İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi E.2019/2964 K.2020/1507

İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 15/04/2019 tarihli ve 2016/104 Esas, 2019/191 Karar sayılı dosyasında verilen karar istinaf incelemesi için dairemize tevzi edilmekle Dairemiz yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapıldı. Dosya incelendi. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ımo no'lu ...'a izafeten kendi adına asaleten işleteni/ işvereni ... A.Ş aleyhine İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile müvekkillinin alacaklarını tahsili amacıyla menkul rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın haksız olarak borca itiraz ettiğini, her ne kadar borçlu .. AŞ vekilince yapılan itirazda ... gemisi donatanı ...'u temsil etme yetkisi olmadığını, geminin işleteni-işvereni olmadıklarını iddia etmekte ise de kayıtlardan anılan şirketin geminin hem ...

Manageri hem de gemi yöneticisi olarak göründüğünü, müvekkilinin gemide makine lostromosu olarak aylık 1.600 USD maaş karşılığı çalıştığını, müvekkiline ödenmeyen alacaklarının gemi adamı alacağı niteliğinde olduğunu, hizmet sözleşmesinin altı ay olarak belirlendiğini, 30/12/2013 -05/02/2014 tarihleri arasında müvekkilinin fiili çalışması olduğunu, hizmet akdinin davalı tarafından tek taraflı feshedildiğini, müvekkilinin doğmuş ve tarafına ödenmemiş alacak kalemlerinin ödenmeyen maaş alacakları, prim ve izin alacakları ile tek taraflı ve haksız fesih nedeniyle doğan bakiye süre alacağı olduğunu,

belirli süreli hizmet akdinin işveren sıfatı ile ... ile imzalandığını, ayrılış ordinosunu da imza altına aldığını, Shıp Management sözleşmesinin temsile yönelik bir acentalık sözleşmesi olduğunu, bu nedenle donatana karşı izafeten husumet yöneltilebileceğini, müvekkilinin çalıştığı dönemde hizmet akdinden kaynaklanan tüm edimlerini yerine getirdiğini, müvekkilinin alacağı gemi adamı alacağı olduğu için gemi ve teferruatı üzerinde kanuni rehin hakkı bulunduğunu, TBK'nun 393.

Maddesinde hizmet sözleşmesinin düzenlendiğini, aynı Kanunun 438. Maddesinde ise haksız fesih halinin düzenlendiğini, bu maddeler kapsamında müvekkilinin sözleşme süresine uyulmuş olsa idi kazanabileceği alacağa hak kazandığını belirterek ilgili takip dosyasına itirazın iptaline, takibin devamına, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürcü süre içerisinde açılmadığını, tebligatın usulsüz yapıldığını, davanın müvekkiline değil takip tarihinde gemi maliki olan tüzel kişiye karşı yöneltilmesi gerektiğini, davacının kendi ağır kusuru ve gemi mürettabatına zarar verici eylemleri nedeni ile haklı sebeple sözleşmenin feshedildiğini, dava konusu geminin Malta bayraklı ve ... limanına bağlı bir gemi olduğunu, müvekkilinin ... şirketini temsil yetkisinin bulunmadığını, Türk Gemi Siciline kayıtlı olmayan bir gemi hakkında TTK gemi rehni hükümlerinin uygulanamayacağını,

davacı tarafa çalıştığı dönemden doğan hak ve alacaklarının ödendiğini, fazlaya dair olan tüm taleplerinin haksız ve kötüniyetli olduğunu, davacının üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmekte ağır kusurlu davrandığını, kaptanın emir ve talimatlarının dışına çıktığını, davacının kendisine verilen talimatların aksine davranışlar sergilediğini, davacının keyfi hareket etmesi sonucu 300 Litre Fuel Oil'in taşarak ... gemisinin baca içerisine tazyikli olarak aktığını, tazyik nedeniyle bu maddenin makina dairesine kadar indiğini, gerek gemi gerekse gemi mürettebatının tümünü tehlikeye attığını,

müvekkilinin yaşanan vurdumduymazlıklar sonucunda iş akdini tek taraflı, tazminatsız ve bildirimsiz fesih hakkına dayanarak feshettiğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine, davacı aleyhine %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesinin 15/04/2019 tarih, 2016/104 Esas, 2019/191 Karar sayılı ''Davanın KISMEN KABULÜ ile, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile, takibin 6.320,99 USD asıl alacak bakımından devamına, fazlaya ilişkin talebin Reddine'' ilişkin kararı davalı tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, mahkemece dosyadaki delillerinin dikkate alınmadığını, buna dair herhangi bir gerekçe göstermediğini, davalı tarafın dosyaya cevap dilekçesi ve delilleriyle birlikte 08/01/2014 tarihli kaptan raporunu ibraz ettiğini, bu raporun gerek bilirkişi gerekse mahkemece yok sayıldığını, davacının iş akdi kendi haksız fiil sebebiyle test edildiğini o tarihte gemi yurt dışında ve açık denizde seferde olduğundan ve davalının davacıyı Türkiyeye getirme yükümü altında bulunduğundan fesih işlemi daha sonra yapıldığı,

ancak olaydan sonra davacının gemide çalıştırılmadığını, mahkemece davacının açık kötü niyetine rağmen herhangi bir takdiri indirim uygulamadığını, davacının başka gemide çalıştığı hususunu gizlediğini, mahkemeyi yanılttığını, usul ve yasaya aykırı olan mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep ederek kararı istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, gemi adamı olan davacı ile davalı firma arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklı ücret alacağı ve tazminatın tahsili için davacının başlattığı icra takibine davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece taraf delilleri toplanılmış, bilirkişi incelemesi yapılmış ve davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Karar gerekçesinde davalı tarafından gemide meydana gelen olaya ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, kaptan raporu bulunmadığı, davacının kusurlu olduğunun ispatlanamadığı bu nedenle iş akdinin feshinin haksız olduğu nedenine dayanılarak ücret alacağı ve bakiye sözleşme süresi ücret alacağına davacının hak kazandığı belirtilmiştir.

Davanın istinaf dilekçesinde belirttiği gibi davacının ağır kusurunun ispatı açısından davalı tarafça cevap dilekçesiyle birlikte kaptan raporu baş makinist raporu kaptanın davacıya yaptığı ihtara ilişkin belgenin dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Davalının iddiası davacıya gemiye yakıt ikmali sırasında alarm çaldığında amirine bildirmesi talimatı verildiği, davacının bunu amirine bildirmemesi nedeniyle yakıtın taşıp makine dairesine ilerlediği, gemi çalışanlarının hayatını riske attığı ve gemide kirlenmeye sebebiyet verdiği hususundadır.

Mahkemece dosyada bulunan kaptan raporu baş makinist raporu ve kaptanın davacıya yaptığı ihtar değerlendirerek gerekirse tarafların kusurları hususunda yeniden uzman bilirkişiden rapor alınarak taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin 16/3 maddesindeki hususlar da göz önüne alınarak hizmet akdinin feshinin haklı olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre alacağın oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılarak mahkemesine iadesine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.