İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2018/1814 K.2018/2033

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi, İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesi ve İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemeleri ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü

KARAR

Dava, yabancı bayraklı gemilerde gemi adamı olarak çalışan davacının ücret alacağının tahsili istemine ilişkindir.

İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK' nun Deniz Ticareti başlıklı 5. kitabında yer alan 1320/1-a maddesi uyarınca, ülkelerine getirilme giderleri ve onlar adına ödenmesi gereken sosyal sigorta katılma payları da içinde olmak üzere, gemi adamlarına, gemide çalıştırılmakta olmaları dolayısıyla ödenecek ücretlere ve diğer tutarlara ilişkin istem hakları, kendilerine gemi alacaklısı hakkı verir. Aynı yasanın 4/1-a maddesi uyarınca bu tür taleplere konu dava ve işler ticari nitelik arz etmektedir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesince, "Taraflar arasındaki uyuşmazlık niteliği itibariyle, Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK 'nın "Deniz Ticareti" başlıklı beşinci kitabında yer alan, Deniz Ticareti Hukuku hükümleri gereğince çözümlenmesi gerekmektedir. Görev hususu dava şartlarından olup, HMK 114 ve 115 maddeleri gereğince resen gözetilir. Dava niteliği itibariyle Deniz Ticareti Hukuku'nu ilgilendirdiğinden davaya bakmakla görevli mahkemeler Deniz Ticareti Mahkemeleri olduğundan görevsizlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesince,"... davacının yabancı bayraklı gemide iş akdine bağlı olarakgemi adamı sıfatıyla çalıştığı, iş akdinin haksız şekilde feshedildiği iddiasına dayalı olarak çalışılan döneme ait bakiye ücret alacağı ile haksız fesih tazminatı talep edilmektedir. 6102 sayılı Kanunun 934.maddesinde gemi adamlarının kimler olduğu düzenlenip kaptan, gemi zabitleri, tayfalar ve gemide çalıştırılan diğer kimseler olarak gemi adamının belirlendiği,...

6102 sayılı TTK nun 5.maddesinde yer alan deniz ticaretine ilişkin bir ihtilaf olmaması, uyuşmazlığa Türk Ticaret Kanununda öngörülen yada diğer kanunlarda öngörülen deniz ticaretine ilişkin düzenlemelerin bulunduğu bir kanunun uygulanmasının söz konusu olmaması, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan bir ihtilafın da olmaması, davanın ticari dava olmaması karşısında mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin geminin yabancı bayraklı gemi olması sebebiyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, Deniz İş Kanununun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir kanuna tâbi olduğundan 4857 sayılı İş Kanununun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonilatoluk değil ise bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. İş ilişkisine dayalı bir uyuşmazlıkta işçi deniz taşıma işinde çalışır, ancak çalıştığı gemi Deniz İş Kanunu kapsamında kalmaz ise uyuşmazlığın Borçlar Kanunu hükümlerine göre genel mahkemede çözümleneceği açıktır.

Somut olayda; davacının gemi adamı olarak çalıştığı, çalıştığı geminin yabancı bayrak taşıdığı, geminin ticaret gemisi olduğu, yabancı bayrak taşıması nedeniyle davacının Deniz İş Kanunu hükümlerinden yararlanmadığı, davacının talebi hakkında uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözümleneceği anlaşıldığından davanın İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere