İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/88 K.2025/1757

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket çalışanlarınca,14.02.2022 tarihinde borçluya ait işyerinde yapılan kontrolde "sözleşmesiz olarak kayıtsız sayaçtan kaçak elektrik kullanıldığı" tespit edilmekle borçlu adına ... seri nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiğini, iş bu tuta- nağına istinaden davalıya 28.02.2022 son ödeme tarihli kaçak elektrik faturası tahakkuk olunduğunu, ancak borçlunun borcu ödemediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalı/borçlu aleyhine Bakırköy ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasıyla icra takibine başlatıldığını, dava- lının itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 oranında icra inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce: 1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının 69.561,36 TL asıl alacak, 1.670,17 TL gecikme faizi, 300,63 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 71.532,16 TL üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-)71.532,16 TL'nin %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından düzenlenen kaçak tespit, tahakkuk ve faturalama işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu, bilirkişi raporunda her ne kadar "dosyada doğru bilgi ve belge bulunmadığı" gerekçesi ile kurulu güç ve 90 gün üzerinden hesaplama yapılmış ise de, tesisatta bulunan sayacın tüketimi hatalı kaydettiğine veya farklı bir kişi tarafından kullanıldığına dair bir delil sunulmadığından hesaplamada sayaç tüketim (OSOS) değerlerinin hesap- lamada esas alınmasının gerektiğini, müvekkili şirket tarafından kaçak elektrik tüketimin başladığı tarihin de doğru bir şekilde tespit edildiğini,

aksi görüş içeren bilirkişi raporu hatalı olup hükme esas alınamayacağını, ayrıca alacağa gecikme zammı uygulanması gerekirken avans faizine hükmedil- mesinin de doğru olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını, davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre. Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından, Davacı şirket çalışanlarınca, borçlunun kıraathane olarak işlettiği "... mh. ..., ... No....

Bayrampaşa/İstanbul" adresindeki iş yerinde işyerinde 14.02.2022 tarihinde yapılan kontrolde "sözleşmesiz olarak kayıtsız sayaçtan kaçak elektrik kullanıldığı" tespit edil- mekle borçlu adına ... seri nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiği, tespit anında davalının mahalde hazır bulunduğu, ancak imzadan imtina ettiği, Bilahare bu tutanağına istinaden davalı adına 28.02.2022 son ödeme tarihli 85.671,88 TL bedelli kaçak elektrik faturası tahakkuk olunduğu, Faturanın son ödeme tarihinde ödenmemesi üzerine davacı tarafından davalı aleyhine Bakırköy ...

İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas Sayılı dosyası ile icra takibine başlatılarak 85.671,88 TL kaçak elektrik bedeli + 1.142,29 TL gecikmiş gün faizi + 205,61 TL faizin KDV'sinden ibaret toplam 87.019,78 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, Borçlunun İcra Müdürlüğü'ne ibraz ettiği 07.04.2022 tarihli dilekçe ile "söz konusu faturaya itirazen elektrik kurumuna (...'a) başvurduğunu, itiraz süreci tamamlanmadan takibe girişil- diğini, borcun tamamına itiraz ettiği"ni beyanla itirazda bulunduğu, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdu- rulmasına karar verildiğinden itirazın iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

1. Kaçak Kullanım Olgusu. Davaya konu tutanağın, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davalı şir- kette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, 6100 sayılı Kanun'un 204. maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir.

(Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2022/7569E.- 2023/658 K. nolu 16.03.2023 tarihli ve 2021/4894 E., 2021/ 10580 K. Sayılı 21.10.2021 tarihli ilamı da aynı yöndedir. Borçlunun dava konusu mahal ile ilgili elektrik aboneliği sözleşmesinin bulunmadığı, tutanak tarihinde sözleşmesiz olarak ve kayıtsız sayaç ile elektrik kullandığı olgusu kaçak tespit tuta- nağından başka, tespit anında kaydedilen görüntüler ve tüm dosya içeriği ile sabittir.

Tutanak tarihinde yürürlükte olan 30.05.2018 tarihli EPTHY'nin 42-1/a md gereğince sözleşmesiz elektrik tüketimi "kaçak" tanımına uyduğundan , davalı adına kaçak işlemi yapılmasında isabetsizlik yoktur.

2. Tahsili gereken asıl alacak miktarı: ... tarafından H/515913 seri numaralı kaçak elektrik zaptına istinaden, kaçak tüketim dönemi 19.02.2021- 14.02.2022 tarihleri arası tüketim miktarı ( kuruma kayıtsız sayaç endeksi esas alınarak) 15633 kwh, mükerrer kaçak tüketim nedeniyle 2 çarpan kabulü ile dava konusu 85.671,88 TL bedelli ve 28.02.2022 son ödeme tarihli fatura tahakkuk olunmuştur.

Bilirkişi raporunda, yönetmeliğin 45. Maddesine atıf yapılarak doğru bilgi ve belgenin olmadığından bahisle kaçak tüketim süresi 90 gün, mükerrer kaçak nedeniyle çarpan sayısı 2 olarak kabul edilmiş, ayrıca tesisatta takılı sayacın kayıtsız olduğundan bahisle kurulu güç üzerinden fatura tahakkuku yapılmıştır.

A.) SÜRE YÖNÜNDEN: Yönetmeliğin "Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarının Hesaplanmasında Ve Faturalanmasında Esas Alınacak Süre" Başlıklı 45. Maddesinde; "a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez.

Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Her ne kadar bilirkişi raporunda, kaçak tüketim süresine ilişkin olarak doğru bilgi ve belgenin olmadığından bahisle kaçak tüketim süresi 90 gün olarak kabul edilmiş ise de, dosya kap- samından davalı hakkında aynı adres için 23.07.2020 tarihinde yapılan denetimler sonucunda da "borç nedeniyle aboneliğin tahliye edildiği ve sözleşmesiz elektrik kullanıldığı" gerekçesi ile (mükerrere esas) H/324438 nolu tutanağın düzenlendiği, bu durumda davacının dava konusu tutanak tarihi itibariyle 1 yıldan daha fazla süredir sözleşmesiz elektrik kullandığı anlaşılmaktadır.

Ancak yönetmeliğin 45/1-a maddesinde kaçak kullanım süresinin 12 ayı geçemeyeceği belirtilmiştir. Davacı tarafça düzenlenen hesap bülteninde de kaçak tüketim dönemi 19.02.2021- 14.02.2022 olarak (12 ayı geçmeyecek şekilde) esas alındığından davacının tahakkukunun süre yönünden doğru olduğu değerlendirilmiştir.

B.) TÜKETİM MİKTARI YÖNÜNDEN.

Yönetmeliğin "Kaçak Elektrik Tüketim Miktarının Hesaplanması" başlıklı 44.maddesinde, (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda,

tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,b) Diğer tüketici gruplarında,

tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır.

Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir...." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Tespit tarihinde borçlunun tesisatında takılı olan sayaç kuruma kayıtlı bir sayaç olma- dığından , tüketimi doğru kaydetmiş bir sayacın varlığından bahsedilemeyecektir.

Bu durumda sayacın kaydettiği tüketim değeri değil, yönetmeliğin 44/2 fıkrasındaki hükümler göz önüne alınarak he- saplama yapılacaktır. Davacının bu yöndeki istinafı yerinde değildir.

C) GECİKME FAİZİ İLE İLGİLİ OLARAK: 6183 sayılı kanunun 51.md gereğince gecik- me zammı talep edilebilmesi için taraflar arasında abonelik sözleşmesinin varlığı, alacağın normal tüketim bedelinden kaynaklanması ve sözleşmede gecikme zammı alınacağına dair (oran vs yönün- den) açık düzenleme yapılmış olması gerekmekte olup kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanan alacağa gecikme zammı uygulanamayacağı, tarafların sıfatına göre avans faizi uygulanacağı açıktır.

KABULE GÖRE, İCRA İNKAR TAZMİNATI: itirazın iptali talebine konu alacağın bir miktarı miktarı yönünden borçlunun itirazında haksız olduğu anlaşılmakta ise, alacak haksız fiil mahi- yetindeki kaçak elektrik tüketim bedeline ilişkin olup likit /belirlenebilir bir alacak olmadığından icra inkar tazminatı koşulları oluşmamıştır.

İcra inkar tazminatına ilişkin talebin reddi gerekirken borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuş ise de, davalının istinaf başvurusunun bulunmadığı, istinafa gelen davacı aleyhine de hüküm kurulamayacağı gözetilerek bu hususta eleştiri ile yetinmek gerekmiştir. Buna göre, mahkemece önceki bilirkişi (Elektrik Müh. ...'dan) süre.

Tüketim miktarı vs yönünden yukarıda yapılan açıklamalar ve diğer yönetmelik hükümleri doğrul- tusunda fatura tahakkuku ve takip tarihi itibariyle tahsili gereken alacak miktarı (asıl alacak + işlemiş faiz + KDV) yönünden itirazları giderici ek rapor alınması gerekirken, hükme elverişli olmayan rapora dayalı olarak yazılı şekilde karar tesisi isabetsiz olmuştur.Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

KARA R