İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/1811 K.2022/648

Taraflar arasındaki davada İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle itirazın iptali ilişkindir. İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... Tüm dosya kapsamına göre; dava güvence hesabı tarafından yapılan ödemenin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacının ödediği tazminatın tahsili amacıyla zarar sorumlularına karşı rücu hakkı 5684 sayılı Sigorta Kanunu 14. 16. ve 17. maddelerinde düzenlenmiş olup, TTK.nun 4.maddesi uyarınca bu kanundan doğan uyuşmazlıkların ticari dava sayılacağı belirtilmiştir.

Uyuşmazlık her ne kadar haksız fiile dayalı ise de, davacının rücu hakkının sigorta hukukundan kaynaklandığı anlaşılmakla dava konusunun Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği, Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında görev ilişkisi olduğu ve görev kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine, ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde. TTK m.4 ve m.5 hükümlerine göre mahkememizin görevsiz olduğu, davaya bakmakla görevli mahkemenin HMK m.2 gereğince İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonucuna varılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın yürürlüğü ve uygulama şekli hakkındaki kanunda değişiklik yapılmasına dair Kanun'un 2. maddesinde Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemeleri ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı düzenleme konusu yapılmıştır.

Görev kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınacağından HMK m.114/1-c hükmü uyarınca, mahkememizin görevsizliğine, görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine, aynı konuda İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilmiş ve kesinleşmiş görevsizlik kararı bulunması nedeniyle olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan, mahkememiz kararı istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde.

HMK m.21 ve m.22 hükümlerinde göre yargı yerinin belirlenmesi ve görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın İstanbul Bölge Adliye mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/17896 esas- 2021/4942 karar sayılı kararında ''...

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Uyuşmazlığın giderilmesine konu somut olaylarda, davacı ... zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir.

Davalılar gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

(Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 21.12.2020 tarih, 2020/466-2020/8778 sayılı kararı ile 16.10.2019 tarih, 2017/1132-2019/9502 sayılı kararları da aynı yöndedir.) Dolayısıyla Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın bu çerçevede giderilmesi gerekmiştir. '' gerekçesi ile farklı yöndeki uyuşmazlığı giderir şekilde karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK nun 5/2 maddesinde de ticari davalara asliye ticaret mahkemelerince bakılacağı, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir. Somut uyuşmazlıkta davacı ... zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan davalının işleten olduğu aracın neden olduğu kazada yaralanan dava dışı kişiye ödediği tazminatı, haksız fiilden sorumlu olan davalıdan rücuan talep etmektedir.

Davacının güvence hesabı olduğu, davalının ise tacir olmadığı, tacir olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı gibi uyuşmazlıkda haksız fiilden kaynaklandığından, davanın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle uyuşmazlık 6100 sayılı HMK'nun 21 ve 22.maddeleri gereğince İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlanması gerekir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere