İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi E.2021/465 K.2021/771

Taraflar arasındaki uyarlama davasında; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine yönelik verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğundan, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmalı yapılmasına gerek görülmediğinden, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Üye Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, yapılan müzakerede de ön inceleme ve usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine, işin esasına geçilmek suretiyle dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 2019-2020 yılları Şubat ayında CNR, Expo Fuar Merkezinde 1,2,3,4,5,6,7,8 numaralı salonlarda(Halll) Boat Show Fuarının gerçekleştirilmesi ve organizasyonu amacı ile 29/05/2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, bu sözleşme hükümleri gereği 2019 ve 2020 yıllarında 14. ve 15. Avrasya Boat Show Fuar Organizasyonları gerçekleştirildiğini, Covid 19 nedeniyle 11.03.2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü kararı ile pandemi ilan edildiğini, iş ve sosyal hayata dair bir çok kısıtlama ve yasaklar getirildiğini, 11 Mayıs 2020 tarihi itibariyle normalleşme sürecine geçildiğini,

normalleşme sürecine girilmesiyle taraflar arasında 29/05/2018 tarihli ana sözleşmeye ek nitelik taşıyan 20/08/2020 günlü sözleşmenin imzalandığını,taraflar arasında 2019,2020 ve 2021 yılları Şubat ayında Çobançeşme Kavşağı, Dünya Ticaret Merkezi, Atatürk Havalimanı Karşısı, Yeşilköy,

CNR Expo Fuar Merkezinde 1,2,3,4,5,6,7,8 numaralı salonlarda (Hall) Boat Show Fuarının gerçekleştirilmesi ve organizasyon amacı ile akdedilen 29/05/2018 günlü ana sözleşme ve 20/08/2020 günlü ve ek sözleşmenin COVİD-19 pandemisinden kaynaklı ifa yetersizliği/fevkalede ifa imkansızlığı dikkate alınarak TBK.nın 136 ve 138 maddeleri kapsamında hakim müdahalesi yolu ile sıfıra uyarlanmasını, sözleşme ifa tarihinin yakın ve işin ivedi olması nedeniyle tüm tebligatların e-tebligat yoluyla bu mümkün değil ise APS ile yapılmasını,

sözleşmenin değişen yeni koşullara uygunluğunun sağlanması yönüyle öncelikle sözleşmeden dönme yolunda uyarlama yönünde Müdahalede bulunulmasını, sözleşmeden dönme yolunda haklı nedenler bulunmadığının değerlendirilmesi halinde 16. Avrasya Boat Show Fuar etkinliğinin 19/12/2022 açılış 28/02/2022 kapanış olarak uyarlanması noktasında sözleşmeye müdahale edilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince; göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, Karar kesinleştiğinde ve kesinleşme tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş , bu karara karşı süresinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, TTK'nun 16.maddesine göre, ticaret şirketleri ile, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlarında tacir sayıldığını, bu hüküm gereğince derneklerin iktisadi işletmeleri var ise tacir sayılacaklarını ve tacir sıfatı ve ticari faaliyetlerden doğan sorumluluklarının iktisadi işletme işleten derneğe ait olacağını,

müvekkili derneğin de kendi ad ve hesabına işletmesi bulunduğunu ve iş bu iktisadi işletmenin Ticaret Siciline kaydedildiğini, bu nedenle TTK'nun 16.maddesi kapsamında davacı derneğin tacir sıfatının bulunduğunu, müvekkili dernek ile davalı şirket arasında imzalanan uyarlama davasına konu olan 29/05/2018 tarihli sözleşmenin eki niteliğindeki 20/08/2020 tarihli sözleşmenin müvekkili derneğin iktisadi işletmesi ile davalı şirket arasında imzalandığını, mahkemece verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı istinafa cevap vermemiştir. Dava, yanlar arasında düzenlenen hizmet sözleşmesinin TBK'nun 136 ve 138.maddeleri uyarınca uyarlama istemine ilişkindir. Mahkemece, davacı ... Derneğinin tacir olmadığı, bu nedenle açılan davanın da ticari dava olmadığı, davaya bakmakla görevli mahkemelerin asliye hukuk mahkemeleri olduğu gerekçesiyle, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

TTK'nın 16/1.maddesinde; " Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar." Davacı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin dernek olduğunu, ancak kendi ad ve hesabına bir iktisadi işletmesi bulunduğunu, bu işletmenin de ticaret siciline kayıtlı olduğunu, bu nedenle TTK'nun 16/1.maddesi kapsamında derneklerin iktisadi işletmeleri varsa tacir sayılacaklarını,

açılan davanın da ticari dava olduğunu, davaya bakmala görevli mahkemelerin ticaret mahkemeleri olduğunu, bu nedenle mahkemece verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, istinaf talebinin kabulüne ve kararın ortadan kaldırılarak dosyanın İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından istinaf dilekçesine eklenen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 08/06/2020 günlü, 10092 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde, davacı derneğin ticaret unvanı ... İktisadi İşletmesi (eski ticaret unvanı Deniz Endüstrisini ve Denizciliği Geliştirme Derneği İktisadi İşletmesi)" şekilinde ilan edilmiş olup, buna ilişkin İstanbul Ticaret Odası kayıtları dosyada mevcuttur.

İddia, savunma, istinaf nedenleri hep birlikte değerlendirildiğinde, TTK'nun 16/1.maddesi kapsamında davacı derneğin iktisadi işletmesinin mevcut olduğu, ticari defter tuttuğu, buna göre açılan davanın ticari dava olduğu anlaşıldığından, davanın asliye ticaret mahkemelerinde görülmesi gerekmektedir.

(Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/5165 Esas-2018/4338 Karar sayılı ilamı) Bu itibarla; davacının istinaf talebinin kabulüne, HMK m.353/1-a-3 uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, işin esasına girilerek inceleme yapılıp sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine oybirliğiyle varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere. 1.Davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK m. 353/1-a-3 uyarınca İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 07/01/2021 tarih, 2021/8 Esas, 2021/5 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2.Yukarıda belirtilen kapsamda işin esasına girilerek inceleme yapılıp sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın kararı veren İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,