İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1023 K.2025/2645

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı abone arasında.

01.01.2021 tedarik başlangıç tarihli 24 aylık Elektrik Tedarik Sözleşmesi imzalandığını davacı şirket tarafından hukuka uygun olarak fatura keşide edilip gönderilmesine rağmen, davalı tarafından hiçbir faturası vadesinde gereği gibi ifa edilmediğini, davalının sözleşme yükümlüklerine aykırı davranmak suretiyle, keşide edilmiş olan tüketim faturalarını sürekli bir şekilde zamanında ve gereği gibi ifa etmeyerek sözleşme ihlali gerçekleştirdiğini, sözleşmenin ilgili maddelerine göre son on iki dönem faturalarının en yükseği olan 22.06.2022 vade tarihli 22.694,79 TL bedelli tüketim faturasının 2 katı alınarak,

08.07.2022 vade tarihli, 45.389,58 TL bedelli, ceza faturası keşide edildiğini, 08.07.2022 vade tarihli, 45.389,58 TL bedelli ceza faturası tutarının %12'si hesaplanarak 5.446,75 TL icra cezai şartın takibe eklendiğini, davalının bir takım tüketim faturalarının ödenmemesinden dolayı, MTS 2022-790286 E. Sayılı dosyasından 45.389,58 TL bedelli ceza faturası, 5.446,75 TL icra ceza şart bedeli, 1.059,09 TL faiz olmak üzere toplam 51.895,42 TL üzerinden icra takibine geçildiğini, davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek;

itirazın iptaline, takibin devamına, davalının aleyhine takip konusu alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya ve takibe konu edilen cezai şart alacağı ile icralık olmaya dair düzenlenen %12'lik alacağına dair yapılan sözleşme ve borç tahakkuku davalının tacir olmaması nedeniyle haksız şart niteliğinde olduğundan yok hükmünde olduğunu, davacı şirketin sözleşmedeki düşük bedelle elektrik tüketilmesine dair taahhütlerini yerine getirmediğini,

taraflar arasında akdedilen sözleşme ile sabit birim fiyatı kararlaştırıldığını ve sabit birim fiyatı 0,549 TL/kWh olarak tespit edildiğini, davalıya davacı tarafından yansıtılan faturalarda taraflarca kabul edilen 0,549 TL/kWh bedelinden daha yüksek bedelli faturalar yansıtıldığını, davaya konu edilen sözleşmede iki farklı cezai şart düzenlendiğini ve asıl tüketim borcu olmamasına rağmen hem cezai şart hem de %12 oranında tek taraflı olarak dayatılan icralık olma halinde icra ceza bedeli adı altında cezai şart talep edildiğini, davalı davaya konu sözleşmeden önce ve sonra çok daha düşük bedele elektrik tüketirken,

davacı şirketten tedarik ettiği elektrik nedeniyle çok fazla fatura bedeli ödemek zorunda kaldığını belirterek davanın ve icra inkar tazminatının reddini talep etmiştir.Mahkeme; cezai şartın mahiyeti itibariyle TBK 51. maddesinin uygulanması mümkün görülmediğinden, ilgili sözleşme maddeleri gereğince cezai şartın ancak abonenin sözleşmeyi feshetmesi halinde geçerli olacağı gerekçesi ile;"1-Davanın REDDİNE,2-Yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE" karar vermiştir.Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde.

"Taraflar arasında 01.01.2021 tedarik başlangıç tarihli 24 aylık Elektrik Tedarik Sözleşmesi imzalandığı,davacı şirket tarafından hukuka uygun olarak fatura keşide edilip gönderilmesine rağmen, davalı abone tarafından hiçbir faturanın vadesinde gereği gibi ifa edilmediğini,davalının sözleşme yükümülüklerine aykırı davranmak suretiyle, keşide edilmiş olan tüketim faturalarını sürekli bir şekilde zamanında ve gereği gibi ifa etmeyerek sözleşme ihlali gerçekleştirdiğini, sözleşme ve sözleşme uygulama protokolünce davalı abonenin sözleşme ihlali yapması halinde ne gibi bir yükümlülükle karşı karşıya kalacağının belirlendiği,

sözleşme madde 7.2'de açıkça edimlerin ifa edilmemesinin ve herhangi bir sözleşme ihlalinin olması halinde sözleşme 7.1 de belirtilen ceza tutarının abone tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, madde 7.2' de aynen;"Abonenin, sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya mevzuat hükümlerine uymaması, sözleşme boyunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tamamen ödememiş olması veya madde 4.3, 4.5, 4.6, veya madde 6.3, 6.7, ve 6.8'de belirtilen koşulların sağlanmamış olması halinde, tedarikçinin aboneyi portföyden çıkarma hakkı vardır.

Tedarikçinin aboneyi portföyden çıkarması, (...) halinde sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair hakkı saklı kalmak üzere, fatura alacakları ile birlikte sözleşme madde 7.1 de anılan cezai şartı ve abone tüketiminden kaynaklı olarak ödenen piyasa maliyeti bedellerinin ödenmesini talep etme ve bütün bu borçlara ait gecikme zammını madde 4.2 deki belirtilen oranda uygulama hakkı vardır.

Tedarikçi, böyle bir durumda her türlü maliyet, zarar, kar kaybı ve cezai şartı karşılamak için teminatı irat kaydetme hakkına sahiptir. " denilerek açıkça sözleşme şartlarına uygun hareket edilmemesinin sonuçları açıklanmış ve 7.1.de belirlenen yöntem ile ceza faturası keşide edileceği belirlenmiştir.Ayrıca yine sözleşmenin 4.5. maddesinde "Abonenin sözleşmenin herhangi bir maddesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde,

Tedarikçinin feshe ve yazılı bildirime gerek olmaksızın madde 7.1.'deki ceza bedellerini ve madde 7.3'deki kar kaybını talep etme hakkı vardır." şeklinde hüküm düzenlenmiş ve yine madde 7.1'de belirlenen hesaplama yöntemine atıf yapılmıştır.Bu çerçevede müvekkil şirket tarafından haklı ve hukuka uygun olarak sözleşmenin 7.1. Maddesinde belirlenmiş olan hesaplama şeklinde uygun olarak ceza faturası düzenlenmiştir. Anılan maddede aynen“ ...

Abone her bir sayaç için ayrı ayrı hesaplanmak üzere son on iki dönem faturalarının en yüksek faturasının 2(iki) katı kadar cezai şartı Tedarikçiye ödemeyi kabul eder” şeklinde bir hüküm kararlaştırılmış ve bu hükme göre ceza faturası hesaplanarak keşide edildiğiri,buna göre son on iki dönem faturalarının en yükseği olan 22.06.2022 vade tarihli ... seri nolu 22.694,79 TL bedelli tüketim faturasının 2 katı alınarak,

Seri ... sıra numaralı, 08.07.2022 vade tarihli, 45.389,58 TL bedelli, ceza faturası keşide edildiğini,anılan işbu faturanın ödenmemesi sebebiyle Merkezi Takip Sistemi(İstanbul) 2022/790355 E. Sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini,belirtilen takibe yukarıdaki faturayla birlikte sözleşmenin 4.2. maddesine göre icra cezai şartı da uygulandığını,anılan maddede aynen “abonenin sözleşme hükümleri veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde,

icralık her faturanın yüzde on ikisi (%12’si) kadar icra ceza bedeli ve işbu maddede belirtilmiş olan gecikme zammı oranında sözleşmesel faiz talep edilecektir” hükmü yer aldığını,bu maddeye göre de ;Seri ... sıra numaralı, 08.07.2022 vade tarihli, 45.389,58 TL bedelli ceza faturası tutarının %12’si hesaplanarak 5.446,75 TL icra cezai şartın takibe eklendiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerekmekteyken hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu,bilirkişi raporunun hatalı olduğunu,mahkeme tarafından da hatalı bir şekilde işbu rapor hükme esas alınarak hatalı bir karar verildiğini,

imzalanmış olan sözleşme elektrik piyasası anlamında bir ikili anlaşma olduğundan bu durumda sözleşmenin maddelerinin geçerli ve uygulanmak zorunda olduğunu,davacının ... tarifesinden fiyatlamak zorunda olmadığını,davacının satış fiyatının ...'ın fiyatından bağımsız olduğunu belirterek mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi için kararın kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince,

istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava,cezai şart alacağına ilişkindir.Taraflar arasındaki 01/01/2021 tedarik başlangıç tarihli 24 aylık Elektrik Tedarik Sözleşmesin kapsamında ödenme yapılamayan faturalardan kaynaklı ceza faturası istemiyle iş bu davanın açıldığı,Sözleşmenin madde 7.2'de edimlerin ifa edilmemesinin ve herhangi bir sözleşme ihlalinin olması halinde sözleşme madde 7.1 de ne şekilde uygulama yapılacağı akdedilmiştir.

Madde 7.2 “Abonenin, sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya mevzuat hükümlerine uymaması, sözleşme boyunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tamamen ödememiş olması veya madde 4.3, 4.5, 4.6, veya madde 6.3, 6.7, ve 6.8'de belirtilen koşulların sağlanmamış olması halinde, tedarikçinin aboneyi portföyden çıkarma hakkı bulunduğu,

tedarikçinin aboneyi portföyden çıkarması halinde sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair hakkı saklı kalmak üzere, fatura alacakları ile birlikte sözleşme madde 7.1 de anılan cezai şartı ve madde 6.7 de anılan tüm indirimlerin iade edilmesini talep etme ve bütün bu borçlara ait gecikme zammını madde 4.2 'deki belirtilen oranda uygulama hakkı bulunduğu, tedarikçinin , böyle bir durumda her türlü maliyet, zarar, kar kaybı ve cezai şartı karşılamak için teminatı irat kaydetme hakkına sahip olduğu hususları düzenlenmiştir.

Ayrıca yine sözleşmenin 4.5 maddesinde “Abonenin sözleşmenin herhangi bir maddesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, Tedarikçinin fesih ve yazılı bildirime gerek olmaksızın madde 7.1. 'deki ceza bedellerini ve madde 7.3'deki kar kaybını talep etme hakkı vardır.” hükmü , sözleşmenin 7.1. maddesi “Abone her bir sayaç için ayrı ayrı hesaplanmak üzere aktif tüketimi olan son on iki faturanın iki katı kadar cezai şartı Tedarikçiye ödemeyi kabul eder. eğer abonenin mevcut ya da önceki tedarikçilerinde geçmişe dönük aktif tüketimi içeren on iki faturası yoksa,

faturası olan tek dönem veya faturası olan dönemler bu hesaplamada dikkate alınır. Var olan faturalarının içerisinden aylık en yüksek tüketim üzerinden hesaplama yapılacaktır." şeklinde düzenlenmiştir.Alınan kök bilirkişi raporunda; sözleşmenin 7.1. Maddesindeki cezai şart, yalnız ve yalnız, sözleşme bitiş tarihinden önce sözleşmenin abone tarafından fesih edilmesi durumunda söz konusudur.

Davalı, sözleşmeyi feshetmediğinden davacı şirket, davalıdan 45.389,58 TL cezai şart, cezai şartın %12'si olan 5.446,75 TL icra cezası ve 1.059,09 TL gecikme zammını talep edemeyeceği kanaatine varıldığı, hukuki takdir ve karar mahkemeye ait olduğundan mahkeme davacı şirketin cezai şartı, icra cezasını ve takip tarihine kadar işlemiş gecikme zammını talep edebileceğini takdir etmesi halinde;

davacı şirketin talep edebileceği cezai şart 24.288,98 TL, icra cezası 4.220,45 TL, gecikme zammı 566,74 TL olmak üzere toplam 29.076,17 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.Alınan ek bilirkişi raporunda kök rapordaki görüş aynen tekrar edilmiştir.Bu doğrultuda alınan bilirkişi raporunda cezai şarta konu belirtilen dönem en yüksek faturanın birim fiyatı ve ... birim fiyatları kapsamında farklı değerlendirmeleri ve hesaplamayı içerdiği görülmüştür.Rapordaki hesaplama şeklinin şu şekilde olduğu görülmüştür.¸sözleşmenin 7.2.

Maddesinde.

“Abonenin sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi, sözleşme boyunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tamamen ödenmemiş olması halinde tedarikçinin aboneyi portföyünden çıkarması halinde sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair hakları saklı kalmak üzere fatura alacakları ile birlikte sözleşmenin Madde 7.1.de anılan cezai şartı ve gecikme zammını madde 4.2. de belirtilen oranda uygulama hakkı vardır” şeklinde hüküm bulunmaktadır.Buna göre alınan bilirkişi raporu uyuşmazlığın çözümü için yeterli olmadığından,itirazları karşılar şekilde özellikle ceza şartı uygulanacak ise cezai şarta esas alınacak

faturanın tutarı ile takipteki alacak kalemi ile hesaplama yapılmak üzere (bilirkişi ... fiyatlarında faturada indirim yaptığından bu husus tartışılarak) 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak karar verilmesi gerektiğinden, eksik inceleme ile verilen kararın hukuk ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmıştır.Bu nedenle davacının istinaf talebinin kabulü ile karar HMK 353/1a-6.madde gereği kaldırılarak belirtilen hususlarda inceleme yapılıp karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine geri gönderilmesi gerekmiştir.