza oranının da kanun ile belirlendiğinden, tespit edilemeyeceği görüşünün kabul edilemeyeceğini belirterek ilk derece Mahkemesinin kısmen kabul kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılmasına, davanın kabulü ile davalı tarafın %20 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, geçiş ihlalinden kaynaklı geçiş ücreti ve gecikme cezası ile işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Dosya kapsamından davacı şirketin 93.778,85 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 7.787,39 TL işlemiş faiz ve 1.401,74 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 102.967,98 TL'nin tahsili için için davalı aleyhinde Küçükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davalının takibe süresinde itirazı üzerine itirazın iptali ve takibin devamı için işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 06/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalının, davacıya geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli olmak üzere toplam 42.626,75 TL borçlu olduğu, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere takip tarihi itibariyle talep edilebilecek toplam faiz tutarının 3.506,06 TL,

KDV tutarının 631,09 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.02/12/2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 41. maddesi ile HMK'nun 341. maddesinin 2. fıkrası değiştirilmek suretiyle 3.000,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesin hale getirilmiş ve aynı yasanın 44. maddesi ile HMK'ya eklenen ek madde 1 ile de kesinlik sınırı olan 3.000,00 TL'nin her yıl yeniden değerleme oranında artışa tabi olduğu kabul edilmiştir.Yeniden değerleme sonucunda 2022 yılı için kesinlik sınırı 8.000,00 TL olmuştur.

HMK'nun 352. maddesinde. "Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda; incelemenin başka bir dairece yapılması gerektiği, kararın kesin olduğu, başvurunun süresi içinde yapılmadığı, başvuru şartlarının yerine getirilmediği, başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmediği tespit edilen dosyalar hakkında öncelikle karar verilir.

Eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosya incelemeye alınır." hükmü gereğince ön inceleme sonucu karar verilecek dosyalara ait şartlar belirtilmiştir. İstinaf kanun yoluna başvuru olanağı bulunmayan kesin nitelikteki kararlara ilişkin olarak HMK'nun 346/1 maddesi uyarınca mahkemesince bir karar verilebileceği gibi Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından da istinaf isteminin reddine karar verilebileceği de belirtilmiştir.

Somut olayda, 93.778,85 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 7.787,39 TL işlemiş faiz ve 1.401,74 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 102.967,98 TL'nin tahsili için icra takibi başlatılmış olsa da yasal değişiklik ile geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki cezanın 4 katı olarak değiştirilmesi sebebiyle bu değişiklik gözetilerek dava 44.642,30 TL (Geçiş ücreti- para Cezası), 3.556,12 TL Faiz - (Ticari-Yıllık) ve 640,10 TL KDV olmak üzere toplam 48.838,52 TL üzerinden açılmıştır.

Yapılan yargılama neticesinde Mahkemece 42.626,75-TL asıl alacak ve 631,09TL KDV olmak üzere toplam 43.257,84TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup fazlaya ilişkin talep ise kabul görmemiştir. Buna göre reddedilen miktar olan 5.580,68 TL kesinlik sınırının altında olduğundan karar davacı yönünden kesin niteliktedir.

Bu nedenle davacının reddedilen kısım yönünden istinaf başvurusunun HMK'nun 341. ve 352. maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Diğer taraftan davacı vekili icra inkar tazminatı yönünden de hükmü istinaf etmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2021/(17)4-859 E- 2022/62 K sayılı 27.01.2022 tarihli kararında;"... İİK’nın 67/2 ile 67/5. maddeleri uyarıca icra inkâr tazminatının alt sınırı yüzde yirmi olarak gösterilmiş ancak üst sınır konulmadığı ve tazminat oranının hâkimin takdirine bırakıldığı anlaşıldığından, takip talebinde belirtilen ve itirazın iptali davasına konu edilen asıl alacak istinaf kesinlik sınırının üzerinde olduğundan Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir..." denilmiştir.

İtirazın iptali davalarında İİK'nun 67/2 maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde itiraz etmesi ve alacaklının icra hakimliğine başvurmadan, alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada, borçlu itirazının kötüniyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmaz.

Bu yasal koşullar yanında, takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması yada borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması gerekir.

Bu nedenlerle takibe konu geçiş ücretinden kaynaklı alacak likit ve belirlenebilir nitelikte olduğundan Mahkemece kabul edilen kısım yönünden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi de yerinde olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacının reddedilen kısım yönünden istinaf başvurusunun HMK'nun 341. ve 352. maddeleri uyarınca usulden reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun icra inkar tazminatı istemi yönünden kabulü ile, yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından HMK'nun 353/1-b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında aşağıdaki hüküm kurulmuştur.