İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/206 K.2021/1347

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasında Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk ve İstanbul Anadolu 15. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR - Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir. Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... dava konusu olayda, davalı yüklenici şirket ile, davacı iş sahibi Belediye Başkanlığı arasında 15.05.2008 tarihli Haraççı Beldesi Karaçalılar Mevkii 6. Kısım Bordür ve tretuar yapım işine ait tip sözleşme düzenlendiği,

sözleşme kapsamındaki işlerin, davalı yüklenici şirketin ticari işletmesi ile ilgili bulunduğu ve davalı yönünden ticari iş niteliği arzettiği, 6102 Sayılı TTK'nın 19/II. maddesi gereğince, davalı yönünden ticari iş niteliğinde olan bu sözleşmenin, davacı taraf açısından da ticari iş sayılacağı, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin, iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisi olduğu,

göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemece re'sen incelenmesi gerektiği, dolayısıyla, davaya bakmaya görevli mahkemenin, Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 15. Asliye Ticaret Mahkemesince," ... Davalı yüklenici, uyuşmazlık konusu işleri ticari işletmesiyle ilgili olarak yapmıştır.

Davalı belediye de uyuşmazlık konusu işleri, ticari işletmeleriyle ilgili olarak değil, kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirmiştir.

Kaldı ki, TTK’nın 16/2. maddesi uyarınca devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılamayacağından davacı belediyenin tacir olarak kabulü de mümkün bulunmamaktadır.

Bu nedenle, tacirin işlerinin ticari olması ilkesi de burada işlevsiz hale gelmiştir. Eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Diğer taraftan TTK’nın 16/2. maddesi uyarınca devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılamazlar.

Somut olayda, davalı tacir ise de, davacı belediye kamu kurumu olduğundan ve tacir sıfatı bulunmadığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere