İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2017/2056 K.2018/268

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati tedbir talep edenler vekili talep dilekçesinde özetle; ...tarafından, ilk açık ihale usulü -kapalı zarf teklif alma, diğeri pazarlık, açık artırma olmak üzere iki oturumlu İstanbul Beykoz Riva arsa satışı karşılığı, gelir paylaşımı iş ihalesi açıldığını, 15.06.2017 tarihinde yapılan ikinci oturumda ihalenin müvekkillerin oluşturduğu ...t A.Ş & ...inşaat iş ortaklığı uhdesinde kaldığını, .. bankası ile ... Bankalarından alınan teminat mektuplarının ...

Konuta sunulduğunu, ihaleden hemen sonra, 03.07.2017 tarih, 30113 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Planlı Alanlar Yönetmeliği ile; uygulama imar planı bulunan alanlara ilişkin önemli ve köklü değişikliğe gidildiğini, yönetmelik sonrası, ihale konusu iş yönünden emsale esas inşaat alanında çok ciddi azalma meydana geldiğini, işin yüklenildiği zamanki şartlarda esaslı değişiklikler meydana geldiğini, değişiklikleri getiren yönetmelik öncesi ihale teklifinde bulunulduğunu, yönetmelik değişikliğinin davacının aleyhine durum oluşturduğunu, bu nedenle yapılacak sözleşmenin yönetmelik kapsamında yeniden revize edilmesi gerektiğini,

bu haliyle işin yüklenilmesinin müvekkillerinin aleyhine olacağını, değişen şartlara göre, sözleşme yapılması teklif edildiği halde, ... Konut'un kabul etmediğini bildirmek suretiyle ihale nedeniyle yatırılan teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin önlenmesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, ihtiyati tedbir şartlarının 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunun 389/1 maddesinde genel olarak düzenlendiği, bu yasa hükmüne göre mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakimin elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak yada tamamen imkansız hale gelecek veya gecikme sebebiyle bir sakınca yahut ciddi bir zarar doğacağından endişe edilme hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği, HMK'nın 390/3 maddesine göre tedbir talep eden tarafın,

öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığının yaklaşık olarak yasal delillerle ispat etmek zorunda olduğu, burada sözü edilen ispatın ölçüsünde "yaklaşık ispat" kuralının esas alındığı belirtilmek suretiyle mahkemece asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati tedbire karar vermesini hukuken imkan bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği,

HMK 389. ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediği gerekçesiyle ihtiyati tedbir isteminin bu aşamada reddine karar verilmiş, hükme karşı tedbir talep edenler vekilleri tarafından süresi içinde istinafa başvurulmuştur.

Tedbir talep edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; mevzuat değişikliği nedeni ile sözleşmeden beklenen menfaatin gerçekleşmesinin mutlak şekilde güçleşip, hatta imkansız hale geldiğini, müvekkillerden oluşmuş iş ortaklığının sözleşme imzalanmasında ekonomik ve hukuki bir menfaat kalmadığını, karşı taraf ...Konut ile yaşanan ihtilaf nedeni ile müvekkiller yönünden oluşması kuvvetle muhtemel hak kaybı ve zararların önlenebilmesi için geçici hukuki koruma olarak teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesi gerektiğini, bu nedenle mahkemenin red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirmek suretiyle kararın kaldırılmasını, teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin önlenmesini talep etmiştir.

İhtiyati tedbir konusu uyuşmazlığın, arsa sahibi ... Konut A.Ş ile ihtiyati tedbir talep eden şirketler arasında İstanbul Beykoz-Riva arsa satışı karşılığı gelir paylaşımına yönelik yapılmak istenen sözleşmenin dayanağı olan ihale şartlarının değiştiği iddiasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

HMK'nın 389. maddesi çekişmeli hakkın dava sonuna kadar olduğu şekli ile kalması amacına dayalıdır. İhtiyati tedbir talep edenin tedbir konusu teminatların paraya çevrilmesini önlemek için açacağı davasında, sözleşmenin kapsamı gereği konusu alacak münazaalı hale gelecektir.

Bu durumda, taraflardan her biri, alacak mahkeme dışında veya açılacak olan bir dava sebebiyle münazaalı (çekişmeli) olmak ve mahkeme devam ederken, borç muccel olmak şartıyla borçluyu tevdi etmeye zorlayabileceği mevcut yasal düzenlemeler gözetildiğinde mahkemece asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte karar verilemesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle verilen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğu uyuşmazlık konusunun bizatihi teminat mektubu olduğu, (ana uyuşmazlığa bağlı olarak) anlaşıldığından tedbir talep edenin istinaf başvurusunun kabulü ile; mahkeme kararının kaldırılmasına,

tedbir konusu yapılan teminat mektuplarının %20 nakdi teminat karşılığında paraya çevrilmesinin önlenmesine dair tedbir uygulanması gerekmiştir.