İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1915 K.2023/316

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında enerji satış sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin elektrik sağlama, müvekkili şirketin de elektriğin ücretini ödeme borcu altına girdiğini, 01/2014 dönemine ilişkin gönderilen faturada fahiş miktarda artış olduğundan bahisle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile müvekkili şirketten haksız olarak tahsil edilen bedelden şimdilik 1.000,00-TL'nin davalı şirketin temerrüte düştüğü 02/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiş,

bilahare davasının ıslah ederek davadeğerini 64.851,99 TL'ye çıkararak harcı ikmal etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;; davaya konu bedelin tahakkunun sözleşmeye ve mevzuata uygun olduğundan bahisle öncelikle davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine, yine esas yönünden haksız dava ve fer'ilerinin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda "davacının dava ettiği miktarın sözleşmenin 9/e maddesi ile kararlaştırılan hükme uygun olduğu,

yani doğalgaz kesintileri sebebiyle davalının bu miktar para tahakkuk ve tahsil etmeye hakkı olduğunun sabit görüldüğü" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonunda 05/11/2019 tarih ve 2017/2091E- 2019/1740 K sayılı kararımızla "..

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 118-186. maddelerinin açık ve emredici hükümlerine rağmen davacı tarafın hukuki dinlenilme hakkını sınırlar mahiyette, tahkikatın tümü hakkında açıklama yapma hakkı ve süresi tanınmaksızın karar verilmesi doğru değildir.

(Yargıtay 4. HD, 2015/13019 E- 2017/6062K...) " gerekçeleriyle sair istinaf nedenleri incelenmeksizin, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle ilk derece mahkeme kararının HMK 353/1-a-6 maddesi ile HMK 27, 186 ve 355.maddeleri uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir. Dairemiz kaldırma kararı sonrası ilk derece mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve yargılama sonunda.

"Taraflar arasında aktedilen 30.11.2012 tarihli elektrik abonelik sözleşmesinin 9/e maddesinde doğalgaz kısıtlaması olması durumunda bunun maliyetinin aboneye yansıtılabileceği hükmü yer almaktadır. Bu sebeple ...'tan doğalgaz kesintisine dair açıklama istenmiş ve gelen cevabi yazıda hangi tarihlerde ne oranda doğalgaz kesintisi yapıldığı açıklanmıştır.

Sözleşmenin bu hükmü, ...'tan gelen cevabi yazı birlikte değerlendirilerek dosya maliyet hesabı yapılması için bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Yapılan maliyet hesabında davacıya yükletilen 53.982,48 TL'nin sözleşmeye uygun olduğu rapor edilmiştir.

Bu durumda davacının dava ettiği bu miktarın sözleşmenin 9/e maddesi ile kararlaştırılan hükme uygun olduğu, yani doğalgaz kesintileri sebebiyle davalının bu miktar para tahakkuk ve tahsil etmeye hakkı olduğu" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili istinaf başvurusunda özetle; ...'tan gelen 12/01/2016 tarihli müzekkere cevabında;

doğalgaz kısıntısı süresince davalı şirketin fiilen çekebileceği 46.916.462 sm3 doğalgaz olmasına rağmen davalı şirket tarafından toplamda 42.284.424 sm3 doğalgaz çekildiğinin gözüktüğünü, davalı şirketin, kısıntı süresince kendisine tanınan azami çekiş yapabileceği doğalgaz miktarına dahi ulaşmadığını, mahkeme tarafından ...'tan gelen 12/01/2016 tarihli müzekkere cevabı ve davalı şirketin kısıntı süresince kendisine tanınan çekiş yapabileceği azami doğalgaz miktarını aşıp aşmadığı değerlendirilmeden usul ve yasaya aykırı hüküm kurulduğunu, rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, yeni bir heyetten rapor alınmadığını, davalı şirketin,

yaşanan doğalgaz kısıntısı sebebiyle herhangi bir maddi zarar yaşamadığını, buna rağmen sanki 1 sm3 doğalgaz kısıntısı yaşansa dahi bu kısıntı sebebiyle müvekkiline ek bedellerin tahakkuk ettirilebileceği şeklinde hakkaniyete aykırı bir yorumla karar verildiğini, -Müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen 30/11/2012 tarihli satış sözleşmesinin 9.1.e maddesinde doğalgaz kısıntısı ne miktarda olursa olsun ve hatta davalı şirketin doğalgaz kısıntısı sebebiyle herhangi bir zararı doğmuş olmasa da müvekkiline ek bedel tahakkuk ettirebileceği anlamına gelmediğini, satış sözleşmesinin yanlış değerlendirildiğini,

-Dava konusu uyuşmazlığın asıl sebebinin müvekkil şirkete tahakkuk ettirilen 53.982,48 TL'nin 30/11/2012 tarihli satış sözleşmesinde yer alan 9.1.e maddesine, ilgili yasal mevzuatlara ve hakkaniyete uygun olup olmadığı hususlarında olduğunu, bu maddenin genel işlem kaşoları gereğince geçersiz olduğunu, dosyadan alınan 3 farklı bilirkişi raporunda yapılan tespitler birbirinden farklı olup çelişkiler yargılamanın hiçbir aşamasında giderilmeden karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Dava, davalı şirket tarafından abonesi olar davacı şirkete ek tahakkukular gereği sözleşmeye aykırı olarak tahakkuk ettirilen ve fazla ödenen bedelin iadesi talebine ilişkindir.Dosya kapsamından; taraflar arasında. 30 Kasım 2012 tarihinde imzalanan Enerji Satış Sözleşmesine istinaden Fabrikanın elektrik kullanımı devam ederken, İktisadi Devlet Teşekkülü olan ...

Anonim Şirketi (...) tarafından 6 Aralık 2013 saat 24:00 ile 31 Aralık saat 24:00 arasında 25 gün süren doğalgaz kesintisi uygulandığı, davalının ilgili tarihler arasında yeterli doğalgazı alamadığından Bandirma ve Köseköy Doğalgaz Çevrim Santrallerinde yeterli elektriği üretemediği için Sözleşme Madde 9- Fiyat Başlığında 9.1 e) bendine göre “...

Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından yayınlanan saatlik Nihai Piyasa Takas Fiyatları üzerinden Müşteriye faturalandırılacaktır.” hükmüne ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'ne göre 31.01.2014 tarihli 01/2014 fatura dönemine 53.982.48 TL ek tüketim çıkarıldığı konusunda ihtilaf yoktur. Uyuşmazlık, tahakkukun sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı noktasındadır. ...'tan gönderilen yazı cevabından, ... tarafmdan ...

A.Ş.'ye Bandırma Tesisi için 06.12.2013 tarih ve saat 24:00 itibarı ile saatlik gaz tüketimini 70.000 Sm3/saat ile sınırlandırması talimatı verildiği ve anılan talimat 31.12.2013 tarih ve saat 24:00 itibarı ile sona erdirildiğini, belirtilen tarihler arasındaki talimat süresi içerisinde ... A.Ş' nin Bandırmıa Tesisi için DGASS şartları doğrultusunda kısıntı süresince toplamda en fazla fiilen çekmesi istenen doğal miktarı 41.440.000 Sm3 iken, ... A.Ş.

Bandırma Tesisi tarafından kısıntı süresince toplamda fillen çekilen doğal gaz miktarı 34.028.734 Sm3 olduğu bildirilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 9.1-e maddesinde "...'nın bağlı olduğu grup şi min sahip olduğu enerji santrallerinde tedarikçi tarafından doğal gaz kesintileri/kısıntıları yapılması halinde veya söz konusu santralleri besleyen doğal gaz hatlarında yaşanan tedarik problemilerinde söz konusu doğal gaz kesinti/kısıntı süresince tedarik edilecek elektrik enerjisi ...

Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından yayınlanan saatlik Nihai Piyasa Takas Fiyatları üzerinden MÜŞTERİ'ye faturalandırılacaktır." düzenlemesi yapılmıştır. Bilirkişi heyeti raporlarında ".. Dosya kapsamında yer alan bilirkişi kök ve ek raporlarında kesin bir kanaat belirtilmemiş olup; dava konusu Ek tahakkuk tutarı 49.623,48 T1. olarak hesap edilmiştir. Farkırı PMUM Nihai Piyasa Takas Fiyatları üzerinden hesap edilmemesinden kaynaklandığı, O Yukarıda detayı verilen ...

Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi tarafından uzlaştırma/ faturalama hesaplarına esas olarak PMUM sistemine yüklenen kwh cinsinden davacının saatlik tüketimleri, Nihai piyasa takas fiyatları saatlik birim fiyatlar ve davacı sözleşme aktif enerji birim bedeli dikkate alındığında davalı ... tarafından davacı şirket adına düzenlenen 01/2014 dönem 31.01.2014 tarih - ... seri nolu fatura içeriğinde EPDK onaylı ... ulusal tarifelerde yer alan kalemler haricinde 53.982,48 TL. eklenti bedelinin, 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve bağlı mevzuatına,

Taraflar arasında imzalanan 30 Kasım 2012 tarihli Enerji Satış Sözleşmesine (madde 9.1-e) uygun olduğu" mütalaa edilmiştir.TBK'nun 20-25. maddelerinde de genel işlem koşullarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup sözleşmelerde; taraflardan birinin üstün veya avantajlı konumunu kullanarak, karşı tarafa dayattığı, karşı taraf aleyhine düzenlemeler içeren ve iyi niyet kurallarına aykırı olan bölümlerin genel işlem koşulu olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu durumda genel işlem koşulu içeren sözleşmede, dürüstlük kuralına aykırı ve karşı tarafın aleyhine olacak hükümler varsa, bu hükümler hiç yazılmamış (hükümsüz) sayılacaktır.

Davaya konu sözleşme, davacının durumunu dürüstlük kuralına aykırı şekilde ağırlaştırır nitelikte olmadığından, haksız işlem şartı olarak kabul edilemeyeceği gibi sözleşmenin açık hükmünde doğal gaz kesintisi halinde yayınlanan saatlik Nihai Piyasa Takas Fiyatları üzerinden MÜŞTERİ'ye faturalandırılacağının açık olarak düzenlendiği, imzası inkar edilmeyen sözleşmenin taraflar açısından geçerli ve bağlayıcı olduğu bir sözleşme olduğu kanaatine varılmıştır.

Tüm bunlara göre yapılan değerlendirmede, davalı tarafından yapılan tahakkukun sözleşmeye uygun olduğu bilirkişi raporlarıyla belirlenerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R