İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/2061 K.2022/1901

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın davalıların kusuru sonucunda oluştuğunu belirttiği motor arızası yönünden şimdilik 10.000-TL tamir bedelinin davalılardan müteselsilen alınarak müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; "davacı tarafın 11/11/2019 tarihli celseye katılmadıkları ve dosyanın takip edilmemesi nedeniyle HMK 150/1 maddesi uyarınca işlemden kaldırıldığı, yine mahkememizin 02/11/2020 tarihli duruşmasına davacı tarafın katılmadığı, herhangi bir mazeret dilekçesi de sunmadığı dava dosyasının 2. kez mazeretsiz olarak takipsiz bırakıldığı anlaşılmış olmakla; dava hakkında HMK 150/6 maddesi uyarınca Açılmamış Sayılmasına " şeklinde karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir.Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; davanın ilk duruşma tarihi 16.09.2019 olup, bu duruşmaya öncelikle duruşmanın bekletilmesini mümkün değilse mazeretli sayılma talebini içerir(iş bu mazeret dilekçesinde duruşma gününü UYAP'tan öğrenmeye ilişkin bir beyanın da olmadığı ), Mahkemece de bekletme mümkün görülmemiş ve mazeretli sayılmalarına karar verilerek 11.11.2019 tarihine duruşma günü verildiği, mahkemece 11.11.2019 tarihine duruşma günü verildiğine dair taraflarına tebligat yapılmadığı,

buna rağmen 11.11.2019 tarihli 2.celsede: '' Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan davacı vekilinin duruşmaya gelmediği gibi geçerli bir mazerette bildirmediği anlaşıldığından'' denilerek HMK'nun 150/1 Maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, halbuki taraflarına tebligat çıkarılmadığından usulüne uygun bir davetin söz konusu olmadığı,bunun üzerine süresi içerisinde dosyanın yeniden işleme konulması talep edilmiş ve dosyaya kaldığı yerden devam edildiği,

bu sefer 02.11.2020 tarihli duruşmaya mazeretsiz olarak katılınmayınca(mazereti duruşma saatinden sonra atabildiklerini) dosyanın iki kez takipsiz bırakılması gerekçesiyle dosyanın işlemden kaldırıldığını ,ancak dosyanın yalnızca bir kez takipsiz bırakıldığını, zira mahkemece ilk takipsiz bıraktıkları söylenen 11.11.2019 tarihli duruşma için taraflarına tebligat yapılmadığı, Uyap üzerinden öğrenilme durumu da usulsüz olup zaten mahkemece böyle bir karar da verilmediği, bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.

...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Mahkemenin belgelendirilmeyen mazereti kabul veya red yönünden takdir hakkı bulunduğu ve bu hakkını kullanarak takip edilmeyen dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

"Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" başlıklı HMK MADDE 150- (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

HMK 320/4 maddesine göre "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır.

" hükmünü ihtiva etmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere, yargılama safahatına göre;

16/09/2019 tarihli duruşma için davacı vekilinin sunduğu mazeret dilekçesinde mazeretin kabulüne, duruşma gün ve saatini Uyap sistemi üzerinden öğrenmesine ve duruşmanın 11/11/2019 tarihine bırakılmasına karar verilmiştir.

11/11/2019 tarihli celsede davacı vekilinin mazeret mazeretsiz duruşmaya katılmadığı ve davalı vekili de takip etmediği gerekçesiyle 1. kez dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

02/11/2020 tarihli celsede, davacının bir önceki celse hazır olduğu,duruşma gün ve saatinden haberden olduğu,mazeretsiz duruşmaya katılmadığı ve davalılar vekillerince de dava takip edilmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Hukuk Muhakemeleri Kanununun “hukuki dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C.

Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir.

O halde, HMK’nun 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir.

Ne var ki, anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır.

Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dâhil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.

Kaldı ki, davacı vekilince sunulan mazeret dilekçesinde duruşma gününün sistemden öğrenileceğine dair bir talep bulunmadığı gibi talep olsa dahi mahkemece bu yönde bir karar verilemez. Konuya ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/14-1760 Esas, 17.01.2018 tarihli 2018/43 Karar sayılı ilamında da bu husus hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, eldeki davaya konu somut olayda.

16/09/2019 tarihli celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulü ile duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verildiği,yenileme ile yargılamaya devam edildiği, ancak davacı vekiline dosyanın ilk işlemden kaldınldığı tarih olan 11/11/2019 tarihli duruşma gününün tebliğ edilmediği anlaşıldığından; dava dosyasının işlemden kaldırılmasına ilişkin 11/11/2019 tarihli ara karar hukuken yok hükmünde olduğundan, dava dosyasının esasen 01/11/2020 tarihinde 1 kez işlemden kaldırıldığı, HMK 320/4 . madde uyarınca açılmamış sayılma koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile,

kararın, HMK 353/1-a-5 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.