İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1460 K.2025/1484

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı şirket arasında Endüstriyel Yangın Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, yoğun yağışlar sonucu sigortalıya ait mağazada hasarlar meydana geldiğini, oluşan hasar kapsamında sigortalıya 2.234.336,52 TL ödeme yapıldığını, zararı ödeyen müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, hasardan davalının sorumlu olduğunu belirterek sigortalıya ödenen 2.234.336,52 TL sigorta tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; emsal Uyuşmazlık Mahkemesi kararları kapsamında uyuşmazlığın esası hakkında karar verme görevinin idari yargı mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; hasarın davalı İSKİ'nin haksız fiili neticesinde meydana geldiğini, bu sebeple davalının tacir sayılması gerektiğini, davalının faaliyetini özel hukuk kuralları altında yaptığını, davanın adli yargıda görülmesi gerektiğini, buna ilişkin Yargıtay içtihatlarının bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, sigorta poliçesi kapsamında ödenen sigorta tazminatının tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, uyuşmazlığın idari yargıda çözümlenmesi gerektiği gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan reddine karar vermiştir.Yargı yolu kavramı, bir hukuk sisteminde, herhangi bir davanın o hukuk sistemine dahil yargı kollarından hangisinde bakılacağını ifade eder.

Uyuşmazlığın hangi yargı kolunda bakılacağı hususu, davanın genel koşullarından olup mahkemece resen dikkate alınması gereklidir.

6102 sayılı TTK'nın 16/1 maddesinde, kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacağı hükme bağlanmıştır.Yargıtay Hukuk Genel Kurul'nun 2012/168 esas, 2012/397 karar ve 15.06.2012 tarihli ilamında, davalı İSKİ Genel Müdürlüğü'nün, kuruluşu, işleyiş ve yapısı ile görevlerinin 23.11.1981 tarih ve 17523 sayılı Resmî Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2560 sayılı...

İdaresi Genel Müdürlüğü'nün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunla düzenlenen, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı bulunan bir kamu kuruluşu olduğu, 2560 sayılı kanunda yer alan düzenlemeler ile İSKİ'nin, genel kurul, yönetim kurulu ve genel müdürlükçe yönetileceği, denetçileri vasıtası ile denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve raporlarının bilançolarda belirlenip, genel kurulun tasvibine sunulacağı ve bütçesinin kamu iktisadi teşekküllerinde uygulanan formüle göre tanzim olunacağının belirtildiği,

6762 sayılı (mülga TTK Yen'i 6102 sayılı TTK 16. Maddesi) TTK 18/1. maddesinde " Ticaret şirketleriyle, gayesine varmak için ticari bir işletme işleten dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince hususi hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi amme hükmü şahısları tarafından kurulan teşekkül ve müesseseler dahi tacir sayılır" hükmünün yer aldığı ve yaptığı işler itibarı ile ticarethane sayıldığı ve çok açık biçimde tacir sıfatını taşıdığı kabul edilmiştir.

Benzer bir çok içtihatta benzer gerekçelerle İSKİ'nin tacir olduğu açıklanmıştır.Halefiyet 6102 sayılı TTK nun 1472. maddesinde düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya geçeceği belirtilmiştir.

Sigortacının, zarardan sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden kaynaklı bir dava olmayıp, sigortalı kimsenin sorumluya karşı açacağı dava gibi olup, sigortalının hangi mahkemede dava açma hakkı varsa, sigortacının da halefiyet hakkına dayanarak rücu davasını aynı mahkemede açacağı aşikardır.2560 sayılı kanuna tabi olan İSKİ'nin gördüğü hizmetin kamu hizmeti olmasına rağmen, faaliyetini özel hukuk kuralları altında yapması sebebi ile TTK'nın 16/1 maddesi anlamında tacir sayılacağı,

tacir olan davalı ile davacı arasındaki haksız fiilden kaynaklanan davaya bakma görevi adli yargının görevine girdiği Yargıtay içtihatları ile benimsenmiştir.

Tacir olan İSKİ'nin haksız fiili sonucu kaynaklanan tazminat davasının adli yargıda bakılması gerektiği nazara alındığında ilk derece mahkemesince davanın idari yargının görevi olduğu gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan reddine dair verilen kararın dosya içeriğine uygun olmadığından davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/627 Esas, 2025/558 Karar ve 03/09/2025 tarihli kararının KALDIRILMASINA,