İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/577 K.2024/780

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin ... üyesi olduğunu, 22 yıl aidat ödemesine rağmen dairesini alamadığını, davalı şirketin kooperatifin yüklenicisi olup, kooperatif ile birlikte üyeleri bezdirmek için genel kurulda kararlar çıkardığını, kooperatif genel kurulunda inşaatın bitişi için üyelerden 650.000,00 TL alınması ve ödenmeyen aidatlara aylık % 8 gecikme faizi uygulanması gibi kararlar alınarak üyelerin haklarından edilmek istendiğini, davalının bu yolla 50'ye yakın üyenin hakkını devraldığını,

müvekkilinin de 31/12/2021 tarihli geçici devir protokolü ile kooperatifteki haklarını 490.000,00 TL karşılığında davalıya devir ettiğini, TBK'nın 28. maddesi uyarınca edimler arasında aşırı oransızlığın, bir tarafın darda kalma, tecrübesizlik ve düşüncesizlik halinden yararlanmak suretiyle gerçekleşmesi halinde zarar görenin sözleşme bağlı olmadığını karşı tarafa bildirebileceğini, müvekkiline verilecek dairenin dava tarihi itibariyle değeri 2.500.000,00 TL olup, müvekkiline ödenecek tutarın ise 490.000,00 TL olduğunu,

müvekkilinin okuma yazma bilmediğini ve edimler arası aşırı oransızlık olduğunu ileri sürerek 30/12/2021 tarihli geçici devir sözleşmesinin iptalini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; devir protokolü kooperatif hissesine ait olduğundan davada görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın geçici devir protokolünün yapıldığı tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, müvekkilinin satın aldığı hisseye denk gelen tüm mali yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve ek inşaat maliyeti olan 650.000,00 TL'yi kooperatife ödediğini, protokol gereği hisseye ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sonra sözleşmenin iptalini talep etmenin TMK'nın 2. maddesine aykırı olduğunu, devir protokolünün yapıldığı sırada inşaatın % 20 -25 seviyesinde olup,

o dönem için hisse bedelinin de üzerinde devir bedeli belirlendiğini, davacının zor durum, düşüncesizlik veya deneyimsizlik nedeniyle sözleşmeyi imzaladığını ispatlaması gerektiğini savunarak öncelikle davanın usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İstanbul Anadolu 18. Asliye Hukuk Mahkemesince; davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir. Görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesince; kooperatife husumet yöneltilmediği, taraflar arasında akdi ilişki olduğu, bu sözleşmenin kooperatifler hukuku ile ilgisinin olmadığı, davacının aşırı yararlanma iddiasıyla sözleşmenin iptalini talep ettiği, bu nedenle davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir,

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; kooperatif hisse devri sözleşmesinin iptaline ilişkin davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME Dava, kooperatif üyeliğinin devri için yapılan protokolün aşırı yararlanma nedeniyle iptali istemine ilişkindir.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesince davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir.Davacı, kooperatif hisse devri sözleşmesinin aşırı yararlanma nedeniyle TBK'nın 28. maddesi uyarınca iptalini talep etmektedir.

Uyuşmazlığın çözümünde TBK'nda yer alan aşırı yararlanmaya dair hükümler uygulanacaktır. Davada üyeliğin tespiti veya devri ile ilgili bir talep bulunmadığından, uyuşmazlıkta Kooperatifler Hukukunu ilgilendiren bir durum bulunmamaktadır. Nitekim aynı nedene dayalı olarak açılan davaya ilişkin Yargıtay 23. HD'nin 2012/2206 Esas, 2012/3518 Karar sayılı emsal kararında da uyuşmazlığın çözümünün Kooperatifler Hukukunu ilgilendirmediğine değinilmiştir.

Bu nedenle davada genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, mahkemece görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/332 Esas, 2024/133 Karar ve 07/03/2024 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davalı tarafından peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde BIRAKILMASINA,