İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/2162 K.2022/1032

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, menfi tespite ilişkindir. Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...

Davanın menfi tespit talebiyle açıldığı, dosya içerisine alınan takip dosyasında takibe dayanak bono örneğinin bulunduğu, bononun Türk Ticaret Kanununda düzenlenen kıymetli evrak niteliğinde olduğu, bonoya dayalı olarak yapılan takip kapsamında menfi tespit talebiyle açılan davanın dava tarihi itibariyle 6102 sayılı TTK 4 ve 5 maddeleri gereğince ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunduğu, mahkememizin görevsiz olduğu sonucuna varılmış, Yargıtay 19. HD'nin 06/04/2017 tarih 2016/8498 esas-2017/2846 karar sayılı ilamının da aynı yönde olduğu değerlendirilmekle ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... taraf iddia ve savunmaları, tanık beyanları, bono ve icra takip dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde; tarafların tacir oldukları yönünde bir iddia bulunmadığı ve uyuşmazlığın kaynağının zamanaşımına uğramış bono olduğu,

zamanaşımına uğrayan bononun kambiyo senedi niteliğinde olmadığı ve yazılı delil başlangıcı sayılması (HGK'nın 20.02.2008 gün ve 2008/3-159 E. - 2008/158 K. sayılı ilâmı), bononun verilmesine esas temel ilişkinin ödünç akdi olması sebebiyle somut uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde bulunmadığı (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/8698E.- 2016/9227K.sayılı ilamı) ve bu nedenle davanıın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekeceğinden Mahkememizce görevsizlik kararı verilerek ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan, aynı Kanunun 778/I-1. maddesi poliçenin iptale ilişkin 757 ila 763. madde hükümlerinin bono yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme sevk etmiş olup, 6102 sayılı TTK'nın 757/I. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngörün 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır.

Somut olayda; davacı, davalının takip konusu yaptığı senetten kaynaklı borcunu ödediğini, bu nedenle borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Dosya kapsamında tarafların tacir olduğuna dair bir delil bulunmadığı, taraflar arasında da ticari ilişki olduğuna dair beyan ve buna ilişkin delilin bulunmadığı, ödünç para verilmesine ilişkin senet düzenlendiği iddia edilmekle, uyuşmazlığın kaynağının zamanaşımına uğramış bono olması, davacının ilamsız icra takibine dayanması,

vade tarihi itibari ile zamanaşımına uğrayan bonoların kambiyo senedi niteliğinde olmayıp, yazılı delil başlangıcı sayılması (HGK'nın 09/11/2016 tarih, 2014/19-1241 Esas ve 2016/1033 Karar sayılı ilâmı), ticari dava niteliğinde bulunmayan uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere