İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1294 K.2025/2975

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalı (borçlu) ile müvekkili şirket arasında davalının sayacına ilişkin olarak imza altına alınan 925054 nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan cayma bedeline ilişkin olmak üzere 1 adet cayma faturası bedelinin ödenmemesi sebebiyle,T.C. Merkezi Takip Sistemi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalı borçlunun 08/08/2023 tarihinde herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesi ile borca itiraz ettiği, yapılan itiraz ile icra takibinin durduğu,davalı-borçlunun itirazları ve iddiaları hukuki mesnetten yoksun olup, haksız bir menfaat sağlama gayesi ile yapılmış olup reddi gerektiği,müvekkili şirketin, davalı borçlu şirketten olan alacağı, elektrik kullanımına ilişkin İlgili sözleşme hükümlerinden kaynaklandığını, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde, davalının abonelik adresinin bulunduğu Antalya İli, Döşemealtı İlçesi sayaçları yerel dağıtım firması olan ...

Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından okunduğunu, bu okumalara dair veriler ...'a bildirilmekte ve ... 'tan müvekkili şirket tarafından alınan verilerin abonelik sözleşmesi ile belirlenen tarifeler uyarınca faturalandırıldığını, müvekkili şirket tarafından düzenlenen ve davalı-borçlu tarafından ödenmeyen faturanın Tekil No :..., IC Kod :..., sayaç okuyan kurum ... Elektrik Dağıtım A.Ş.

20.03.2023 tarih, 31.03.2023 vade 308.156,36 TL tutarlı olan fatura cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklandığını, borca ve takibe dayanak fatura, elektrik abonelik sözleşmesinin hükümlerine göre öngörülen cezai bedele ilişkin düzenlendiğini, borçluya akdedilen abonelik sözleşmesi ve SKTT %15,00 tarife paketi borçların ödenmemesi sebebi ile sözleşme feshedilmiş ve sözleşme bitiş süresinden önce fesih nedeniyle cayma bedelinin 20/03/2023 tarihli faturaya yansıtıldığını,elektrik abonelik sözleşmesinin son sayfasında gayet net bir şekilde yer aldığı üzere,

"sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile feshedilmesi veya bu sürede herhangi bir neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olma halinde kullanımlara ek olarak son 12 aylık tüketim miktarı ve sözleşme fesih tarihindeki birim bedel ile hesaplanacak fatura tutarının %10 una tekabül eden cayma bedelini cereana ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." şeklinde hüküm altına alındığını, cayma bedeli ve cezai şart şeklinde isimlendirilen kurum gerek mevzuatta gerekse yüksek mahkeme kararlarında kabul edildiklerini ifade ederek,

ifadesi ile davanın kabulüne davalının takibe, borca, faize faiz oranına ve tüm ferilerine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, itirazın haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının iddiasının aksine müvekkili, tedarikçinin portföyünden kendi iradesiyle çıkmadığı ve davacı tarafından çıkartıldığını, ayrıca müvekkilinin fatura bedellerinin tamamını ödediğinden davacının hiçbir haklı sebebe dayanmadan sözleşmenin feshedilmesi ve bu feshe dayalı olarak karşı tarafın basiretli tacir olduğu ve bu duruma katlanması gerektiğinden bahisle cayma bedelinin talep Edilmesinin açıkça hakkın kötüye kullanılması olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, sözleşme hükümleri gereği cayma bedeli ödenmesi gerektiği iddiasına karşı, ...

Enerji A.Ş.’nin bu bölgedeki elektrik dağıtım hizmetinde Yargıtay kararları uyarınca da “tekel” olarak hizmet verdiği göz önüne alınarak, dürüstlük kurallarına aykırı olarak müvekkili aleyhine ve durumunu ağırlaştırıcı bir şekilde hüküm konulmuş ve davacı şirket tarafından sözleşme geçersiz bir şekilde fesih edilerek, ne şekilde hesaplama yapılarak yansıtıldığı belli olmayan cayma bedeli yansıtıldığını, TBK 20.ve 25. maddeleri dikkate alınarak sözleşme özgürlüğünde bulunması gerekli güç dengesinin bir taraf aleyhine bozulduğu,

sözleşme özgürlüğüne müdahale ile sözleşme adaletinin sağlanması gerektiği, haklı bir nedene dayanılmadan ve faturaların ödenmediğinden bahisle davalı müvekkilinin davacı şirket tarafından sözleşme feshedilerek haksız şekilde cayma bedeli yansıtıldığını, bu durumun açıkça davalı ile davacı arasındaki sözleşmeden doğan hakların kötüye kullanılarak,

dürüstlük kuralına aykırı şekilde zenginleşme amacını taşıdığını ve davacının Sözleşmeyi hem kendisi feshedip hem de cayma bedeli talep ettiğini, davacı tarafından dava dilekçesinde SMS ve E-posta yolu ile gönderilen faturalara herhangi bir itirazda bulunulmadığı iddia edilmişse de müvekkilinin , davacı şirket tarafından gönderilen faturalara yönelik olarak GIB e-fatura üzerinden iptal talebi oluşturmuş, 11.05.2023 tarihinde.

“20/03/2023 tarihinde gelen cayma bedeli adındaki faturaya GIB e fatura üzerinden iptal talebi oluşturulmuştur. 28/03/2023 tarihinde oluşturulan iptal talebine cevap verilmemiştir. Firma olarak ... Elektrik Enerjisi İthalat İhracat Ve Toptan Satış Anonim Şirketi (...) elektriğin portföyünden ...

Elektrik Enerjisi İthalat İhracat Ve toptan Satış Anonim Şirketi (...) elektrik tarafından çıkarıldığımız için cayma bedeli talebini kabul etmemekteyiz.FET2023000016490 nolu (ETTN: 86DA208E- D76D- 4579- A4FA- E2B3E096B2FF) faturanın iptalini talep etmekteyiz.” şeklinde faturaya itiraz ettiklerini ifade ederek,

davanın reddine, davacının % 20’den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkeme, sözleşme ve aboneye ilişkin özel sözleşme koşullarına göre davacının davalıya düzenlediği toplam 28 fatura ortalamasının iki katı tutarında talepte bulunabilecek olup, 28 faturanın ortalamasının iki katının 213.261,74-TL, bu tutara ilişkin bilirkişi tarafından işlemiş faiz tutarının ise 39.263,53-TL olduğu hesaplandığı,itirazın toplam 252.525,27-TL yönünden haksız olduğu,alacağın likit bulunduğu gerekçesiyle;

"1-Davanın Kısmen Kabulüne, İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının 252.525,27-TL alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 213.261,74-TL asıl alacağa aylık %5 akdi faiz işletilmek suretiyle takibin devamına, Fazlaya dair talebin reddine,2-Alacağın %20'si oranında 50.505,05-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar vermiştir.

Kararı davalı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde;davalının davacı portföyünden kendi iradesi ile çıkmadığını,çıkarıldığını,davalının sözleşmeden caymadığını,bir adet faturanın ödenmemesi nedeniyle davalı hakkında cayma faturası düzenlenerek takip yapıldığını,davanın tümden reddi gerektiği,ayrıca reddedilen kısım için davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiği,dava konusu faturanın sözleşmenin 6.1 maddesinden kaynaklı “CAYMA BEDELİ” olarak düzenlendiği,

bu davanın konusunun davacının davalıdan cayma bedeli tahsil edip edemeyeceğine ilişkin olduğu,raporda hesaplanan ve mahkemece dikkate alınan ise (kabul anlamına gelmemekle birlikte) sözleşmenin 6.2 maddesi gereği cezai şart olup,mahkemece yanılgılı değerlendirme yapıldığını,davacının kestiği faturanın cezai şarta ilişkin olduğu,davalı sözleşmeden caymadığından cayma bedelinin istenmesinin mümkün olmadığını,temerüdün oluşmadığını,

davanın tümden reddi gerekirken kısmen de olsa kabulünün hatalı olduğunu,davacının tekel konumunda olduğunu ve sözleşmede ağırlaştırıcı hükümler bulunduğunu ve TBK 20 ve 25.madde kapsamında sözleşmeye müdahale ile güç dengesinin sağlanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava,cezai şart alacağının tahsiline yönelik takibe karşı itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında alacaklı ... Enerji Anonim Şirketi tarafından borçlu ...

Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında 308.156,36 TL cayma bedeli,57.522,57 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 365.678,88-TL nın tahsiline yönelik yapılan ilamsız takibin itiraz üzerine durdurulduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6.1. maddesi "İş bu sözleşme taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.Taraflardan birinin 30 günlük bildirimle feshedilinceye kadar geçerlidir.

Bu kapsamda Abone fesihtalebini cereyana 30 gün önceden yazılı olarak bildirmek ve varsa tarife paketindeki süre ve fesih koşullarını yerine getirmek kaydıyla sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir.

Abone iş bu maddedeki 30 günlük bildirim süresine uymaksızın sözleşmeyi fesih etmesi ve ... aboneliğinden çıkması halinde abone olduğu süre boyunca tüketicinin ödediği en yüksek faturanın iki katı kadar tutarda cayma bedelini derhal cereyana cezai şart olarak ödeyecektir.ABONENİN sözleşmeyi iş bu madde kapsamında tek taraflı fesih etmek istemesi halinde ... yazılı talebin kendisine ulaşması takiben fesih için öngörülen yürürlükteki süre içinde abonenin aboneliği sona erecek şekilde mevzuat uyarınca gerekli mercilere başvuru yapacaktır.

İlgili mevzuatın öngördüğü sürenin sonunda abonenin aboneliği sona erecektir.” hükmü bulunduğu görülmüştür.Sözleşmenin 6.2.

Maddesinde ise 6.2. (i) "Taraflardan Birinin bu Sözleşme'nin veya Tarife Paketi'nin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve (iü) ABONE'nin Sözleşme'nin 4.1. maddesi kapsamında elektrik satışının başlayamaması, ABONE'nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, ABONE'nin İlgili Mevzuat'ın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması,

ABONE'ye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas, haciz, ihtiyati haciz, konkordato vb. Yollardan yasal kovuşturmaya başlanması hallerinde ... işbu Sözleşme'yi derhal ve Sözleşme'den doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebilir.

Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketi'nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür. ..., bu madde kapsamında fesih halinde, her türlü zarar ve ziyanını karşılamak için avukatlık ücreti dahil takip ve icra masraf, gider ve ücretleri ABONE'ye ait olmak üzere, yasal takip yollarına başvurabilecektir. ...'ın bumadde hükümlerine uygun olarak Sözleşme'yi feshetmesi durumunda, ABONE'nin tazminat,

zarar ziyan talep hakkı olmayacaktır." şeklinde belirlenmiştir.Yine sözleşmenin EK -1 Aböne'ye Özel Sözleşme Koşulları;Sözleşmenin Yürürlük ve Süresi, fesih koşullarında ise;"İşbu Sözleşme, TARAFLAR'ın yetkili temsilcileri tarafından imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve Sözleşme nin fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih oluncaya kadar yürürlükte kalır.TEDARİKÇİ tarafından ABONE'ye elektrik tedariği 01/ /2020 tarihinde başlayacaktır.Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 12(oniki) ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde,

abone sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak tedarikçiye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." şeklinde hüküm altına alınmıştır.

Sözleşme de hüküm altına alınan “...Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 12(oniki) ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde, abone sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak tedarikçiye derhal ödemeyi kabul,

beyan ve taahhüt eder..” hükmü gereği davacı tarafça davalıya 16 aylık fatura ortalamasının 2 katı tutarında 308.156,36 TL cezai şart faturası kesildiği görülmüştür.Bu durumda ilk faturalamanın 01.12.2020 tarihli olduğundan sözleşme tarihinin 12/2020 tarihi olduğu olduğ,ancak sözleşme süresi boyunca davacı davalıya son 16 adet faturanın ortalamasının 2 katı tutarında 308.156,36 TL ceza faturası kesilmiş isede,aslında davalıya 28 adet fatura kesildiğinden ve sözleşmede cezai şarta tabi 16 adet faturanın ortalamasının alınacağına ilişkin herhangi bir hüküm olmadığından,28 adet fatura ortalaması yerine 16 adet fatura ortalamasının alınmasının

hatalı olduğu alınan 15/08/2024 tarihli heyet bilirkişi raporunda belirlenmiştir.Bilirkişi raporu kapsamında sözleşmedeki 6.1 ve 6.2.madde kapsamında abonenin herhangi bir sebep ile sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 12 ay içerisinde fesih etmesi halinde tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının iki katı oranında fesih bedeli ödeneceği hüküm altına alındığından geç ödenen faturalar sebebiyle sözleşmenin davalı tarafça ihlal edildiği ve bu durumda davacı tarafça sözleşmenin feshinde aykırılık bulunmadığı kabul edilmelidir.Hükme dayanak mali müşavir ve ayrıca diğer iki bilirkişiden kurulu bilirkişi heyetinden

alınan bilirkişi raporunda,sözleşmenin 6.1 ve 6.2.maddesi kapsamında davalı tarafça geç ödenen faturalar nedeniyle davalı tarafça davalıya kesilen 28 fatura ortalamasının sözleşmenin 6.2 maddesi uyarınca ve Özel Sözleşme koşulları başlığı altında Cezai Şart tanımı dikkate alınarak, davacının tüm faturaların ortalamasının iki katı üzerinden yapılan cezai şart hesaplamasında.

213.261,74TL cezai şart, 39.263,53 TL işlemiş faiz olmak üzere davacının takipte toplam alacağının toplam 252.525,27 TL olduğu belirlenmiştir.Bilirkişi heyet raporu taraf,mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli,mahkemenin kararı ise usul ve hukuka uygun bulunmuştur.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.