İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi E.2022/3033 K.2022/2800

İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 24/05/2022 tarihli ve 2021/525 Esas, 2022/370 Karar sayılı dosyasında verilen karar istinaf incelemesi için dairemize tevzi edilmekle Dairemiz yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapıldı.Dosya incelendi.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Yolu Otoyolu'nun işletmesinin müvekkili tarafından yürütüldüğünü, davalının ... plakalı aracı ile 01.10.2016-20.12.2016 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, kanun gereği ihlalli geçiş yaptığı tarihten itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödemesi gerektiğini ancak ödemenin yapılmadığını, bu nedenle İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibe davalı tarafça itiraz edildiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesinin 24/05/2022 tarih, 2021/525 Esas, 2022/370 Karar sayılı görevsizlik kararı davacı tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, mahkemece verilen kararın yerleşik uygulama ve Yargıtay kararlarına, hukuka aykırı olduğunu, ihlalli geçişe konu aracın cinsinin kamyon olduğunu, bu nedenle tacirler arası hizmet sözleşmesinin söz konusu olduğunu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, kararın kaldırılmasını talep ederek istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının işlettiği otoyolda davalının ihlalli geçiş yaptığından bahisle ücretin tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davalının tacir sayılmaması ve mutlak ticari dava bulunmaması nedenleriyle asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

Dosyadaki 25/01/2022 tarihli İstanbul ticaret sicil müdürlüğünün yazı cevabında, davalı gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı bildirilmekle mahkemenin gerekçesinde belirttiği gibi ihlalli geçiş tarihinde tacir olmadığı anlaşılmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira. Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. Somut olayda davalının tacir olmaması mutlak ticari davanın söz konusu olmaması nedeniyle ticaret mahkemesi görevli değildir.

Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya uygundur. Bu nedenle davacının istinaf talebinin reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.