İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/110 K.2022/2459

Taraflar arasındaki davada İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 24. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava; kişilik haklarının ihlalinden kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. İstanbul 24. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Bir davanın nispi ticari dava sayılması için TTK'nun 4/1. Maddesi birinci fırkasında belirtildiği gibi her iki tarafında tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olması gerekmektedir.

Mutlak ticari davalar ise, TTK 4/1-a maddesinde ler iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlar ile yine TTK 4/1-f fıkrasına kadar sayılan yasalarda belirtilen davalar olarak sayılmıştır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi' nin 05.12.2103 Tarih ve 2013/17359 Esas, 2013/19127 Karar sayılı kararı ile İstanbul 37. Hukuk Dairesinin 2019/2800 Esas-2020/950 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak.

Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiş, 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Yasa gereğince açıkça bu tür işlerde Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan, görevsizlik kararı verilerek ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Uyuşmazlığın çözümü bakımından somut olayda, davanın tarafları, konusu ve davacıların talebinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Eldeki davada davanın konusu, davalı ... 'un diğer davalı şirkete ait gazetede yayımlanan 19/12/2019 tarihli yazısı ile davacıların kişilik haklarının zedelenip zedelenmediği, hakarete uğrayıp uğramadıkları ve haberin içeriğinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ile manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir. Davacıların talebi ise, davacı ... için 40.000,00-TL, davacı ... San. ve Tic. A.Ş.

İçin 40.000,00-TL olmak üzere toplam 80.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilidir. Davanın tarafları ise; taraflardan ... San. ve Tic. A.Ş. Ve ... A.Ş tacir olup, davaya konu eylem her iki tarafın ticari işletmeleriyle ilgilidir.

Tarafları tacir olan ve her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlığın ticari dava olarak Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülüp çözülmesi gerekmektedir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2017/1454 E, 2019/5777 K, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesinin 2021/281 Esas, 2021/398 Karar sayılı emsal ilamı) Bununla birlikte davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı söz konusudur.

Zira davacı gerçek kişi kendi yönünden, Tüzel kişi kendisi yönünden ayrı ayrı manevi tazminat talep etmiştir. Bu nedenle tefrik edilen işbu dosyada davacı ...'ın davalılara yönelik açtığı manevi tazminat davasında yukarıdaki açıklamalar uyarınca Mahkememizce Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu tespit edilmiştir.

(Benzer mahiyette olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesinin 28/09/2021 tarih, 2021/1952 Esas ve 2021/1835 Karar, 09/11/2021 tarih, 2021/2527 Esas ve 2021/2303 Karar ile 28/09/2021 tarih, 2021/139 Esas ve 2021/1798 Karar sayılı ilamları) Ticari olmayan davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olup asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK'nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olmakla resen dikkate alınırlar. İzah edilen nedenlerle, davanın, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla. HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. Dava. Kişilik haklarının ihlalinden kaynaklanan manevi tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı Asliye Ticaret Mahkemesi olan yerlerde o yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3. fıkrasında.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir. Eldeki dosyada; tefrik kararı öncesi taraflardan ... San. ve Tic. A.Ş. Tacir olup, davaya konu eylem her iki tarafın ticari işletmeleriyle ilgilidir. Tarafları tacir olan uyuşmazlığın ticari dava olarak Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülüp çözülmesi gerekmektedir. (Yargıtay4.

Hukuk Dairesi 2017/1454 E, 2019/5777 K, Dairemizin 2021/281 Esas, 2021/398 Karar sayılı emsal ilamı) Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir. Davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olup tefrik kararı sonrası davacı gerçek kişi kendileri yönünden, Tüzel kişi kendisi yönünden ayrı ayrı tazminat talep etmiştir.

İhtiyari dava arkadaşlığında her bir davacının davasının bağımsız nitelikte olduğu ve ilk derece mahkemesince ihtiyari dava arkadaşı olan gerçek kişi davacı yönünden tefrik kararı verilmesi yerinde olduğundan, gerçek kişiye yönelik haksız fiil yönü ile uyuşmazlık İstanbul 24. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere