İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/2553 K.2022/1559

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının İstanbul- İkitelli-Organize Sanayi Bölgesinde (kooperatife ait) işyerlerinin su ihtiyacını karşılamak üzere 15.06.2011 tarihinde ... nolu sözleşmeler ile işyeri su abonesi olduğunu ve ...’den satın aldığı suyu sanayi sitesindeki işyerlerine dağıtarak işyerlerinin su sayacında yazılı olan kullanım bedelini tahsil ettiğini, ...den satın alınan su miktarı ile işyerlerine dağıtılan su miktarının örtüşmemesi nedeniyle bütçenin açık verdiğini,davacının ...’den su sayacının kontrolünü istediğini,

... görevlilerinin önce su sayacından kaynaklandığını düşünerek aboneliğin tesisi sırasında monte edilen ... nolu sayacı sökerek yerine yeni bir sayaç monte ettiğini, olayın çözümlenememesi üzerine ...’nin bu amaçla yaptığı incelemeler sonucunda yenilenen 4 su sayacının da düzgün çalıştığını ve su sayaçlarında herhangi bir arızanın olmadığını tespit edildiğini, davacının şikayetlerinin devam etmesi üzerine ... görevlilerinin bu defa sitedeki işyerlerinin kaçak su kullanıp kullanmadığı konusunda kapsamlı bir araştırma yaptığını ve araştırma sonucunda kaçak su kullanımının olmadığının tespit edildiğini, davacının ısrarlı itirazı üzerine,

... görevlilerinin bu defa sayaç odasını incelemeye aldıklarını ve 08.11.2017 tarihinde sayaç odasını standartlara uygun hale getirdiklerini ve 08.11.2017-20.01.2018 tarihleri arasındaki su tüketimlerinde önemli ölçüde azalma olduğunu, ... görevlilerinin, 20.01.2018 tarihinde okuma yaptıktan sonra sayaç odasını tekrar eski haline (standartlara aykırı hale) getirdiğini ve su tüketimlerinin 20.01.2018-21.03.2018 tarihleri arasında yeniden yükseldiğini, ... görevlilerinin yapmış olduğu incelemelerden ve denetmelerden sonra,

su sayacının, “sayaç odasının hatalı montajı nedeniyle” fazla okuduğunu tespit ettiklerini ve 21.03.2018 tarihinde okuma yaptıktan sonra sayaç odasını tekrar normal (standartlara uygun) hale getirdiklerini ve ... görevlilerinin, “sayaç odasında, basınç kırıcıdan sonra “L” parçası konulması gerektiğini,

“L” parçası konulmadan basınç kırıcının su sayacının bitişiğine (hemen yanına) montaj yapılmasından dolayı suyun basıncı kırılmadan yüksek basınçla su sayacına girmesi nedeniyle su sayacının gerçek tüketimin çok üzerinde fazla ölçüm yaptığını” tespit ettiklerini ve 21.03.2018 tarihinde sayaç odasını standartlara uygun hale getirdikten sonra sayacın fazla okuma sorunun çözüldüğünü, davacının sayaç odasının montajının standartlara aykırı olarak yapıldığını, davalı İSKİ’nin tüketimin çok üzerinde para tahsil ettiğini,

...’nin sayaç odasıyla ilgili incelemeleri tamamladıktan sonra 21.03.2018 tarihinde öğrendiğini ve fazla ödediği paranın geri ödenmesini istediklerini ancak ...’nin kurum içi görüşmelerinin uzaması üzerine davacının bu defa dilekçe ile (yazılı olarak) müracaat ettiğini ancak ...’nin, paraları geri ödemeye yanaşmadığını, arabuluculuk girişiminden de bir sonuç alınamadığını, abonelik sözleşmesine istinaden ... tarafından tesis edilen sayaç odasının hatalı montajı nedeniyle, su sayacının tüketimin çok üzerinde okuduğunun ... görevlilerinin kendi tespitleriyle sabit olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

şimdilik sayaç odasının montajının hatalı olduğu dönemlerde, her yıl ...’ye ödenen faturalarda, yıllık su tüketiminin %20’sine tekabül eden toplam 868.435,80 TL ve davacının davalıya ödediği 32.560,79 TL gecikme cezasının da %20’sine tekabül eden 6.512,15 TL olmak üzere, toplam 868.947,95 TL’nin davalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu talep kabul edilmediği takdirde, davacıya fazladan fatura edilen su miktarının tespit edilerek,

dava tarihindeki suyun m3 birim fiyatı üzerinden hesaplanacak bedelin, dava tarihinden itibaren işletilecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı abonenin mukavele sayacının ölçümlerinin hatalı olduğu yönündeki başvuruları sonucunda, ...

Abone Hizmetleri Uygulama Yönergesi' nin 53. maddesine uygun olarak sökülen sayaçların, abone başvuru tarihinde yürürlükte olan Abone Hizmetleri Tarifeler Yönetmeliği' nin 37.(2) maddesi gereği Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü Ölçü ve Ayarlar Müdürlüğüne gönderildiğini,ilgi sayaçlar Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü Ölçü ve Ayarlar Müdürlüğünce veya akredite edilmiş laboratuvarlarca yapılan muayene sonucu;

... no'lu sayacın bozuk (sayacın pervane bağlantısı mekanizması tahrip olmuş. pervane gövde üzerinde yok, sarfiyat kaydetmiyor), ... no'lu sayacın doğru çalıştığı, ... no'lu sayacın doğru çalıştığı, ... no'lu sayacın üsi gövdesi deformasyona uğramış, sızdırıyor, metrolojik istasyon muayenesi yapılamadığı,

... no'lu sayacın ise doğru çalıştığı yönünde Şikayetli Su Sayacı Muayene Raporu düzenlendiğinin görüldüğünü,sitedeki iş yerlerinin kaçak su kullanıp kullanmadığı konusunda kooperalif yönetiminin isteğiyle kapsamlı bir araştırma yaptığı belirtilse de sadece site yönetimince gösterilen, kaçak su tespiti amaçlı mukavele sayacından sonraki site içerisindeki binalara-bloklara kadar olan tesisatta kısmi olarak fitit dinlemesi (su kaçağı/kaybı tespiti için yapılan dinleme işi yapıldığını,

davacı kooperatifte 60 a yakın iş yeri olup tek sayaçtan su kullanıldığını,müstakil aboneliğe geçilmediğinden dolayı kayıtlı sayaçtan sonraki lüm tesisatın ve su kullanımlarının tespiti, iş yerlerindeki sayaçların kontrolü ve denetimi veya iş yerinde kaçak su kullanılıp kullanılmadığının davacı abone kooperatif yönetiminin sorumluluğunda olduğunu,idarenin ana sayaçtan sonraki tesisat ile ilgili kayıp kaçaktan sorumluluğu bulunmadığını,davacının abonelik müracaatı üzerine 15.06.2011 tarihinde mukavele yapıldığını,davacının itirazları nedeniyle 08.11.2017 tarihinde yerinde kontrol yapıldığında sayaç odası düzeninin standart olmadığı,

basınç kırıcının doğrudan sayaca bağlandığı tesisata kontrol maksatlı elektronik sayaç takıldığı bu malzemeler arasında olması gereken düz boruların yerinde olmadığının görüldüğünü, basınç düşürücü malzeme kullanımı ölçümü etkilediğinden değil şebeke basıncının kullanılan makine ve teçhizata olası zararlarının önlemek için kullanıcının inisiyatifinde olduğunu,sayaç odası dizaynının -düzeninin sayaç ölçümünü etkilediğine, artırıp eksilttiğine dair bilimsel bir veri bulunmadığını,davacı abone ile sözleşme imza aşamasında sayaç odasının teknik şartaameler açısından uygun yapıldığı görülerek sözleşme yapılmış,

sonrasında idarece bir müdahale olmadığını,sayaç muayenelerinde sökülen sayaçların doğru ölçüm yaptığının tespit edildiğini,sayaç odasının bakım ve korunmasının abonenin sorumluluğunda olduğunu,davacı tarafından verilen bilgi ve belgelere göre, yönetimin site içi su satışının 433 oranında, su arıtma miktarının 9835 aranında azalması,

abonenin su kullanımının azaldığını gösterdiğini,bu nedenle sayaç odasının standartlara uygun olmadığı son 6 aylık dönemdeki su tüketimi ile sayaç odası düzeltildikten sonraki 6 aylık su tüketimini karşılaştırarak hatalı sayaç odasının düzeninin fazla ölçüm yaptığı yargısına ulaşılamayacağını, sitede kullanılan su miktarındaki düşüşün haliyle sayaçtan ölçülen miktar da da görüleceğini, bunun sayaç odası dizayrındaki değişikle ilgisi olmadığını,davacının sayaç odası düzeninin değişmesiyle ölçülen miktarın düştüğünü ifade etmişse de ,daha fazla bir oranda site içi su tüketimi ve kullanılmış su tüketiminin de de düştüğünü,

faturalardaki düşüşün sebebinin site içi su kullanımının düşmüş olmasından kaynaklandığını belirterek,yapılan faturalama ve hesaplamaların uygun olduğu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme, taraflar arasında 15/06/2011 tarihli abonelik sözleşmesi bulunduğu,taraflar arasındaki sözleşmede sayaç odasının dizaynı ve sayaçların montajı işinin kimin yükümlülüğünde olduğu hususunda bir açıklık bulunmadığı; teknik bilirkişilerin yer aldığı bilirkişi heyeti tarafından hem dosyada mevcut deliller üzerinde hem de mahallinde inceleme yapılarak düzenlenen kök ve ek raporlarda yapılan teknik incelemeler neticesinde, su sayaç odasının yapılması, su sayaç odasının sayaç dahil montajının yapılması yükümlülüğünün aboneye ait olduğu,

ancak abonenin su almak için ...'ye yaptığı müracaat sonrası, ... tarafından aboneye su verilmeden önce sayaç kontrolü yapılması gerektiği, dosyada mevcut foroğraflardan ve yerinde yapılan incelemelerden, dava konusu sayaçların montajının ... marka su sayaçlarını üreten firma tarafından hazırlanan sayaç montaj şemasına uygun yapıldığı,

davacı tarafından site sakinlerine verilen su miktarı ile ...'den alınan su miktarın aynı olmamasının, ...'den alınan suyun sayaçlarda fazla ölçüldüğü anlamına gelmeyeceği, yine ...'den alınan su miktarı ile arıtma tesisinden çıkan su miktarının aynı olmamasının, site içerisinden çıkan atık suyun bir kısmının arıtma tesisine girmeden doğrudan kanalizasyona gitmesi nedeniyle normal olduğu, sayaç yerinin dizaynından veya sayaç montajından kaynaklanan fazla bir tüketimin olmadığı,

dolaysıyla davacının bu hususta ...’ye fazla bir ödemesinin bulunmadığının tespit edildiği,davacı tarafından iddia olunan sayaç montaj hatası nedeniyle olmayan tüketimin fatura konusu edildiğine yönelik iddianın yerinde olmadığı, sayaç montajında bir hata olmadığının teknik bilirkişi raporu ile tespit edildiği ve davanın ispat edilemediği gerekçesiyle. "Davanın reddine" karar vermiştir.

Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde; bilirkişi heyetinin, düzenlediği raporda, sadece tarafların ticari defter ve belgelerini esas alarak, (davacı Kooperatifin, sayaç odasındaki hatalı bağlantı nedeniyle, su sayacının fazla okuduğu,

...'nin düzenlemiş olduğu faturalardaki su tüketimi miktarının, gerçek su tüketiminin çok üzerinde olduğuna yönelik itirazlarını hiç dikkate almaksızın) hesaplama yapıldığını,bu rapora itiraz edilerek yeni bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınmasının talep edildiği,mahkemece ek rapor almakla yetinildiğini, ek rapora itiraz sonrası kök ve ek rapordaki eksiklikleri gidermek için yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirmesi gerekirken, kendi içerisinde tutarsız, dava dosyası içindeki belgelerle çelişkili, bilimsel hiçbir niteliği olmayan rapor esas alınarak davanın reddine karar verildiğini,

hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitler ile davalı ... görevlilerinin tespitlerin çelişkili olduğunu, tam 4 kez su sayacının değiştiğini, su sayacından kaynaklanmadığının tespit edildiğini,bunun üzerine davalının 8.11.2017 tarihinde incelemeye gelen ... personelinin , sayaç odasının montajının hatalı olduğunu söyleyerek aynı doğrultuda TUTANAK düzenlediğini, İki aylık test süresinden sonra,

20.01.2018 tarihinde, sayaç odasını tekrar eski haline (hatalı haline) getirmiş, (20.01.2018 tarihinden 21.03.2018 tarihine kadar) 2 ay süreyle yeniden ölçüm yapmıştır. ... görevlileri, (2 aylık ikinci test süresinin bitiminden sonra), su sayacının fazla okumasına, sayaç odasının hatalı montajının sebebiyet verdiğini tespit ederek,

sayaç odasını, 21.03.2018 tarihinde, tekrar standartlarına uygun hale getirerek müvekkil Kooperatife teslim ettiğini,sayaç odasının montajının hatalı olduğunu (davalı) ... görevlilerinin tespit ettiğini, İsu tüketimini ölçen "sayaç odası", tesis edildiği tarihten itibaren aynı olmayıp, biri (8.11.2017 tarihine kadar) standartlara aykırı (hatalı), diğeri ise (8.11.2017 ile 20.01.2018 tarihleri arasında ve 21.03.2018 tarihinden itibaren sürekli olmak üzere) "standartlara uygun" olmak üzere, iki farklı montaj şekli olduğunu,mahkemenin, sayaç odasının montajında hata olmadığı görüşünün kabulü için,

... ile abonelik tesis edildiği tarihten dava tarihine kadar, sayaç odasında hiçbir değişiklik yapılmamış olması, (sayaç odasının) aboneliğin başından itibaren (kesintisiz olarak) ilk montajındaki haliyle devam ediyor olması gerektiğini, oysa ..., 8.11.2017 tarihinde, sayaç odasında değişiklik yapmış, sayaç odasını standartlara uygun hale getirerek 2 ay süreyle ölçüm yapmış, bu ölçümün sonunda, sayaç odasını tekrar eski hale (hatalı hale) getirerek, 2 ay süreyle yeniden ölçüm yapmış, hatanın sayaç odasının hatalı montajından kaynaklandığına kesin olarak kani olduktan sonra,

21.03.2018 tarihinde, sayaç odasını standartlara uygun hale getirerek, Kooperatife teslim ettiğini,yani, dava konusu olayda, 8.11.2017 tarihinden önce ve 8.11.2017 tarihinden sonra olmak üzere (bu tarihten sonra 2 aylık test süresi hariç), iki ayrı sayaç odası montajı olduğunu, sayaç odasının montajı hatalı ise, hatalı olduğu dönemde sayacın fazla okuduğunu, verilmeyen suyun faturaya yansıdığını, ...'nin, vermediği suyun bedelini müvekkil Kooperatiften tahsil ettiğini de kabul etmek gerektiğini,mahkemenin kabulü ile dava dosyası içindeki tespitler (deliller) birbiriyle çeliştiğini mahkemenin, gerekçeli kararında,

sayaç odasının montajında hata olmadığını kabulü, bizzat (davalı) ... görevlilerinin düzenlediği (sayaç odasında değişiklik yapıldığına dair) tutanaklarla, sayaç odasında değişiklik yapılmasından önceki ve sonraki tarihlerde, su miktarında aşırı oranda artma ve azalmayla, ... faturasındaki miktar ile sanayi sitesindeki işyerlerine satılan toplam su miktarının örtüşmemesiyle, çeliştiğinden, yerel mahkeme kararının bu çelişki nedeniyle kaldırılması gerektiğini,sayaç odası montajında değişikliklerde, yüksek oranda artış ve azalmanın ,

sanayi sitesindeki su tüketimindeki değişiklikle açıklanamayacağını,sunulu tablo verileri kapsamında sayaç odasının standartlara uygun hale getirildiği tarihten sonraki su tüketimi ile sayaç odasının eski hale (hatalı hale) getirildiği tarihten sonra su tüketimi arasındaki olağanüstü fark, sayacın fazla okumasının, sayaç odasının hatalı bağlantısından kaynaklandığını kanıtladığını,davacı kooperatif, ana sayaçtan gelen suyu, sanayi sitesindeki işyerlerine dağıttığından, satın aldığı su miktarıyla, sattığı su miktarının örtüşmesi gerektiğini,mahkemenin ,

davacı Kooperatifin satın aldığı su miktarı ile sattığı su miktarını araştırmadan eksik inceleme sonucu karar verdiğini,bilirkişi heyetinini tarafsızlığını yitirdiğini,eksik incelemeye dayalı hatalı karar verildiğini,yeni bilirkişi incelemesi yapılarak itirazlarının değerlendirilmesi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi için kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre.

Davada, davaya konu aboneliğe ilişkin su sayaç odasının hatalı montajı iddiasına dayalı davacı tarafça fazla ödendiği ileri sürülen tüketim bedelinin iadesi talep talep edilmiştir.

Mahallinde incelemeye dayalı ve taraf bilgi ve belgelerinin değerlendirildiği kök ve ek bilirkişi raporunda , su sayaç odasının yapılması, su sayaç odasının sayaç dahil montajının yapılması yükümlülüğünün aboneye ait olduğu, ancak abonenin su almak için ...'ye yaptığı müracaat sonrası, ... tarafından aboneye su verilmeden önce sayaç kontrolü yapılması gerektiği, dosyada mevcut fotoğraflardan ve yerinde yapılan incelemelerden, dava konusu sayaçların montajının ... marka su sayaçlarını üreten firma tarafından hazırlanan sayaç montaj şemasına uygun yapıldığı,

davacı tarafından site sakinlerine verilen su miktarı ile ...'den alınan su miktarın aynı olmamasının, ...'den alınan suyun sayaçlarda fazla ölçüldüğü anlamına gelmeyeceği, yine ...'den alınan su miktarı ile arıtma tesisinden çıkan su miktarının aynı olmamasının, site içerisinden çıkan atık suyun bir kısmının arıtma tesisine girmeden doğrudan kanalizasyona gitmesi nedeniyle normal olduğu, sayaç yerinin dizaynından veya sayaç montajından kaynaklanan fazla bir tüketimin olmadığı, dolaysıyla davacının bu hususta ...’ye fazla bir ödemesinin bulunmadığı belirlenmiştir.

Bu durumda alınan kök ve ek bilirkişi raporu kapsamında ilgili mevzuat ve yönetmelik hükümlerine uygun değerlendirme yapıldığı, bu nedenle davalı fatura tahakkuklarında hata olmadığı,sayaç odasının korunmasının davacı uhdesinde olduğu, teknik ve hesaplama tekniğinin değerlendirilmesi açısından davacıdan iadeye konu fazla tahsilat yapılmadığı belirlenmekle,hükme dayanak kök ve ek bilirkişi heyet raporunun,taraf,mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Bu açıdan yeni bilirkişi incelemesinin davaya katkı sağlamayacağı açıktır. Mahkemenin kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R