İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/3557 K.2024/1540

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahke- mesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı ...'in adi ortak olarak Avcılar Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından yapılan ... Kayıt Numaralı Taşıt Kiralama Hizmet Alımı ihalesine katıldıklarını 6.868.741,70 TL bedelle "yüklenici" olarak işi aldıklarını, bu işe ilişkin davalı ...

Belediyesi ile 14.08.2015 tarihinde "Taşıt Kiralama Hizmeti Alımına Ait Sözleşme" imzalandığını, 21.10.2015 tarihinde de müvekkili şirket ile davalı ... Tic. Ltd.

Şti arasında adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını, Ortaklık Sözleşmesi'nin 5. maddesi gereğince ortaklığın sermayesi 50,000.00 TL olup müvekkili şirket tarafından 25.000,00 TL ve davalı şirket tarafından 25.000.00 TL olarak konulduğunu, ayrıca ortaklık sözleşmesinin 7. Mad- desinde “ortaklığın safi karı, yapılmış her türlü masraflar çıkarıldıktan sonra geri kalan miktardır.

Bu kardan ortaklar. koymuş bulundukları sermaye nispetinde hak sahihi olucaklar ve paylaşacaklardır.” denilerek karın % 50'şer olarak (yarı yarıya ) paylaştırılacağının kararlaştırıldığını, diğer yandan müvekkili şirket ile davalı .. şirketinin Bakırköy .... Noterliği'nce düzenlenen ... yevmiye nolu 26.08.2015 tarihli İş Ortaklığı Beyannamesi ile ortak hareket edecekleri yönünde davalı ...

Belediyesi'ne taahhüt verdiklerini, bu kapsamda Taşıt Kiralama Hizmeti Alımına ait sözleşme kapsamında davalı belediyenin müvekkili ile ortağı ... İnş. Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.'nin ortak hesabına ödeme yapması gerekirken ödemelerin müvekkilin imzası olmadan tek taraflı olarak ... İnş. Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.'nin hesabına yapıldığını, bunun üzerine davalı ... İnş. Danışmanlık Tic, Ltd. Şti'ne Beşiktaş ...

Noterliği vasıtasıyla ... yevmiye nolu 07.10.2016 tarihli ihtarnameyi keşide ederek " adi ortaklık hükümlerine aykırı olarak tek başına hareket ederek almış olduğu bedellerin iadesi"nin talep edildiğini, ancak davalı tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, bundan başka yine Beşiktaş ... Noterliği vasıtasıyla Avcılar Belediyesi'ne ... yevmiye nolu 20.10.2016 tarihli ihtarname gönderilerek "yapılan sözleşme uyarınca, diğer davalı ... Vic. Ltd.

Şti ile müvekkil şirketin iş ortaklığı hesabına gönderilmesi gereken ödemelerin ne kadarının davalı ... Taş. İnş. Danışmanlık Tic. Tid. Şti. hesabına gönderildiği "hususunda bilgi istendiğini, davalı ...

Belediyesi'nin 05.10.2016 tarihli müşteri hesap dökümü incelendiğinde, müvekkil şirket ile davalı ortağı ...'a ait iş ortaklığı hesabına gönderilmesi gereken bedellerin, sadece davalı ... hesahına gönderildiğinin ortaya çıkacağını beyanla; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik, sözleşme kapsamında müvekkiline ödenmesi gereken 100.000.00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle. Avcılar Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü ile davacı ve davalı şirketler arasında 14.08.2015 tarihinde Taşıt Kiralama Hizmeti Alımına ait Sözleşme'nin imzalandığını, bu sözleşmenin 2. Maddesinde ortaklık oranlarının açık bir şekilde belirtildiğini, buna göre müvekkili şirketin %90, davacı şirketin ise %10 oranında paya sahip olduğunu, bu oranlamaya göre de işten elde edilen karın paylaşıldığını, 26.08.2015 tarihinde Bakırköy ...

Noterliği'nce onaylanan iş ortaklığı beyannamesine göre; iş ortaklığının pilot ortağı olan müvekkili şirketin ortaklık nam ve hesabına hareket etmeye tam yetkili olduğunu, yine bu beyan- namede de ihale edilen işin ortaklık pay yüzdelerinin % 90-%10 olarak belirtildiğini, şirketlerin işbu ihale ile diğer işlerde ortak hareket etmek için 21.10.2015 tarihinde noter huzurunda Adi Ortaklık Sözleşmesi imzaladıklarını, bu adi ortaklık sözleşmesinin 3. maddesinde ortaklığın amacı ve konu- sunun" şoförlü ve şoförsüz araç kiralama ve organizasyon gıda ve kırtasiye hizmetleri" olduğu belirtildikten sonra,

ayrıca taraflar arasındaki ticari işbirliğinin diğer işlerde ne şekilde devam edeceği ,iç ilişkide nasıl hareket edecekleri, ne kadar payla işe ortak olunduğu vs hususların düzenlendiğini, bu sözleş- menin kesinlikle Avcılar Belediyesinin ihale ettiği iş ile ilgili olmadığını, belediyeden alınan ihaleye ilişkin sözleşme 26.08.2015 tarihli iken adi ortaklık sözleşmesinin 21.10.2015 tarihinde daha sonra imzalandığını, yani adi ortaklık sözleşmesinin bu ihale işinden sonra alınacak diğer işler için geçerli olduğunu, ihale işinden elden edilen hakkedişlerin yatırılması için Şekerbank Kadıköy Şubesi'nde ... numaralı hesabın açıldığını,

belli aralıklarla bu hakkedişlerin yatırıldığını, bu hesaptan davalı tarafın hakkedişlerinin Taşıt Kiralama Hizmeti Alımına ait sözleşmesine göre belirlenen %10 ortaklık oranına göre davalıya ödendiğini, hesap dökümlerinin bunu açıkça gösterdiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle. Belediye Ulaşım Müdürlüğü'nün ... İ.K. Numaralı Taşıt Kiralama Hizmet Alım İşinin yüklenicisi olan ... Dan. Tic. Ltd.

Şti ve ortaklığının ihaleye teklif zarfı içerisinde sunduğu Bakırköy ... Noterliği'nin 14 Ağustos 2015 tarih ... yevmiye nolu İş Ortaklığı Beyannamesine göre pilot ortak ... İnş. Dan. Tic. Ltd.

Şti ve ortaklık oranı % 90 olup diğer ortak ... firmasının ortaklık oranının % 10 olarak belirlendiğini, bu beyanname ile pilot ortağın ortaklığı her konuda temsile, ortaklık nam ve hesabına hareket etmeye tam yetkili kılınıdğını, bu bağlamda 2015-2016 yılında yapılan ödemelerin büyük bir kısmının -ekte sunulan dekontlardan da görüleceği üzere- ortaklık hesabına yatırıldığını, ödemelerin küçük bir kısmının da davacının bilgisi dahilinde, ortaklığı temsile yetkili ve pilot ortak durumundaki ... firmasına yapıldığını, bu dönemde davacının yapılan ödemelere herhangi bir itirazda bulunmadığını,

iş ortaklığı olan davacı ile diğer davalı kendi aralarında anlaşmazlığa düşmekle davacının müvekkili belediyeye gönderilen ihtarname ile yapılan ödemelerden habersizmiş gibi beyanda bulunduğunu, ancak hayatın olağan akışına aykırı bu iddianın kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili belediyenin diğer davalı şirkete ve ortaklığa yapılan ödemeler ile borç yükümlülüğünü ortadan kaldırdığını, açılan davanın Belediye ile bir ilgisinin bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/823 E., 2018/170 K. Nolu 19.04. 2018 tarihli ilamı ile "uyuşmazlığın ticari dava olduğu ve Ticaret Mahkemeleri'nin görev alanında kaldığı" gerekçesiyle " Göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle DAVANIN USULDEN REDDİNE" karar verilmiş, kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi üzerine dosya Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.

Bakırköy 2. Ticaret Mahkemesi'nce: davacının iddiasını ispatlayamadığından bahisle " davanın reddine" karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

Taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinin 2016 yılında sone erdiğini, ancak imzalanan sözleşmeye müvekkili ve davalının kar payı oranlarının % 50'şer olduğu açık olup bilirkişi raporunda yer alan " davacı şirkete kar payının %10 olduğu"na ilişkin tespit- lerin hatalı olduğunu, mahkemenin gerekçeli kararında " ortaklık ticari defterlerinin sunulmadığı" belir- tilmiş ise de iş ortaklığına ait ticari defterler ve ilgili diğer evrakların davalı ...

Turizm Şir- keti bünyesinde olduğunu, adı geçen şirketin borçtan kaçınma amacıyla ve kötü niyetle söz konusu evrakları ibrazdan kaçındığını, ortaklığın ... A.Ş.'deki banka hesabı ile davalı ...'ın ...

Bankası'ndaki hesap bilgilerinin celp edildiğini, bu kayıtlara göre Avcılar Belediyesi'nce tahakkuk edilen hak ediş bedelinin 7.656.383,77 TL olduğunu ve iş ortaklığına ait ödemelerinin büyük kısmının bu hesaplara yapıldığının anlaşıldığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre. Dava, adi ortaklıktan ve Hizmet Alım Sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.

Dosya içeriğinden. Davacı ...Sanayi Ltd Şti (...) ile davalı ... İnş Danışmanlık Tic Ltd Şti (...) şirketinin ortak olarak Avcılar Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce yapılan ... nolu Taşıt Kiralama Hizmet Alımı ihalesine katıl- dıkları, söz konusu ihalenin adı geçen şirketler üzerinde kalması üzerine, davalı ... Belediyesi ile bu işe ilişkin olarak 14.08.2015 tarihinde "Taşıt Kiralama Hizmeti Alımına Ait Sözleşme" nin imzalandığı anlaşılmaktadır.

Hizmet Alım Sözleşmesinin imzalandığı tarih (14.08.2015) itibariyle Avcılar Beledi- yesi'nden alınan "Taşıt Kiralama Hizmeti "ne ilişkin işin görülmesi hususunda davacı ... ve davalı ... şirketi arasında ortaklık ilişkisi bulunduğu tarafların beyanları , dosyada mübrez "Hizmet Alım Sözleşmesi" ve 15.10.2015 tarih ... yevmiye nolu İş Ortaklığı Beyannamesi ile sabit olup bu hususta bir ihtilaf yoktur.

Uyuşmazlık Taşıt Kiralama Hizmeti'ne ilişkin ortaklıkta davacının ortaklık payının ne olduğu hususunda toplanmaktadır. Taraflarca davalı belediyeye ibraz olunan 15.10.2015 tarih 25936 yevmiye nolu İş Ortaklığı Beyannamesinde ;... Tur Taş İnş Danışmanlık Tic Ltd Şti (...) şirketinin % 90, ... Gıda İç Ve Dış Ticaret Sanayi Ltd Şti (...)'nin % 10 oranında payı sahibi olduğu beyan olunmuştur.

Bu tarihten yaklaşık iki ay sonra, (21.10.2015 tarihinde) davacı ... ile davalı ... arasında Bakırköy ....

Noterliği arasında imzalanan ... yevmiye nolu Adi Ortaklık Sözleş- mesinde; tarafların ortaklık payı % 50'şer olarak belirlendikten sonra, ayrıca sözleşmenin 4. maddesinde " ortaklığın süresinin 14.08.2015 tarihinden başlamak üzere süresizdir" denilmekle % 50'şer pay oranının Avcılar Belediyesi'nden alınan "Taşıt Kiralama Hizmeti "ne ilişkin işi de kapsadığı sonu- cuna varılmaktadır.Ancak Bakırköy ...

Noterliği arasında imzalanan ... yevmiye nolu Adi Ortaklık Sözleşmesi'nin Avcılar Belediyesi'ne ibraz edildiğine dair delil bulunmadığından , davacının alacağının varlığı halinde Avcılar Belediyesi'nin bu alacaktan sorumluluğunun 15.10.2015 tarih ... yevmiye nolu İş Ortaklığı Beyannamesinde belirtilen % 90- %10 oranıındaki paylar dahilinde olacağı açıktır.

Diğer yandan davacı taraf ortaklığın 2016 yılında sona erdiğini iddia ettiğine göre , öncelikle bu hususun araştırılması, ortaklığın sona erdiğinin tespiti halinde TBK'nun adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine ilişkin hükümlerinin işletilmesi ,her durumda hak edişlerin net kar niteliği arz etmediği gözetildiğinde sektör bilirkişinin heyete dahil edilmesi suretiyle yapılan işin niteliğine göre (akaryakıt, araç bakım vs gibi) masrafların mahsubundan sonra net karın belirlenmesinin gerektiği tartışmasızdır.

Buna göre mahkemece , ortaklığın ve tarafların kayıtları ile dosya içeriğine göre, öncelikle taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinin devam edip etmediğinin tespiti, ortaklık devam ediyor ise davacı talebinin adi ortaklik payından kaynaklanan alacak , ortaklık sona ermiş ise TBK'nun adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi şeklinde ele alınması, sonrasında yukarıda belirtilen esaslar dahilinde davacının davalı taraftan alacaklı olup olmadığı ve alacak miktarının tespit edilmesi, hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARA R