İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/1628 K.2022/683

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat istemine ilişkindir. Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Dilekçe içeriğine göre davalı tarafa ait aracın sigorta poliçesine dayalı başvurudan sonuç alınamadığı belirtilerek davalı sigorta şirketi ile birlikte davalı sürücü ve işleten sıfatıyla araç malikine karşı kusur ve hasar tespiti ile değer kaybının tespiti yönünde talepte bulunulduğu, tevzi formunda yer alan dava değeri ile esas dava olarak kayıt yapıldığı anlaşılmıştır.

Zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan ... SİGORTA A.Ş. de davalılar arasında bulunmaktadır. Sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 4. Maddesinde bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı belirtilmiş, devamında ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı yönünde göreve ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukuna ilişkin dava ticari dava olduğundan Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanı içinde kalmaktadır. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. Bu durumda esasa kaydedilerek mahkememize tevzi edilen davada dilekçe içeriği ve talep kapsamında görevli mahkemece değerlendirme yapılabileceği, TTK.

4. maddesi ve 5.maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olacağı sonucuna varılmakla mahkememizin görevsizliğine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...davacıların tacir olmadığı,trafik kazası sebebi ile meydana gelen araçtaki hasar bedelinin tanzimi talepli olup dosya sigorta yönünden arabaluculuk dava şartı sebebi ile tefrik edilmekle uyuşmazlık konusunun da Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunan işlerden olmadığı,

davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesi ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; davacı tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat ve tespit taleplerine ilişkin olarak, araç sürücüsü, araç işleteni ile beyana göre ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketine karşı birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme, genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de; dava, diğer davalılar ile birlikte karşı tarafın ZMMS yaptırdığı sigorta şirketine karşı açılmıştır.

Davalı sigorta şirketi, sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır.

Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “Yargılama usûlüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir.

Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir. O halde, gerek araç sürücüsü, araç işleteni ve gerekse de davalı sigorta şirketinin sorumluluğu aynı maddî olaydan kaynaklanmış ve zarar tek olmakla, davaların birlikte görülmesi zorunludur. Bütün talepler yönünden ihtilafın özel mahkeme olan asliye ticaret mahkemesince çözüme kavuşturulması gerekir.

Mahkemece, birlikte görülmesi gereken davaların sonradan tefrik edilmesi, göreve ilişkin kuralları değiştirmez. Bu nedenle davaya konu uyuşmazlık bakımından Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olup, yargılamanın bu mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerekir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere