İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1622 K.2025/67

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile karşı taraf / borçlu ... arasında 28/09/2019 tarihinde alan tahsis sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme konusu alan tahsis bedellerinin karşı tarafa fatura edildiği ve faturanın tebliğ edildiğini, karşı tarafın faturaya süresinde itiraz etmediğini, bu kapsamda faturaya konu alacakların TTK 21/8 md gereğince borçlu tarafça kabul edildiğini, faturaların ödenmemesi sebebiyle maddi zarara ve hak kaybına uğrayan müvekkili şirketin alacağını tahsil edebilme imkânı kalmadığı gibi borçlu-karşı tarafın belirtilen bu borcunu ödemekten kaçınması,

kaçma ya da mallarını kaçırma veya gizleme riskinin son derece yüksek olması ve müvekkili şirket alacağının sair hiçbir teminatı bulunmaması nedeniyle karşı taraf/borçlu şirketin menkul, gayrimenkul ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; yaklaşık ispat kuralı gerçekleşmediği gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden istemde İİK 257 ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediğinden ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.Talep eden vekili istinaf nedenleri olarak; kanun ve yerleşik içtihatlar doğrultusunda ihtiyati haciz taleplerinde aranan yaklaşık ispat koşulu mevcut dosya kapsamı itibariyle yerine getirildiğini, talep dilekçelerinde taraflar arasında akdedilen sözleşme olduğu ve sözleşme konusu borcun karşı tarafça ödenmemiş olması sebebiyle alacaklı müvekkili şirket tarafından borçlu tarafa fatura keşide edildiğini ve faturanın karşı tarafa tebliğ edildiği,

faturaya borçlu tarafça itiraz edilmediğinin belirtildiğini ve dilekçenin ekinde fatura ve tebliğ kayıtları gibi somut delillerin ibraz edildiğini, bu halde taraflarınca müvekkili şirketin alacağı “yaklaşık ispat” koşulları çerçevesinde ispat edilmiş olmasına rağmen yerel mahkemece somut gerekçeden yoksun bir şekilde yaklaşık ispat koşulunun yerine getirilmediği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, kanunda ve yerleşik içtihatlarda ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için “alacağın yargılamayı gerektirmemesi” şeklinde bir koşul öngörülmediğini,

mahkemenin talebin reddi kararının bu yönden de usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;Talep, ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece şartları oluşmadığından bahisle ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik tesis edilen karar ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği yönünden istinaf edilmiştir.İstinaf incelemesine konu uyuşmazlık İİK'nun 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz şartlarının mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.İhtiyati haciz, İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

257. madde uyarınca, ihtiyati haczin vadesi gelmiş bir para borcu için istenebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati haciz istenebilmesi için borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlanması, yahut kaçmış olması veya bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması gereklidir.İcra ve İflas Kanununun 258/1-2. cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." denilmektedir.

Kanun senetlerden değil, delillerden bahsetmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için bir kimsenin aleyhine delil olmak üzere vücuda getirdiği bir belgenin varlığı şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek delillerin sunulmasıdır.

Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa ihtiyati haciz talebini kabul edecektir. Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır. Bununla birlikte hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir.

Ayrıca diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir.Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi İhtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için "alacağın yargılamayı gerektirmesi" şeklinde bir koşul kanunda öngörülmemiştir.Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağın ödenmediğini iddia etmiş olup karşı taraf ise, talep edene herhangi bir borcunun bulunmadığını, faturaların haksız ve dayanaksız şekilde düzenlendiğini savunmuştur.Somut olayda, ihtiyati haciz isteyen vekili alacağın dayanağı olarak faturaları ibraz etmiştir.Sunulan faturalar hizmetin verildiğinin ve alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edildiğini göstermez.

Ayrıca sunulan sorgulama kayıtlarından, faturanın karşı tarafça itiraz edilmeden kabul edildiği de anlaşılamamaktadır.Talep eden tarafça dosyaya ibraz edilen ve yukarıda belirtilen deliller ile diğer ekli belgeler alacağın varlığı hakkında kanaat edinmeye yeterli belgeler olarak kabulü mümkün görülmemiştir. Bu nedenlerle mevcut delil durumunda yaklaşık ispat sağlanmadığından talep eden tarafın ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin mahkeme kararında bir isabetsizlik yoktur.

Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla talep eden vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/1101 D.İş, 2024/1108 Karar sayılı ve 20/09/2024 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan talep eden ... Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından ...