İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1946 K.2024/1982

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilim aleyhinde, davalı kurum ... Şirketi tarafından ... hesap numaralı elektrik sayacına ilişkin 22/02/2023 tarihli ... Fatura seri nolu 87.526,17 TL kaçak elektrik kullanım bedeli faturası gelmiştir.

İşbu nedenle müvekkilin kaçak elektrik kullanmadığının tespiti ile tahakkuk edilen kaçak elektrik kullanım bedelinin iptaline karar verilmesine ve ihtiyati tedbir yolu ile ödeme işlemlerinin durdurulmasına karar verilmesi amacıyla dava açma zarureti hasıl olmuştur. Şöyle ki.

Öncelikle ihtiyati tedbir yolu ile ödeme işlemlerinin durdurulmasına, elektirik kesintisi yapılmaması yönünde tedbir kararı verilmesine, müvekkili şirketin kaçak elektrik kullanmamış olduğunun tespiti ile, 22/02/2023 tarihli ... Fatura seri nolu 87.526,17 TL kaçak elektrik kullanım ceza faturası bedelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından.

"Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 16.03.2023 tarihli tensip kararıyla "Davacı vekilinin İhtiyati Tedbir talebinin %20 teminat karşılığı kabulüne, dava konusu fatura nedeni ile elektriğinin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu konuda davalı Bedaşa müzekkere yazılmasına" karar verilmiştir.

Bu karara davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine mahkemesince duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda 12.04.2023 tarihli ara kararla "davaya konu kaçak elektrik tutanağı tedbir talep eden davacının berber dükkanına ait olup, davacının işin niteliği gereği elektriğin davacının işletmesi için olmazsa olmaz koşulu niteliğinde olup, tedbire itiraz eden davalının bu faturalar nedeni ile kesinti olması durumunda davacının ticari işletme faaliyetinin durmasına sebep olabileceği, bu haliyle davacının ağır ekonomik kayıplara uğrayacağı,

tarafların karşılıklı menfaatleri esas alındığında yargılama süresince çekişme konusu elektriğin kesilmesinin davacı aleyhine ağır zararlar doğuracağı, davanın sonuna kadar, en azından dava konusu miktarla ve tesisatla sınırlı olarak, davacının işletmesinde elektrik kesintisinin önüne geçmek gerektiği konusunda yukarıda bahsedilen BAM kararı da dikkate alınarak ihtiyati tedbir isteminde hukuki yarar bulunduğu" gerekçesiyle davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

Yetkisizlik kararı üzerine mahkemesince 29/05/2024 tarihli kararıyla Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/04/2023 tarihli ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın taraflara tebliğine karar verilmiştir. Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için kanunun aradığı şartlar ile yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğini, kaçak elektrik kullanımının delillerle sabit olduğunu, teminatın yetersiz olduğunu, İhtiyati tedbir kararının meydana getirebileceği sonuçların Mahkemece hiçbir suretle değerlendirilmediğini, davalı şirketin Anayasal haklarına aykırılık oluştuğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Dava. İİK 72 maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkin olup dava konusu borç kaçak elektrik kullanımından kaynaklanmaktadır.İstinafa gelen uyuşmazlık ise, elektriğin kesilmemesi talebiyle ilgili ihtiyati tedbir koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nın 389/1.

Maddesi, "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" şeklindedir.

HMK'nın 390/2 maddesine göre de tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Ayrıca bu kapsamda ihtiyati tedbir talebinin somutlaştırılması gerekir. Yukarıda ifade edildiği üzere HMK'nın 390/2 maddesine göre, tedbir talep eden taraf, davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Yaklaşık ispattan anlaşılması gereken ise usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Buradaki amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için tam ispat gerekmez. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Tam ispatın arandığı durumlarda, bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hâkim o iddianın ağırlıklı/kuvvetli ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğu ihtimalini göz ardı etmez. İhtiyatî tedbirde asıl olan ihtiyatî tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyatî tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyatî tedbirin temel şartlarını oluştururlar.

Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyatî tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyatî tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir. İhtiyati tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir.

Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun, "uyuşmazlık konusu hakkında" diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (m. 389/1).

Davacı dava dilekçesinde dava konusu kaçak elektrik faturaları nedeniyle elektriğin kesilmemesi yönünde tedbir kararı talep etmiş, mahkemece tedbir talebinin kabulüne % 20 oranında teminat alınmasına karar verilmiş, takdir olunan teminat miktarı süresi içinde mahkeme veznesine yatırılmıştır.

Somut olayda; dava konusu kaçak elektik tüketimine konu mahallin iş yeri ve dava konusu borcun varlığı ve miktarının yargılamaya muhtaç olduğu, söz konusu faturalar nedeniyle elektriğin kesilmesi halinde davacının telafisi zor zararının oluşacağına dair yaklaşık ispat koşulu yerine getirilmiş ihtiyati tedbir dava konusu fatura ile sınırlanmış olmakla elektriğin kesilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesi HMK 389 md hükmüne uygundur.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda usule aykırılık tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R