İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2017/2188 K.2018/1744

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: taraflar arasında Gürcistan Batum şehrinde çocuk parkı- eğlence merkezi açılması için 22.03.2013 tarihli sözleşme imzaladığını, gerekli makine ve teczihatların tamamını davacının kurması, davalının ise işletmeciliğini yaparak giderler çıktıktan sonra elde edilen karın paylaşılması konusunda tarafların anlaştığını, davalının tek taraflı olarak sözleşmeyi feshederek makinaları yerinden söktüğünü, şiddetli yağmur ve deniz fırtınası nedeniyle makinaların ağır hasarlanarak çalışamaz hale geldiğini belirterek,

makinaların mülkiyetinin kendisinde olması ve sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle mahrum kaldığı kar kaybı ile diğer zararlarına karşılık şimdilik 88.000 USD'nin sözleşme fesih tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; sözleşme gereği davalının, eğlence alanına makinaların kurulması gerektiğinden, zemine beton döktürüp üstünü tente ile kapattığını, makinaların temin edilmesi için davacıya avans olarak toplam 66.200 USD'lik 4 adet çek verdiğini, bu çeklerin davacı tarafça tahsil edildiğini, oyun makinalarının davacıdan kaynaklı geç geldiğini ve sezona yetişemediğini, makinaların Meşe tarafından gönderilmediğini, dava dışı .... Ltd. Şti. Ve Anka Eğlence sistemleri tarafından gönderildiğini, davalı şirketin dava dışı şirketler ile ilişkisi olmadığını, davalının davacıya gönderdiği ihtarnameye davacının cevap vermediğini, davacının iddia ettiği zararını ispat etmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Mahkemece sunulan belgeler kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi sonrası alınan raporda, taraf vekillerinden istenmesine rağmen gerekli belgeleri ibraz etmedikleri, hangi makine ve ekipmanların davacı tarafından getirildiğinin net olarak ortaya konamadığı, iddianın ispata muhtaç olduğu, taraflar arasında aktedilen sözleşmede davacının hangi makinayı getireceği, getirdiği makinaların bedelleri konusunda bir açıklık bulunmadığı, yine eğlence merkezinde şiddetli yağmur veya deniz fırtınası gibi doğal/suni tehlikelere karşı kimin hangi önlemleri alacağı, meydana gelen zarardan nasıl hangi oranda sorumlu olacağının belli olmadığı,

işletmenin giderleri ve yıllık kazancını gösteren bir kayıt, süresinde ibraz edilmiş ticari defter de olmadığından, ekipmanlar kalem kalem belirtildiğinde, sözleşme ve faturalar incelendiğinde kimisinin faturasının olmadığı, kimisinin faturasının bizzat davalı şirket adına olduğu, faturası olmayan makinaların davacılara ait olduğunu gösteren hiç bir kesin delilin olmadığı, makinaların mevcut durumları bilinmediğinden bedelleri ve hasar durumlarının da belirsiz kaldığı belirtildiğinden, davacıların davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

İstinaf dilekçesinde; davacılar tarafından davalıya teslim edilen ve davalı uhdesinde olan makinelerin iadesi, iade mümkün olmadığı taktirde bedellerinin ödenmesi ve sözleşmeden kaynaklanan diğer alacakların ödenmesi talep edilmekle, sözleşme gereği davalı tarafa teslim edilen makinelerin davalının tek taraflı feshi nedeniyle davacılara iade edilmesi gerekirken iade edilmediği, bunun davalı tarafından da duruşma sırasında açıkça ikrar edildiği, teslim edilmeyen makineler nedeniyle zarar oluştuğunun sabit olduğu,

davalı tarafından teslim alınan makinelerin vs değerlerinin, iade gerçekleşmediği için davacılar zararı olarak tespit edilmesi gerekirken bu hususta hiçbir araştırma yapılmayarak davanın reddedildiği, davacıların tüm birikimlerini bu işe yatırmış olmalarına rağmen davalı tarafın sözleşmeyi süresinden önce sona erdirerek davacıların zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, özellikle elde edilen ciro, karla ilgili olarak davacıların davalı kayıtlarına, defterlerine dayandığı, bunun bile davacıların kendilerinden emin olduklarının açık delili olduğunu, ancak mahkemenin davalının ticari defter ve kayıtlarını incelemediği, istinaf nedenleri olarak;

cirodan kaynaklı alacakla ilgili tek ispat aracı davalı tarafın ticari defterleri iken bu defterlerin bile davalıdan, mahkemeye ibrazının istenmediği, davalı tarafın ticari defterlerine dayanmasına rağmen mahkemece ticari defterlerin incelenmediği, makinelerin liste halinde bildirilmiş olmasına rağmen değerlerinin uzman bilirkişilere tespit ettirilmediği, bilirkişi raporu hiç bir araştırmaya dayalı olmamasına rağmen bu raporun hükme esas alındığı,

makinelerin davalı tarafta olduğu ikrar edilmiş olmasına rağmen bu hususta hiçbir değerlendirme yapılmadığı gibi, menfi zarar noktasında hiçbir değerlendirme yapılmamış olduğu belirtilerek kararın kaldırılması istenmiştir.

Taraflar arasında adi ortaklık sözleşmesi olduğu, makinaların davacılar tarafından, yerin ise davalı tarafından temin edildiği, davalının işletmeciliği üstlendiği ve kar paylaşılmasının taraflarca kabul edildiği, bu sözleşmenin davalı tarafça feshedildiği açktır.

Davalı ihtarname ve beyanlarında makine ve techizatın davacılar tarafından temin edildiğini, ancak gümrük işlemlerindeki aksaklık nedeniyle faturaların davalı adına düzenlendiğini, gümrük masraflarının da davalı tarafından yapıldığını beyan etmesine rağmen, mahkemece bu husus dikkate alınmadığı gibi, sözleşmede davalı tarafın ticari defterlerine dayanıldığının kabul edilmesi karşısında, davalı ticari defterler ve kayıtlarının uygun bir ihtarat ve kesin mehille ibrazı sağlanmadan yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verildiği görülmüştür.

Esaslı delil davalı ticari defter ve kayıtları celp edilmeden, ibrazı için davalı tarafa kesin süre verilmeden ve incelenmeden karar verildiğinden, bu hususun karar gerekçesinde de tartışılmadığı anlaşılmakla, kararın HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılması ve bu hususlarda inceleme yapılarak yeni bilirkişi raporu alınması yönünden dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.