İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/1064 K.2021/1374

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında elektrik abone sözleşmesi bulunduğunu, davacının aboneliğe konu yerde nakliye ve kuyu suyu satışı yaptığını, davalı kurum çalışanları tarafından dava konusu tesisata ilişkin okumanın uzaktan okuma ASOS sistemi ile yapıldığını, sayaca müdahale mümkün olamadığı halde sayacın manyetik alan etkisinde kalarak eksik okuma yaptığından bahisle davalı tarafça davacı şirkete 133.806,17-TL ceza kestiklerini, ASOS sisteminde uzaktan sayacın bulunduğu alan tamamen davalı şirketin kontrolünde olduğunu, dışarıdan müdahale söz konusu olmadığını,

hiçbir faturanın da taraflarına tebliğ edilmeden davacının enerjisini kestiklerini, davalı kurum eneıji dağıtımı tekelinde bulundurduğundan bu hususu kendisine cebri bir yaptırım olarak kullandığını, davacının abonesi olduğu ... no’lu tesisatla ilgili olarak HMK 389.

Madde gereği , dava konusu alacağa dayalı olarak yapılacak elektrik kesme işleminin işbu dava sonuçlanıncaya kadar durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile 07/11/2019 tarih 133.806,17-TL'lik fatura nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yetkisizlik kararı öncesi 24/12/2019 tarihli tensip 9 nolu ara kararla "Dava dilekçesi ile talep edilen ihtiyati tedbir hususunun dava konusu olan fatura bedelinin %15'i oranındaki (20.070,93 TL) nakdi teminat tutarını mahkeme veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu mahkemeye ibraz ettiğinde tedbir talebinin kabulüne" karar verilmiştir.

Bu ihtiyati tedbir kararından sonra mahkemece yetkisizlik kararı verildiği,davalı tarafça dilekçesi ve mahkemenin 25/02/2021 tarihli celsesinde tedbir kararına itiraz edildiği ve mahkemenin 25/02/2021 tarihli duruşma 3 nolu ara kararı ile "Davalının yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına karşı yapmış olduğu itirazın reddine, bu hususta ayrıca ara karar oluşturulmasına" karar verildiği,ayrıca bu konuda 09/03/2021 tarihli ara kararla, davalının kaçak elektrik kullandığı iddia edilen yerin işyeri olduğu,

kaçak elektrik kullanımı iddiasının ancak bilirkişi incelemesi ile anlaşılabileceği, bunun tespitine kadar geçecek zaman zarfında elektrik kullanımının engellenmesi halinde davacı iş yeri için telafisi imkansız zararlar oluşabileceği, bu anlamda HMKm389 daki şartların oluştuğu, kaldı ki davalı kurum zararı oluşması ihtimali için gerekli teminatın alınmasına karar verildiği gerekçesiyle.

"İhtiyati tedbire itiraz talebinin reddine" istinafı kabil olmak üzere karar verildiği anlaşılmıştır.

Kararı davalı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde;ihtiyati tedbir kararının hatalı olduğunu,HMK 389.maddedeki şartların oluşmadığını,ayrıca davacı tarafından ihtiyati tedbir kararının uygulanması için şart koşulan teminat miktarının HMK 393. madde kapsamında tedbirin tebliği tarihinden itibaren bir haftalık süresi içinde yatırılmadığını , ihtiyati tedbir kararının uygulanmasının talep edilmediğini, ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalktığını belirterek,ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalktığına karar verilmesini talep etmiştir.

Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/987 E.sayılı dosyasında ( yetkisizilik kararı öncesi ) 24/12/2019 tarihli tensip 9 nolu ara kararla "Dava konusu olan fatura bedelinin %15'i oranındaki (20.070,93 TL) nakdi teminat tutarını mahkeme veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu mahkemeye ibraz ettiğinde tedbir talebinin kabulüne"dair ihtiyati tedbir kararı verilmiş isede, ancak teminatın yatırıldığına dair kayıtlara bilgi ve belge görülmemiştir.

İhtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin gerekçeli karar yazılarak dosyanın istinaf incelemesi için gönderildiği anlaşılmıştır.

Hukuk Mevzuatımızda görevsizlik, yetkisizlik ve davanın açılmamış sayılması kararları ile dava şartlarından birinin bulunmaması nedeniyle davanın usulden reddi kararı ve davacının (davalının rızası ile) davayı geri alması nedeniyle davanın son bulduğunu belirten kararlar, yargılamayı sona erdiren ve fakat taraflar arasındaki uyuşmazlığı esastan hâlletmeyen usule ilişkin nihaî kararlardır.

Bu kararlar, yazılması, kapsamı ve kanun yolları bakımından, hükümler gibi işlem görürler (HMK m. 294/6). HMK 397/2.maddede "ihtiyati tedbir kararının etkisi aksi belirtilmediği taktirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder " hükmü düzenlenmiştir. Dolayısıyla, yetkisizlik kararı öncesi verilen tedbir kararı devam etmektedir.

Ancak, HMK 393/1.maddede "İhtiyati tedbir kararının uygulanması, verildiği tarihten itibaren 1 hafta içinde talep edilmek zorundadır.Aksi halde,kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi tedbir kararı kendiliğinden kalkar" hükmü mevcuttur.

Somut olayda ; yetkisiz mahkemede tensiple verilen ihtiyati tedbir kararının, verildiği tarihten itibaren yasal bir haftalık süre içinde uygulanması talep edilmediğinden, söz konusu ihtiyati tedbir kararı HMK 393/1. maddesi kapsamında kendiliğinden kalkmış sayılır. Ayrıca dava dosyasında yeni ve yetkili mahkemece verilmiş ayrı bir ihtiyati tedbir kararı da yoktur.

O halde mahkemenin kalkmış sayılan ihtiyati tedbire rağmen 25/02/2021 tarihli duruşmada ve buna dair 09/03/2021 tarihli oluşturulan ara kararla ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verdiği kararın bir etkisi yoktur.

Bu itibarla davalının istinaf talebi yerinde görülmekle; mahkemenin ihtiyati tedbire itirazın reddine dair 25/02/2021 tarihli duruşmada ve buna dair oluşturulan 09/03/2021 tarihli kararının HMK 353/1-b-2. maddesi gereği kaldırılmasına, bu hususta yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından," HMK 393/1. maddesi gereği ihtiyati tedbir kararının " kendiliğinden kalkmış sayıldığına dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.