İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/882 K.2024/1032

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; dava dışı ... Faktoring'in müflis şirket ile aralarında düzenlenen ... Factoring Sözleşmesinden doğan alacaklarının tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında başlattığı takibin kesinleştiğini, ... Faktoringin sözleşmeden doğan alacakları müvekkili şirkete devir ve temlik ettiğini, müflis şirketin iflası üzerine iflas masasına alacak kaydı talebinde bulunmalarına rağmen taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek reddedilen 867.457,23 TL'lik alacaklarının şimdilik 852.331,52 TL'lik bölümünün iflas masasına kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; temlik edenin iflas tarihi itibariyle müflis şirketten 102.105,41 TL asıl alacak, 66.236,73 TL işlemiş faiz, 12.162,00 TL avukatlık ücreti ve 16,30 TL icra masrafı olmak üzere toplam 180.520,44 TL alacaklı bulunduğu, her ne kadar davacı taraf faktoring ücret oranının beş katı olan %150 faiz oranı üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini iddia etmiş ise de, bilirkişi raporunda da söz edildiği üzere bu oranda faiz uygulanmasını gerektirir nitelikte bir belgenin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle toplam 180.520,44 TL alacağın iflas masasına kaydına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; alacağın hesabında taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini, TTK'nın 8. maddesi uyarınca ticari işlerde faiz miktarının serbestçe tayin edilebileceğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 22. maddesi hükmüne göre faiz oranının belirlenmesi gerekirken faiz alacaklarının eksik hesaplandığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın tamamen kabulünü talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, faktoring sözleşmesine dayalı alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne ilişkindir. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223. maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür.

Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. M).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Dosya kapsamından, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

İflas sayılı dosyası ile ilgili vermiş olduğu cevabı yazıda; davacının 876.457,23 TL alacağın masaya kaydı başvurusunda bulunduğu, iflas idaresince düzenlenen sıra cetvelinde alacağın tamamen reddedildiği, davacı tarafça masraf yatırılmadığı, sıra cetvelinin 01/09/2104 tarihinde ...

Gazetesi'nde ve 04/09/2014 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği bildirilmiş, reddedilen alacağın masaya kayıt ve kabulü için ilandan itibaren başlayan yasal 15 günlük süre içerisinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür. İlk derece mahkemesi 07/11/2018 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne 101.699,32 TL alacağın iflas masasına kaydına karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmesi üzerine Dairemizin 2019/1546 Esas, 2022/1130 Karar sayılı kararı ile.

"Taraflar tacir olduğundan, faiz miktarını serbestçe belirleyebilirler. Taraflar arasındaki sözleşmenin 22. maddesinde de gecikme faizi oranı belirlenmiştir. Ancak davacının takibinde alacağa % 150 oranında faiz istendiği görülmekte ise de, dayanağı anlaşılamamaktadır.

HMK'nın 31. maddesi uyarınca hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi ve ya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir.

Buna göre mahkemece, hakimin davayı aydınlatma ödevi gereği, takipte istenen faiz oranı HMK'nın 31. maddesi uyarınca davacı tarafa açıklattırıldıktan sonra, tacir olan tarafların faiz miktarını serbestçe kararlaştırabileceği gözetilerek, bankacı bilirkişiden taraflar arasındaki sözleşmenin 22. maddesinde kararlaştırılan temerrüt faiz oranı hesaplattırılarak alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekir." denilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.

Kararın kaldırılmasından sonra mahkemece sözleşmenin 22. maddesinde faktoring ücret oranının beş misli oranında gecikme faizi uygulanacağı belirtilmekle birlikte buna dayanak belge sunulmadığı gerekçesiyle toplam 180.520,44 TL alacağın iflas masasına kaydına karar verilmiştir. Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinafa konu edilen uyuşmazlık; alacağa uygulanan faiz oranının hangi miktar olması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Kararın kaldırılmasından sonra ilk derece mahkemesinde alınan bankacı bilirkişi raporunda; önceki rapor ve ek raporda belirtildiği üzere faktoring ücret oranını, yani dayanak faiz oranını belirten bir belge sunulmadığı, sözleşmenin 22. maddesinde faiz oranının yer almadığı, yapılan ödemelerin önce faize artan kısmın ana paraya mahsup edilmesi gerektiği, ticari avans faizi üzerinden faiz işletilmesi halinde davacının iflas tarihi itibariyle 102.105,41 TL asıl alacak, 66.236,73 TL işlemiş faiz, 12.162,00 TL avukatlık ücreti ve 16,30 TL icra masrafı olmak üzere toplam 176.513,46 TL alacağı olduğu,

davacı tarafın uygulanmasını iddia ettiği %150 faiz oranının uygulanması halinde davacının toplam 855.326,55 TL alacağı bulunduğu belirtilmiştir. T.T.K. 8. maddesi. “Ticari işlerde faiz miktarı serbestçe tâyin olunabilir.” hükmünü, taraflar arasında imza altına alınan sözleşmenin 22. maddesi ise. “Müşteri vade tarihinde kısmen veya tamamen ödenmeyen alacakları geri temellük etmek ve söz konusu alacaklar için yapılan peşin ödemeleri iade ile yükümlüdür.

Müşteri peşin ödemeyi iade etmez ise peşin ödemenin yapıldığı tarihten itibaren söz konusu tutara uygulanan faktöring ücret oranının beş misli oranında gecikme faizi olarak uygulamaya başlanacağını peşinen kabul eder” hükmünü düzenlemektedir. Temlik eden ve davalı müflis şirket tacir olduğundan, faiz miktarını serbestçe belirleyebilirler.

Ancak sözleşmenin 22. maddesinde faktöring ücret oranının beş misli oranında gecikme faizi uygulanacağı kabul edilmişse de, faktoring ücret oranını gösteren herhangi bir belge sunulmamıştır. Bu nedenle davacının faktoring ücret oranının beş katı, % 150 oranında gecikme faizi uygulanması gerektiği yönündeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince davacının vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/846 Esas, 2024/7 Karar Sayılı ve 10/01/2024 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harç davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,