İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/519 K.2024/618

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığını İzafeten ... tarafından Sakarya Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü tarafından 3339 sırasına kayıtlı 33.443,20 TL alacağın sıra cetveline kaydı için davalı iflas idaresine başvurulmuş ise de iflas idaresinin bu alacağın tamamının herhangi bir alacak olmaması nedeniyle talebin reddine karar verilmiş olması nedeniyle, reddedilen alacaklarının (reddedilen diğer alacaklarla birlikte) sıra cetveline kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içinde açılmamış ise dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafından dava konusu edilen alacak kayıt taleplerinden büyük bir kısmının ilk sıra cetveline kaydı yapılan alacak kayıtları ile mükerrer olması sebebiyle haklı ve hukuka uygun olarak reddedildiğini, bir kısım alacak kayıt taleplerinin ise alacağın mevcut olmaması nedeniyle haklı ve hukuka uygun olarak reddedildiğini, kamu alacaklarının iflas idaresi tarafından reddine karar verilemeyeceği yönünde bir kanun maddesi bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; tüm dosya kapsamı, alınmış olan bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olması ve teminat mektuplarından kaynaklanan alacak hakkının teminat mektubunun lehtarı olan ... Perakende Satış AŞ'ye ait olması nedeniyle davacının iş bu davaya açmakta aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçelerine istinaden aktif husumet yokluğundan davanın reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde. Sakarya Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu tarafından iflas masasının 3239. sırasına kaydı yapılan 33.443,20- TL alacak kayıt talebinin tamamının reddedildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, talep edilen alacaklar hakkındaki tüm belgelerin İl KHK Bürolarınca.

Milli Emlak Müdürlükleri veya Muhasebe Müdürlüklerince hazırlanan şirket, dernek ve şahıs alacaklarının kayıtlarına ve yine banka kayıtlarına dayalı belgeler olduğunu, iflas idaresinin, kamu alacakları için ancak borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle red kararı verebileceğini, bunun haricindeki gerekçelerle red kararı veremeyeceğini, iflas masasının, kamu alacaklarının reddi yerine ilgili mahkemelerde dava açması gerektiğini, bilirkişi raporu eksik incelemeye dayalı olduğundan denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını,

bu nedenle Mahkemece tesis edilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 235. maddesinde düzenlenen sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır.

Davacı tarafından açılan ve Mahkemenin 2020/665 Esas sırasında kayıtlı dava kapsamında, Mahkemenin 23/12/2021 tarihli duruşmasında ara karar ile, her bir alacak başvurusunun ayrı ayrı incelenmesi gerektiği, her bir başvuruya konu alacağın kamu alacağı olup olmadığı, alacağın kamu alacağı olmaması halinde her bir alacağın sebebine dayanak belgelerin ayrı ayrı araştırılıp değerlendirilmesi gerektiği gerekçelerine istinaden davacının her bir başvurusunun tefrikine karar verilmesi üzerine işbu davaya konu talebin, esas dosyadan tefrik edilmesi neticesinde Mahkemenin belirtilen esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. Md).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. İflas Müdürlüğünün cevabi yazısına göre, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/11/2017 tarihli 2017/41 Esas ve 2017/942 Karar sayılı kararı ile, ... Bankası AŞ'nin iflasına karar verildiği, iflas tasfiyesi işlemlerinin İstanbul ...

İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasında TMSF tarafından yürütüldüğü, davacı ...'nün, iflas masasına ... kayıt numarası ile 33.443,20 TL tutarında alacak kayıt başvurusunda bulunduğu, alacaklının Sakarya Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü olduğu, iflas müdürlüğünce, sunulu evrak ve müflis banka kayıtlarının değerlendirilmesi neticesinde talep edenin, müflis bankadan herhangi bir alacağının olmadığından bahisle talebin reddine karar verildiği, davacının alacak kaydı sırasında avans yatırmadığı,

sıra cetvelinin 08/11/2020 tarihinde Ekonomi Gazetesinde, 13/11/2020 tarihinde ise Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlandığı dikkate alındığında davanın, 23/11/2020 tarihinde yasal 15 günlük süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece, uyuşmazlık ile ilgili bilirkişiden rapor alındığı görülmüştür. Bilirkişi tarafından sunulan 02/03/2022 tarihli raporda; davacının, dava konusu ettiği KHK kapsamında kapatılarak varlıkları hazineye intikal eden ..

AŞ'ye ait 10.000,00 TL,... AŞ'ye ait 16.783,20 TL, ... AŞ'ye ait 6.600,00 TL olmak üzere toplam bedeli 33.443,00 TL olan ve müflis ... Bankası tarafından düzenlenen teminat mektuplarının güvence bedeli olarak ... AŞ'ye verilmiş olması nedeniyle bu mektuplardan kaynaklanan alacak hakkının üçüncü kişi ... AŞ'de olması nedeniyle davacının sıra cetveline kaydı gereken bir alacağı olmadığı bildirilmiştir.

Somut olayda, 20/07/2016 tarih ve 2016/99064 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ilan edilen olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirler doğrultusunda kapatılan ... A.Ş., .. A.Ş., ... AŞ tarafından depozito bedellerine karşılık ... AŞ'ye verilen toplam 33.443,00-TL tutarlı teminat mektupları bedelinin müflis bankanın iflas masasına kaydı talep edilmiştir.

Davacı 27/03/2018 tarihli iflas Müdürlüğü'ne başvurusu dilekçesinde, " 667 ve 670 Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılarak tüm mal, hak ve alacakları Hazineye geçen ... vergi numaralı ... San. Ve Tic. Anonim Şirketinin elektrik güvence bedeline karşılık 10.000,00 TL (Onbin TL) tutarında ... Bankası A.Ş. tarafından ... Anonim Şirketine verilen ve aslı ekte gönderilen Kesin Teminat Mektubu ile ...

İşletmeleri Anonim Şirketinin Elektrik güvence bedeline karşılık 16.783,20 TL bedelli, ... Turizm ve Ticaret Anonim Şirketinin Elektrik güvence bedeline karşılık 6.660,00 TL bedelli elektrik abone güvence bedellerinin teminatı olarak ...Bankası A.S. tarafından verilen ve ...

Anonim Şirketince bankanın genel müdürlüğüne iade edildiği anlaşılan kesin teminat mektubu bedellerinin ve varsa İlimizde OHAL kapsamında kapatılıp tüm mal, hak ve alacakları Haz'neye devredilen ekli listede bilgileri yazılı kurumlara ait Kesin Teminat Mektubu karşılıklarına ait Hazine alacaklarının, 1. sıradan Hazine alacağı olarak kaydının yapılarak, aşağıda yazılı IBAN numarasına şirket isimleri belirtilerek, ayrı ayrı ödenmesi "talep edilmiştir.

Davacının iflas masasına başvuru dilekçesinde de belirttiği üzere, başvuruya konu teminat mektuplarından ...A.Ş. tarafından güvence bedeline karşılık müflis bankaya verilen teminat mektubu aslının başvuru esnasında İflas Müdürlüğüne sunulduğu, ... A.Ş ve Sakarya ...A.Ş. tarafından elektrik güvence bedeline karşılık verilen teminat mektuplarının da ... Anonim Şirketince bankanın genel müdürlüğüne iade edildiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda davacı başvuruya konu teminat mektupları bedelini talep etmiştir. Teminat mektubu bedellerine yönelik 667 ve 670 Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılarak tüm mal, hak ve alacakları Hazineye geçen adı geçen şirketlerin müflis bankada, nakdi veya gayrinakdi teminat bedeli alacağının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekecektir.

Bu nedenle davacının iade edilen teminat mektubunun karşılığını talep etmede aktif husumetinin bulunduğu kabul edilerek yargılamaya devam edilerek karar verilmesi gerekirken teminat mektuplarından kaynaklanan alacak hakkının teminat mektubunun lehtarı olan ... AŞ'ye ait olması nedeniyle davacının iş bu davaya açmakta aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçelerine istinaden aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Somut davada, Mahkemece alınan bilirkişi raporunda 667 ve 670 Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılarak tüm mal, hak ve alacakları Hazineye geçen .. Tic. A.Ş., ... Eğitim İşletmeleri A.Ş. ve ...A.Ş'nin müflis bankada başvuruya konu teminat mektubu bedellerine ilişkin nakdi veya gayrinakdi karşılığının bulunup bulunmadığı yönünde bir araştırma ve tespit yapılmamıştır. O halde yasa kapsamında kapatılarak tüm mal, hak ve alacakları Hazineye geçen ... Tic. A.Ş., ...

Eğitim İşletmeleri A.Ş. ve ... Hiz...A.Ş. ile müflis bankanın defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak teminat mektubu lehtarı olan adı geçen şirketlerin müflis bankada bu teminat mektupları nedeniyle nakdi ve gayri nakdi karşılığının bulunup bulunmadığının denetime elverişli bilirkişi raporu ile tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 bendi de göz önünde bulundurarak davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa dair hususlar incelenmeksizin kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M