İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/3479 K.2023/3491

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekili dava dilekçesinde; ... plakalı ... Marka ... Model ... otomobilin 27.05.2023 tarihinde hortum ve turbo yenileme amacıyla ... Otomotiv'e bırakıldığını, ancak araç teslim alındıktan sonra da arızaların devam ettiğini ve ...

Otomotiv'e aracın birkaç defa bırakıldığını, akabinde, araç yolda motor yediğinden müvekkili tarafından sıfır motor alındığını ve takması için ...'ya verildiğini, araçta motorla ilgili hiç bir arızanın söz konusu olmadığını, motor takıldıktan sonra tekrar turbo yenileme işlemi için aracın borçlu şirketlere bırakıldığını, müvekkili aracı almak istediğinde karşı tarafın, 02.09.2023 tarihinde aracı teslim edeceğini ifade ettiğini, daha sonra ise karşı tarafın, 'son bir deneme sürüşü yapacağını ve aracı 04.09.2023'te teslim edeceğini' ifade ettiğini,

ancak söz konusu aracın 03.09.2023 tarihinde karşı tarafı çalışanının sevk ve idaresinde iken Tekirdağ ormanlık yolda kaza yaptığını ve müvekkilinin bu durumdan 04.09.2023 tarihinde haberdar edildiğini, karşı tarafın herhangi bir kaza tespit raporu tutmadığını, kazanın gerçekleştiği tam yeri ve saati müvekkiline söylemediğini, bu nedenle, karşı tarafın kazanın gerçekleşmesinde %100 kusurlu ve kötüniyetli olduğunu, Küçükçekmece 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/73 D.iş, 2023/70 K. sayılı dosyası üzerinden yapılan başvuru sonucu müvek- kilinin aracındaki onarım zararının 534.934,11 TL olarak tespit edildiğini beyanla,

borçluların söz konusu borca yetecek miktardaki menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının teminatsız aksi takdirde takdir edilecek uygun bir teminat karşılığı ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce: "Somut olayda, kusur durumunun ve ihtiyati haciz talep edilen kişilerin sorumluluk durumlarının tespiti açısından yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, yargılama yapılması gerektiği" gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Karar ihtiyati haciz isteyen tarafından istinaf edilmiştir. İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde.

Müvekkilinin aracının organik bağ içinde olan davalıların çalışanının sevk ve idaresinde iken zarar gördüğünü, davalı taraf çalışanının kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında kusurlu olduğunu, onarım zararının Küçükçekmece 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/73 D.iş, 2023/70 K sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, icra takibine girişilmesine rağmen ödeme emrinin henüz tebliğ edilmediğini, takipten haberdar olmaları halinde mal kaçırma ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının oluştuğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre. Uyuşmazlık ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır. İİK 257.maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. “ Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye,

kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa. Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklindedir. Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir.

Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir. Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir.

Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur. Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir.

Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyat haciz isteyebilir (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El kitabı, Türkmen Kitabevi, İstanbul 2004, s. 883). Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise. İİK.’nun 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.

Somut olayda; davacı turbo yenileme işlemi için davalı tarafın işyerine bırakılan ara- cının , davalı çalışanının sevk ve idaresinde iken hasara uğradığından bahisle oluşan hasar bedeli ile ilgili ihtiyati haciz talep etmektedir. Dosya içeriğinde olay tarihi itibariyle, dava konusu kaza ile ilgili düzenlenmiş kaza tutanağı, olay yeri görgü tespit tutanağı ,kamera kaydı veya servis kabul formu vs ilişkin başkaca delil bulunmamaktadır.

Mevcut delil durumuna göre bu aşamada "yaklaşık ispat"ın sağlanmamıştır. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.

KARA R