İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1207 K.2023/286

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili şirketin 6446 sayılı EPK'ya göre kurul- muş bir tedarik şirketi olduğunu, davalı abone 01.01.2018 sözleşme başlangıç, 01.02.2018 tedarik başlangıç tarihli olmak üzere ticarethane tarife grubuna dahil olan elektrik enerjisi satış sözleşmesi imzaladığını, davalı takip borçlusunun kullanmış olduğu elektrikten dolayı faturalar keşide edilerek gönderildiğini, müvekkili şirket tarafından hukuka uygun olarak fatura keşide edilip gönderilmesine rağmen,

vade tarihinde hiçbir fatura karşılığı ödenmediğinden taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesi gereğince son iki dönem faturasının en yükseği olan 02/01/2019 tarihli 5.459,13 TL bedelli 2 katı baz alınarak davalı adına 10.918,26 TL tutarında ceza faturası düzenlendiğini, iş bu fatura da ödenmediğinden sözleşmenin 4.2 md gereğince 1.310,19 TL icra ceza şartı ve 236,56 TL takip ön- cesi işlemiş faiz ilave edilerek toplam 12.445,00 TL üzerinden takibe girişildiğini, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile mahkumiyetine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddia ettiği üzere, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen Elektrik Tedarikine ilişkin sözleşme imzalandığını, bu sözleşme gereği davacı şirketin elektrik satışı yapacağını, müvekkili şirketin ise kullanım miktarına göre keşide edi- lecek faturaları ödeyeceğini, takibe konu faturaların müvekkili tarafından ödendiğini, davacı şirketin fatura ile birlikte sözleşmenin 7.1 maddesindeki " her bir sayaç ayrı ayrı hesaplanmak üzere son 12 dönem faturalarının en yüksek

faturasının 2 katı kadar cezai şartı tedarikçiye ödemeyi kabul eder" hükmüne dayanarak son 12

dönem faturalarının en yükseği olan 02.01.2019 tarihli EEA201900038 SERİ NOLU 5459,13 TL

bedelli tüketim faturasının 2 katı alınarak EEA2019 00011926 sıra numaralı,

23.04.2019 vade tarihli 10.918,26 TL bedelli ceza faturası düzenlendiğini, sözleşmede bu düzenle- menin genel işlem koşulu mahiyetinde olduğunu, söz konusu ceza faturası hukuka

aykırı olduğu gibi sözleşmenin 4.2 maddesine dayanarak talep edilen seri EEA2019 000011926 sıra

numaralı, 23.04. 2019 vade tarihli, 10.918,26 TL bedelli ceza faturasının %12’si hesaplanarak belirlenen 1.310,19 TL tutarındaki icra ceza şartının da takibe eklenmesinin müvek kilinin durumunu

ağırlaştırdığını ve hakkaniyete aykırı nitelikte olduğunu, beyanla davanın reddini, kötü niyetle takibe girişen davacının %20' oranından az olmamak kaydıyla tazminat ile mahkumiyetini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce:

"1-Davanın KABULÜ ile; Davalının İstanbul 37.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında aynen devamına,

2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla 12.465,01-TL' nin %20' si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde;

Davacı tarafça " müvekkilinin sözleşmede yer alan yükümlülüklerini yerine

getir- mediği"nden bahisle, 02/01/2019 Tarihli 5.459,13 TL tutarlı faturanın 2 katı oranında tutarı olan

10.918,26 TL tutarında 16/4/2019 tarihli fatura düzenleyerek, bu fatura miktarını takibe koyduğunu,

Davalı her ne kadar dava dilekçesinde başka bir faturadan bahsetmiş ise de; bilirkişi raporunda

davacının talebinin ve kıstas faturanın 02/01/2019 Tarihli 5.459,13 TL tutarlı fatura oldu- ğunu, mahkemece yapılan incelemede; müvekkilinin cezaya kıstas faturayı ödeyip ödemediğinin

belirlenmediğini, faturayı ödemesine rağmen, ödenmiş fatura tutarı üzerinden haksız şekilde cezai şart uygulandığını, takibe vaki itirazlarının yerinde olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;

Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından; taraflar arasında elektrik enerjisi tedarikine ilişkin sözleşme imzalandığı, davalının sözleşme kapsamında düzenlenen elektrik tüketim faturasını zamanında öde- memesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiği ve davalı adına cezai şart faturası düzenlendiği, bu fatura- nın da ödenmemesi üzerine söz konusu cezai şart bedeline, icrai ceza ve faiz eklenerek davalı aley- hine takibe girişildiği ve davalının borca itirazı nedeniyle takip durduğundan itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığı, cezai şart faturası koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin.

4.1.maddesine göre; davacı (tedarikçi) tarafından düzenlenen ve elektrik kullanım bedellerini içeren fatura bedelleri, davalı (müşteri) tarafından, dava- cının (tedarikçinin) hesabına, faturanın düzenlenmesinden itibaren 7 gün içinde ödenecektir." 4.2.Maddesine göre; davacı, vadesinde ödenmeyen fatura tutarına aylık yüzde 5 gecik- me zammı (temerrüt faizi) uygulayacak ve ilave olarak her geç ödenen fatura için 5 TL sabit bedel ekleyerek fatura edecektir.

Bu oran ve bedel her yıl önceki yılın TÜFE oranında arttırılacaktır.

Davalının, sözleşme hükümleri veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde, davacı davalıdan, icralık her faturanın yüzde % 12'si kadar icra ceza bedeli talep edebilecektir.7.2 nolu maddesi hükmüne göre; davalının, sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya sözleşme boyunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tama- men ödememiş olması halinde, davacının davalıyı portföyden çıkarma (sözleşmeyi feshetme) hakkı vardır.

Davacının davalıyı portföyünden çıkarması halinde; sözleşmeden doğan her türlü sair haklar saklı kalmak üzere, fatura alacakları ile birlikte sözleşme Madde 7.1 de anılan cezai şartın ödenmesini talep etme ve bütün bu borçlara ait gecikme zammını Madde 4.2'deki belirtilen oranda uygulama hakki vardır.Sözleşmenin 7.1 nolu maddesi hükmüne göre; yukarıdaki hükümde sözü edilen cezai şart, her bir sayaç ayrı ayrı hesaplanmak üzere son 12 dönem faturalarının en yüksek olanının 2 katı olarak hesaplanacaktır.Sözleşmenin 4.5 nolu maddesi hükmüne göre;

davalının sözleşmenin herhangi bir maddesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, davacının, sözleşmeyi feshe ve yazılı bildirime gerek olmaksızın, Madde 7.1'deki ceza şart tutarını davalıdan talep etme hakkı vardır. (Bu hükme göre; davalı fatura bedellerini vadesinde ödemediği takdirde, davacı sözleşmeyi feshetmese bile, Madde 7.1'deki cezai şartın ödenmesini davalıdan talebe hak kazanacaktır).

Davacı taraf "davalının bir kısım tüketim bedeli faturasını vadesinde ödememesi nede- niyle, davacının sözleşmenin 7.1 nolu maddesinde düzenlenmiş olan cezai şart tutarını davalıdan talep etmeye hak kazandığı ayrıca bu cezai şart tutarını içeren fatura davalı tarafından ödenmeyip icra takibine konu edildiğinden sözleşmenin 4.2 nolu maddesinde düzenlenen cezai şart tutarını (İcra Ceza bedelini) da davalıdan talebe hak kazandığını” iddia etmektedir.Davalının bir kısım tüketim bedeli faturasını vadesinde ödememesi halinde davacı sözleşmenin 7.1 nolu maddesinde düzenlenmiş olan cezai şartın tahsilini davalıdan talebe hak kaza- nacaktır.

Davacı taraf," davalının bir kısım tüketim badeli faturasını vadesinde ödemediğini” iddia etmiş ise de, vadesinde ödenmeyen bu faturaların hangi faturalar olduğuna dair bilgi ve belge sunmamıştır.

Davalı ise cevap dilekçesinde, “fatura bedellerinin tamamını davacıya ödediğini” beyan etmesine rağmen “fatura bedellerini vadesinde ödenip ödenmediği” hususu açıklanmamıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ; davalının beyanına göre, bir kısmının fatura bedellerinin vadesinde ödenmediği varsayılarak değerlendirme yapılmış ve neticede davacının dava- lıdan, sözleşmenin 7.1 nolu maddesi gereğince 10.918,26 TL cezai şart +1.310,19 TL icra ceza bedeli + 236,56 TL gecikme zammı talep edebileceği sonucuna varılmış ve mahkemece bu rapor hükme esas alınmıştır

Davalı her ne kadar kıstas faturanın ödenip ödenmediğinin araştırılmadığını iddia etmiş ise de, uyuşmazlığın kıstas faturadan değil vadesinde ödenmeyen faturalardan kaynaklandığı gözetil- melidir.

Buna göre, HMK 31. Md de düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi çerçe- vesinde, mahkemece davacı taraftan sözleşmenin feshine neden olan faturaların hangileri olduğu hususunda bilgi ve belge talep edilmesi, bundan sonra tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde önceki bilirkişi kurulu marifetiyle ek inceleme yapılarak söz konusu faturaların vadesinde ödenip ödenmediği , buna göre fesih ve cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı, tahsili gereken alacak miktarı hususunda ek rapor alınarak hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken ,eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.