İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/3037 K.2023/2080

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkilinin "... Mh. ... Sk. No:... Bağcılar/ İstanbul" adresinde bulunan işyeri için davalı şirket ile ... hesap nolu Elektrik Sözleşmesi imzaladığını, ütü paket işi yapan davacının fason olarak çalıştığını, kaçak elektrik kullanmadığını ve faturalarını düzenli olarak ödediğini, -zimmen kabul anlamına gelmemek kaydıyla- tahakkuk ettirilen fatura bedellerinin fahiş olduğunu, usul ve yasaya aykırı olarak düzenlendiğini,

ancak müvekkilinin elektrik enerjisinin kesilmesi baskısı altında 27/10/2020 tarih 25.268,00 TL bedelli fatura kapsa- mında 25,271,10 TL ve 27/10/2020 tarihli 34.021,49 TL bedelli fatura kapsamında 34.323,10 TL ödemek zorunda kaldığını beyanla toplam 59.594,20 TL tutarındaki ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan reeskont faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... nolu tüketim noktasına ait adreste 07/09/2020 tarihinde müvekkili şirket ekipleri tarafından yapılan kontrolde ... nolu sayaca ait R-S-T fazları gerilim kablo uçları izole edilerek vida bağlantılarının sıkıştırıldığı,

bu nedenle sayacın kayıt yapmadığı tespit edilmekle ... nolu kaçak tutanağının düzenlendiğini,bu tutanağa isti- naden 24014 kwh karşılığı 34.021,49 TL tutarında kaçak faturası ve 26937 kwh karşılığı 25.268,76 TL ek tahakkuk tanzim edildiğini, yapılan tespit ve tahakkuklarında herhangi bir hata söz konusu olma- dığı gibi davacı tarafça da aksinin ispat edilemediğini, davacının ödeme yaptığı ve fazla ödediği iddiasına ilişkin olarak bu iddiayı kabul etmekle birlikte bir an için haklı olduğunun kabulü halinde dahi, Türk Borçlar kanunun 78. maddesine göre,

davacı ihtiyariyle ödeme yaptığından ve ihtirazi kayıt ileri sürmediğinden ödediği bedeli geri isteyemeyeceğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi'nce: "DAVANIN REDDİNE" karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde: 1-Bilirkişi raporunun tamamen davalı tarafın belge ve kayıtlarının esas alındığını, davacının delillerinin dikkate alınmadığını, müvekkili kaçak elektrik kullanmadığı halde raporun 4. ve 5. sayfalarında kaçak elektrik tahakkuku hesaplamalarının yapıldığını, 2-Zımnen kabul anlamına gelmemek kaydıyla hesaplamalara esas alınan 55,59 kwh güç değerinin ve bunun neticesinde elde edilen 24.014 kwh ve 26.937 Kwh tüketimlerin, hesaplama sürelerinin, davacının işyerinde kullanılan elektrik enerjisinin çok üzerinde olduğunu, davacının fason olarak çalıştığını,

3-İşyerinde tüketilen elektrik enerjisinin aylık mevsimlik farklılıklar gösterdiğini, önceki ve sonraki faturalar ile davacının ticari defter ve kayıtları incelendiğinde bu durumun görüleceğini, Raporun hükme elverişli olmadığını, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre.

Dava, istirdat talebine ilişkin olup davacı kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk olunan dava konusu faturalar kapsamında yaptığı ödemelerin iadesini talep etmektedir. Somut olaya uygulanacak 30/05/2018 tarihli RG'de yayınlanarak yürürlüğe giren EPTHY olup yönetmeliğin. "Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri" başlıklı 42.maddesinde.

(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek,

mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir. "Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması" başlıklı 44.maddesinde.

(1) 42. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre, b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem,

ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. (2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın; a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

(3) 42.maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçiril- meksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik ener- jisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır. "Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalan- masında esas alınacak süre" başlıklı 45. maddesinde.

(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; a) 42 . maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belge- lere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez.

Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır. b) 42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

(CEZALI KAÇAK BEDELİ) c) 42.maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde,

kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. 1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez.

Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz. (2) 42. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri; a) Meskenlerde.

5 saat, b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlü- ğü'nden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat, c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat, ç) Diğer tüketicilerde.

8 saat, olarak kabul edilir. (4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir. (5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır.

Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) ben- dinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır."denilmiştir. Davalı ... çalışanları tarafından davacıya ait " ... mah. ... Sokak No:...

Bağcılar/İstanbul" adresindeki ... nolu tüketim noktasında 07/09/2020 tarihinde yapılan kontrolde " ... nolu sayaca ait R-S-T fazları gerilim kablo uçları izole edilerek vida bağlan- tılarının sıkıştırıldığı, bu nedenle sayacın kayıt yapmadığı"nın tespit edildiği ve durumun davacı şirket temsilcisinin huzurunda düzenlenen ... nolu kaçak tutanağı ile kayıt altına alındığı, bilahare iş tutanağa istinaden 24014 kwh karşılığı 34.015,67 TL tutarında kaçak faturası ve 26937 kwh karşılığı 25.268,72 TL ek tahakkuk hesaplaması yapıldığı, davacının söz konusu faturalar kapsamında dava konusu ödemeleri yaptığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu olay aboneli kaçak şeklinde olup tutanak, hesap bülteni, tüketim ekstreleri vs dosyaya celp edilmiştir.

Bilirkişi Elektrik Mühendisi ... tarafından düzenlenen raporda: "Tutanakta kaçak olarak kullanılan akım değeri 150 Amper olarak tespit edilmiş olup, (150 Amper X 0,22 /0,6 ) karşılığı kaçak hesabına dahil edilecek güç değerinin 55,59 kW olduğu, tutanak ile hesaplama 07.09.2020 -09.06.2020 tarihleri arasında 90 gün üzerinden olacak şekilde 90x55,59 kW x 0,6 diversite x 8 saat karşılığı 24.014 kWh kaçak tahakkuk tüketimi yapıldığı, 09.06.2020 - 17.09.2019 tarihleri arasında 266 gün üzerinden;2 66 günX55,59 kWX0.6 diversite x 8 saat karşılığı 70.977 kWh tüketim hesaplandığı,

Yapılan hesaplamadan 4.301 - 2.099 işaretleri arasında X 20 sayaç çarpanı -44.040 kWh olan eksik olarak kaydettirilen tüketim bu hesaplamadan düşüleceği, Buna göre birimimi tarafından 24.014 kWh kaçak tahakkuk bedeli ile (70.977—44.040) 26.937 kWh kaçak tüketim bedeli tahakkuk edilerek faturalandırıldığı, ... seri numaralı tutanağa istinaden 24.014 kWh karşılığı 34.021,49-TL tutarında kaçak elektrik tahakkuk faturası ve 26.937 kWh karşılığı 25.268,76-TL kaçak ek tahakkuk faturası tanzim edildiği, OSOS evrakta 18.09.2019 tarih aralığını ve sayaç işareti 20, tahakkuk çarpanlı sayaç işaretinin 2.099 olduğu,

Tahsili gereken kaçak elektrik tüketim tahakkukunun 34.015,67 TL, kaçak elektrik ek tüketim tahakkukunun 25.268.72 TL olduğu buna göre davacının 59.284,39 TL ödemesi gerektiği" belirtilmiştir. Bilirkişinin raporunun hükme elverişli, hesaplamaların yönetmelik hükümlerine uygun olduğu değerlendirilmiştir. Faturalar 06.11.2020 son ödeme tarihli olup banka vasıtasıyla ödeme yapılmıştır.

25.268,76 TL'lik (ek tahakkuk) fatura 10/11/2020 tarihinde 25.271,10 TL olarak ödenmiştir. (giden EFT 25.269,00 TL' dir.) 34.015,67 TL 'lik kaçak tüketim faturası 17/11/2020 tarihinde 34.323.10 TL olarak ödenmiş olup giden EFT 34.321,00 TL'dir. Tahsil edilen paraya gecikme zammı da dahildir. Davacının gecikme zammı/faizi yönünden ayrıca bir itirazı bulunmamaktadır. Netice itibariyle davacıya iadesi gereken bir tutar olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmesi gerekmektedir.

KARA R