İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/2270 K.2022/1090

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret ve İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemelerince (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava. Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında ödenen sigorta tazminatının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesince,"...Uyuşmazlık, 6102 Sayılı Yasanın beşinci kitabında düzenlenmiş olup, TTK 1352/1-h bendinde, gemide taşınan, bağaj tahil, eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin ziya ve hasar bedelleri deniz alacağı olarak tarif edilmiştir.

Deniz ticareti genel olarak TTK'nın 5. kitabında düzenlenmiştir.

Birinci kısım da Gemi, ikinci kısımda donatan ve donatma iştiraki, üçüncü kısım da kaptan, dördüncü kısımda deniz ticareti sözleşmeleri, beşinci kısımda deniz kazaları, altınca kısımda gemi alacakları, yedinci kısımda sorumluluğun sınırlanması ve petrol kirliliği zararının tazmini, sekizinci kısımda cebri icraya ilişkin özel hükümler düzenlenmiş olup, gemi alacakları başlıklı altınca kısımda yer alan 1320. madde de gemi alacaklısı hakkı veren alacaklar, sekizinci kısımda yer alan 1352. madde de ise deniz alacakları düzenlenmiştir.

Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatlı ticaret mahkemesi ile diğer ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, Denizcilik ihtisas mahkemelerinin görev alanının tayininde uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı esas alınır.

Görev hususu resen ve davanın her aşamasında incelenmesi gereken hususlardan olup, somut olayda uyuşmazlığın deniz kirliliğinden kaynaklandığı anlaşılmakla görevli mahkeme Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğundan ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesince (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla), "... sigorta türü bakımından deniz sigortası söz konusu olmadığından uyuşmazlıkta TTK Deniz Sigortası hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Ayrıca davalılar ile davacı sigortalı arasındaki ilişki de ömrünü tamamlamış portal vincin sökümü işinden ibaret olmakla uyuşmazlığın çözümü bakımından TTK deniz ticareti hükümlerinin uyğulanma imkanı da bulunmamaktadır." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun, görev hususunu düzenleyen 5. maddesinin ikinci fıkrasında " Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4. madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmü getirilmiştir. Somut uyuşmazlıkta; davacı sigortacı ile dava dışı ...

A.Ş. arasında 01/01/2019 tarihli ve 207322618 nolu Kıyı Tesisleri Deniz Kirliliği Zorunlu Sorumluluk Poliçesi düzenlendiği, ...

Limanı'nda bulunmakta olan iskele ile yükleme, boşaltma, kreninin sökümü ve Demontaj işlemlerinin işbu poliçe ile teminat altına alındığı, sigortalıya ait Portal Köprülü Vinçin sökümü esnasında, vinçlerin devrilmesi ile limanda hasar meydana geldiği ve söküm sırasında kullanılan iş makinelerinden kaynaklı mazot ve yağ sebebiyle deniz yüzeyinde kirlilik oluştuğu, davacı sigortacı tarafından dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatın tahsilinin sağlanması için başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Denizcilik İhtisas Mahkemelerinin,

6102 sayılı TTK' nın görev hususunu düzenleyen 5/2. maddesi uyarınca, bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli oldukları, davanın dayanağını oluşturan sigortanın türü ve uyuşmazlığın niteliğinin ömrünü tamamlamış portal vincin sökümü işi sebebiyle kullanılan iş makinelerinden kaynaklı mazot ve yağ sebebiyle deniz yüzeyinde kirlilik oluşması olduğu dikkate alındığında,

uyuşmazlığın çözümünde 6102 sayılı TTK'nın deniz ticareti ve deniz sigortası hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmadığının anlaşılmasına göre davanın İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.